Interakcje leku
Vardenafil Aristo 5 mg
Wardenafil, metabolizowany głównie przez izoformy CYP3A4, CYP3A5 i CYP2C, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, szczególnie z inhibitorami CYP3A4. Silne inhibitory, takie jak rytonawir, indynawir, ketokonazol i itrakonazol, powodują wielokrotne zwiększenie stężenia wardenafilu w osoczu (AUC wzrost do 49-krotnego, Cmax do 13-krotnego), co jest klinicznie istotne i stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania, zwłaszcza u mężczyzn powyżej 75 roku życia. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, np. erytromycyna i klarytromycyna, również zwiększają stężenie wardenafilu (AUC do 4-krotnego, Cmax do 3-krotnego), co wymaga dostosowania dawki. Sok grejpfrutowy może nieznacznie podnosić stężenie leku, natomiast cymetydyna, ranitydyna, digoksyna, warfaryna, glibenklamid, alkohol (maksymalne stężenie 73 mg/dl) oraz leki zobojętniające kwas solny nie wpływają na farmakokinetykę wardenafilu.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Wpływ innych produktów leczniczych na wardenafil
- Silne inhibitory CYP3A4
- Umiarkowane inhibitory CYP3A4
- Sok grejpfrutowy i inne interakcje
- Wpływ wardenafilu na inne produkty lecznicze
- Azotany (nitraty)
- Leki blokujące receptory α-adrenergiczne
- Inne leki
- Riocyguat
- Interakcje wardenafilu z alkoholem
- Tabela interakcji z wardenafilem
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Wardenafil, substancja czynna preparatu Vardenafil Aristo, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Metabolizm wardenafilu odbywa się głównie w wątrobie za pośrednictwem enzymów cytochromu P-450, a w szczególności izoformy CYP3A4, przy współudziale izoform CYP3A5 i CYP2C. Z tego powodu inhibitory tych enzymów mogą znacząco wpływać na klirens wardenafilu, prowadząc do istotnych zmian w jego stężeniu w organizmie.1
Wpływ innych produktów leczniczych na wardenafil
Badania in vitro i in vivo wykazały, że liczne substancje mogą w znaczący sposób wpływać na metabolizm wardenafilu. Do najważniejszych grup należą inhibitory CYP3A4 o różnej sile działania.2
Silne inhibitory CYP3A4
Jednoczesne podawanie wardenafilu z silnymi inhibitorami enzymu CYP3A4 prowadzi do wielokrotnego zwiększenia stężenia wardenafilu w osoczu:
- Indynawir (inhibitor proteazy HIV): jednoczesne podawanie wardenafilu (10 mg) z indynawirem (800 mg trzy razy na dobę) powoduje 16-krotne zwiększenie AUC i 7-krotne zwiększenie Cmax wardenafilu.3
- Rytonawir: jednoczesne stosowanie wardenafilu (5 mg) z rytonawirem (600 mg dwa razy na dobę) prowadzi do 13-krotnego zwiększenia Cmax oraz 49-krotnego zwiększenia AUC0-24 wardenafilu, jak również znaczącego wydłużenia okresu półtrwania do 25,7 godziny. Interakcja ta wynika z zahamowania metabolizmu wardenafilu przez rytonawir, który jest bardzo silnym inhibitorem CYP3A4 oraz CYP2C9.4
- Ketokonazol: podanie wardenafilu (5 mg) łącznie z ketokonazolem (200 mg), silnym inhibitorem CYP3A4, powoduje 10-krotne zwiększenie AUC i 4-krotne zwiększenie Cmax wardenafilu.5
- Itrakonazol: chociaż nie przeprowadzono specyficznych badań, przewiduje się, że jednoczesne stosowanie wardenafilu z itrakonazolem może powodować wzrost stężenia wardenafilu porównywalny do tego obserwowanego przy stosowaniu ketokonazolu.6
Z uwagi na ryzyko poważnych działań niepożądanych, jednoczesne stosowanie wardenafilu z silnymi inhibitorami CYP3A4 takimi jak itrakonazol i ketokonazol (podawanymi doustnie) jest przeciwwskazane. U mężczyzn powyżej 75 roku życia jednoczesne stosowanie wardenafilu z tymi lekami jest bezwzględnie przeciwwskazane.7
Umiarkowane inhibitory CYP3A4
Jednoczesne stosowanie wardenafilu z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4 również prowadzi do znaczących interakcji:
- Erytromycyna: podawanie wardenafilu (5 mg) z erytromycyną (500 mg trzy razy na dobę) powoduje 4-krotne zwiększenie AUC i 3-krotne zwiększenie Cmax wardenafilu.8
- Klarytromycyna: choć nie przeprowadzono specyficznych badań, oczekuje się podobnego wpływu na farmakokinetykę wardenafilu jak w przypadku erytromycyny.9
W przypadku jednoczesnego stosowania wardenafilu z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak erytromycyna lub klarytromycyna, może być konieczne dostosowanie dawki wardenafilu.10
Sok grejpfrutowy i inne interakcje
Sok grejpfrutowy, będący słabym inhibitorem CYP3A4 w ścianie jelit, może powodować niewielkie zwiększenie stężenia wardenafilu w osoczu krwi.11
Cymetydyna (400 mg, 2 razy na dobę) – niespecyficzny inhibitor cytochromu P-450, nie miała wpływu na AUC i Cmax wardenafilu (20 mg) u zdrowych ochotników.12
Jednoczesne podawanie wardenafilu (20 mg) z ranitydyną (150 mg dwa razy na dobę), digoksyną, warfaryną, glibenklamidem, alkoholem (średnie maksymalne stężenie alkoholu we krwi 73 mg/dl) lub z pojedynczymi dawkami leków zobojętniających kwas solny w żołądku (wodorotlenek magnezu/wodorotlenek glinu) nie miało wpływu na farmakokinetykę wardenafilu.13
Analiza farmakokinetyki populacyjnej wykazała brak wpływu na farmakokinetykę wardenafilu następujących leków: kwas acetylosalicylowy, inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-I), leki α-adrenolityczne, słabe inhibitory CYP3A4, leki moczopędne i leki stosowane w leczeniu cukrzycy (pochodne sulfonylomocznika i metformina).14
Wpływ wardenafilu na inne produkty lecznicze
Nie są dostępne dane dotyczące interakcji między wardenafilem a niespecyficznymi inhibitorami fosfodiesterazy, takimi jak teofilina i dipirydamol.15
Azotany (nitraty)
Wardenafil (20 mg) nasilał działanie obniżające ciśnienie tętnicze krwi wywołane przez nitroglicerynę (0,4 mg), podaną podjęzykowo, gdy była ona podawana 1 i 4 godziny po zastosowaniu wardenafilu. Efekt ten nie występował, gdy nitroglicerynę podawano 24 godziny po przyjęciu wardenafilu.16
Ze względu na potencjalne nasilanie hipotensyjnego działania azotanów (nitratów) przez wardenafil, jednoczesne stosowanie tych leków jest przeciwwskazane.17
Nikorandyl, będący połączeniem aktywatora kanału potasowego i azotanu, ze względu na zawartość azotanu może powodować poważne interakcje z wardenafilem.18
Leki blokujące receptory α-adrenergiczne
Ponieważ leki blokujące receptory α-adrenergiczne stosowane w monoterapii mogą powodować znaczące zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi (zwłaszcza niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia), przeprowadzono badania interakcji z wardenafilem, które wykazały:19
- Tamsulozyna: gdy wardenafil (5-20 mg) podawano równocześnie z ustaloną dawką tamsulozyny, nie obserwowano objawowego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi, choć u trzech z 21 pacjentów wystąpiło przemijające obniżenie ciśnienia skurczowego mierzonego w pozycji stojącej poniżej 85 mmHg.20
- Terazosyna: jednoczesne podawanie wardenafilu (5 mg) z terazosyną (5-10 mg) spowodowało objawowe niedociśnienie ortostatyczne u jednego z 21 pacjentów. Nie zaobserwowano natomiast niedociśnienia, gdy wardenafil w dawce 5 mg i terazosyna były podawane w odstępie 6 godzin.21
- Alfuzosyna: przy jednoczesnym podawaniu wardenafilu (5-10 mg) z ustaloną dawką alfuzosyny, w porównaniu z placebo, nie występowało objawowe obniżenie ciśnienia tętniczego.22
Jednoczesne stosowanie wardenafilu i leków blokujących receptory α-adrenergiczne można rozpocząć tylko wtedy, gdy pacjent ma ustalone leczenie lekami blokującymi receptory α-adrenergiczne. U tych pacjentów leczenie wardenafilem należy rozpocząć od najmniejszej zalecanej dawki początkowej 5 mg. Vardenafil Aristo można stosować w dowolnym momencie z tamsulozyną lub alfuzosyną. W przypadku innych leków blokujących receptory α-adrenergiczne należy zachować odpowiedni odstęp czasowy pomiędzy podaniem leków.23
Inne leki
Nie wykazano znaczących interakcji przy jednoczesnym stosowaniu wardenafilu (20 mg) z warfaryną (25 mg), która metabolizowana jest przez CYP2C9, ani z digoksyną (0,375 mg). Wardenafil (20 mg) nie wpływał na względną biodostępność glibenklamidu (3,5 mg).24
Podawanie wardenafilu (20 mg) jednocześnie z nifedypiną w postaci o przedłużonym uwalnianiu (30 mg lub 60 mg) spowodowało dodatkowe obniżenie ciśnienia tętniczego mierzonego w pozycji leżącej: skurczowego o 6 mmHg i rozkurczowego o 5 mmHg, z równoczesnym zwiększeniem częstości rytmu serca o 4 uderzenia na minutę.25
Wardenafil (20 mg) nie nasilał działania alkoholu etylowego (średnie maksymalne stężenie we krwi 73 mg/dl) na ciśnienie tętnicze i rytm serca. Również farmakokinetyka wardenafilu nie ulegała zmianie pod wpływem alkoholu.26
Wardenafil (10 mg) nie nasilał wydłużenia czasu krwawienia wywołanego zastosowaniem kwasu acetylosalicylowego (w dawce 81 mg podawanej 2 razy na dobę).27
Riocyguat
Badania przedkliniczne i kliniczne wykazały nasilone działanie obniżające ciśnienie krwi przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów PDE5 (w tym wardenafilu) i riocyguatu. W badanej populacji nie stwierdzono korzystnego działania klinicznego takiego skojarzenia. Z tego powodu jednoczesne stosowanie riocyguatu i inhibitorów PDE5, w tym wardenafilu, jest przeciwwskazane.28
Interakcje wardenafilu z alkoholem
Interakcje między wardenafilem a alkoholem etylowym były przedmiotem specyficznych badań klinicznych. Wykazano, że wardenafil w dawce 20 mg przyjmowany jednocześnie z alkoholem (przy średnim maksymalnym stężeniu alkoholu we krwi wynoszącym 73 mg/dl) nie nasilał wpływu alkoholu na ciśnienie tętnicze i rytm serca. Co istotne, również farmakokinetyka wardenafilu nie ulegała zmianie pod wpływem alkoholu.29
Należy jednak zaznaczyć, że chociaż nie stwierdzono istotnych interakcji farmakokinetycznych między wardenafilem a alkoholem etylowym, to spożywanie alkoholu może nasilać niektóre działania niepożądane wardenafilu (np. zawroty głowy) oraz negatywnie wpływać na zdolność do erekcji. Ponadto zarówno alkohol, jak i wardenafil mogą wywoływać rozszerzenie naczyń krwionośnych, co teoretycznie mogłoby prowadzić do nasilenia działania hipotensyjnego, zwłaszcza u pacjentów predysponowanych (np. z nadciśnieniem tętniczym). Dlatego, mimo braku udokumentowanych istotnych interakcji, zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu wardenafilu i alkoholu, szczególnie u osób starszych i pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.
Tabela interakcji z wardenafilem
| Grupa leków/substancja | Rodzaj interakcji | Poziom ważności interakcji | Zalecenia |
|---|---|---|---|
| Azotany (nitraty) np. nitrogliceryna, izosorbid |
Nasilenie działania hipotensyjnego azotanów | Bardzo wysoki | Bezwzględnie przeciwwskazane jednoczesne stosowanie |
| Riocyguat | Nasilenie działania hipotensyjnego | Bardzo wysoki | Bezwzględnie przeciwwskazane jednoczesne stosowanie |
| Silne inhibitory CYP3A4 rytonawir, indynawir, ketokonazol, itrakonazol (doustnie) |
Znaczące zwiększenie stężenia wardenafilu w osoczu (AUC ↑ do 49 razy, Cmax ↑ do 13 razy) | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane. U mężczyzn >75 lat bezwzględnie przeciwwskazane |
| Umiarkowane inhibitory CYP3A4 erytromycyna, klarytromycyna |
Zwiększenie stężenia wardenafilu w osoczu (AUC ↑ do 4 razy, Cmax ↑ do 3 razy) | Wysoki | Wymagane dostosowanie dawki wardenafilu |
| Leki blokujące receptory α-adrenergiczne tamsulozyna, terazosyna, alfuzosyna |
Możliwe zwiększenie działania hipotensyjnego | Umiarkowany do wysokiego | Rozpoczynać od najmniejszej dawki wardenafilu (5 mg). Dla terazosyny i innych (z wyjątkiem tamsulozyny i alfuzosyny) zachować odstęp czasowy między podaniem leków |
| Nifedypina | Dodatkowe obniżenie ciśnienia tętniczego (skurczowe ↓ o 6 mmHg, rozkurczowe ↓ o 5 mmHg) | Umiarkowany | Zachować ostrożność, monitorować ciśnienie tętnicze |
| Sok grejpfrutowy | Niewielkie zwiększenie stężenia wardenafilu w osoczu | Niski | Zachować ostrożność |
| Alkohol etylowy | Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych, brak wpływu na ciśnienie tętnicze i rytm serca | Niski | Zachować ostrożność, szczególnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego |
| Warfaryna, digoksyna, glibenklamid | Brak istotnych interakcji | Niski | Można stosować razem bez modyfikacji dawek |
| Kwas acetylosalicylowy | Brak nasilenia wydłużenia czasu krwawienia | Niski | Można stosować razem bez modyfikacji dawek |
| Inhibitory ACE, leki moczopędne, pochodne sulfonylomocznika, metformina | Brak wpływu na farmakokinetykę wardenafilu | Niski | Można stosować razem bez modyfikacji dawek |
| Leki zobojętniające kwas solny w żołądku (wodorotlenek magnezu/glinu) |
Brak wpływu na farmakokinetykę wardenafilu | Niski | Można stosować razem bez modyfikacji dawek |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania