metabolizm eikozanoidów

Metabolizm eikozanoidów to proces biochemiczny obejmujący syntezę, przekształcanie i degradację biologicznie aktywnych związków lipidowych, wywodzących się głównie z kwasu arachidonowego. Eikozanoidy, do których zaliczamy prostaglandyny, tromboksany, leukotrieny i lipoksyny, pełnią funkcję lokalnych mediatorów zapalenia i homeostazy tkankowej.

Główne szlaki metaboliczne eikozanoidów to: cyklooksygenazowy (COX), prowadzący do syntezy prostaglandyn i tromboksanów; lipooksygenazowy (LOX), którego produktami są leukotrieny i lipoksyny; oraz szlak cytochromu P450, generujący kwasy epoksyeikozatrienowe (EET). Aktywność tych szlaków jest ściśle regulowana, a ich zaburzenia wiążą się z rozwojem stanów zapalnych, chorób sercowo-naczyniowych i nowotworowych.

Znaczenie kliniczne metabolizmu eikozanoidów jest ogromne – stanowi on punkt uchwytu działania wielu leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych i przeciwgorączkowych. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) hamują aktywność COX, ograniczając syntezę prozapalnych prostaglandyn. Z kolei leki przeciwleukotrienowe stosowane w astmie blokują działanie lub syntezę leukotrienów. Zrozumienie metabolizmu eikozanoidów pozwala na racjonalną farmakoterapię licznych schorzeń o podłożu zapalnym.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Paracetamol Forte Apteo Med 40 mg/ml

Paracetamol FORTE APTEO MED w stężeniu 40 mg/ml, podawany w formie zawiesiny doustnej, należy do grupy leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych (kod ATC: N02BE01). Jego działanie farmakodynamiczne obejmuje przede wszystkim silne działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, z jednoczesnym słabym działaniem przeciwzapalnym. Mechanizm działania polega głównie na hamowaniu syntezy prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN), co skutkuje znacznym łagodzeniem bólu oraz obniżeniem temperatury ciała poprzez blokowanie wpływu endogennych pirogenów na ośrodek termoregulacji w podwzgórzu. Paracetamol wywołuje rozszerzenie naczyń obwodowych, zwiększenie przepływu krwi przez skórę oraz wzmożone pocenie, co finalnie prowadzi do redukcji gorączki.
cyklooksygenaza obwodowa, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, endogenny pirogen, hamowanie cyklooksygenazy, lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, mediator bólu, metabolizm eikozanoidów, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obwodowa synteza prostaglandyn, ośrodek termoregulacji, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, pirogen, podwzgórze, rozszerzenie naczyń obwodowych, synteza prostaglandyn, termoregulacja
Leksykon substancji czynnych
Benazepryl – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Benazepryl chlorowodorek, jako inhibitor ACE, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, w tym obrzęku naczynioruchowego obejmującego twarz, wargi, język, głośnię i krtań. Obrzęk ten może prowadzić do zagrożenia życia i wymaga natychmiastowego przerwania leczenia oraz odpowiedniego postępowania, w tym podania adrenaliny podskórnie w dawce 0,3-0,5 ml w stężeniu 1:1000 w przypadku obrzęku dróg oddechowych. Szczególnie narażeni są pacjenci rasy czarnej oraz osoby z wcześniejszym obrzękiem naczynioruchowym niezwiązanym z inhibitorami ACE. Jednoczesne stosowanie benazeprylu z sakubitrylem i walsartanem jest przeciwwskazane, a z lekami takimi jak racekadotryl, inhibitory mTOR czy wildagliptyna wymaga zachowania ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko obrzęku.
adrenalina, agranulocytoza, allopurynol, astma oskrzelowa, azotemia, benazeprylu chlorowodorek, błona dializacyjna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, ewerolimus, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, kolagenoza naczyń, leczenie odczulające, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, metabolizm eikozanoidów, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, piorunująca martwica wątroby, plazmafereza LDL, prokainamid, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl z walsartanem, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, syrolimus, temsyrolimus, układowa zapalna choroba tkanki łącznej, wildagliptyna, zahamowanie czynności krwiotwórczej szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lotensin

Benazepryl, jako inhibitor ACE zawarty w leku Lotensin, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym obrzęku naczynioruchowego obejmującego twarz, wargi, język, głośnię i krtań, co może prowadzić do zagrożenia życia z powodu niedrożności dróg oddechowych. W przypadku obrzęku obejmującego drogi oddechowe wskazane jest natychmiastowe podanie adrenaliny w dawce 0,3-0,5 ml roztworu 1:1000 podskórnie oraz zabezpieczenie drożności dróg oddechowych. Zwiększone ryzyko obrzęku obserwuje się u pacjentów rasy czarnej, z wcześniejszym obrzękiem naczynioruchowym niezwiązanym z inhibitorami ACE oraz przy jednoczesnym stosowaniu sakubitrylu/walsartanu, racekadotrylu, inhibitorów mTOR (syrolimus, ewerolimus, temsyrolimus) i wildagliptyny. Konieczne jest zachowanie co najmniej 36-godzinnego odstępu między terapią inhibitorami ACE a sakubitrylem/walsartanem. Ponadto, u pacjentów poddawanych odczulaniu na jad owadów błonkoskrzydłych, plazmaferezie LDL z siarczanem dekstranu lub hemodializie z błonami high-flux zaleca się tymczasowe odstawienie inhibitorów ACE lub zmianę terapii przeciwnadciśnieniowej.
adrenalina podskórna, agranulocytoza, allopurynol, astma oskrzelowa, azotemia, benazeprylu chlorowodorek, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, enzym wątrobowy, hemodializa, hiponatremia, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, kolagenoza naczyń, leczenie odczulające, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, metabolizm eikozanoidów, niedociśnienie tętnicze, niedrożność dróg oddechowych, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, piorunująca martwica wątroby, plazmafereza LDL, prokainamid, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl walsartan, siarczan dekstranu, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, udar mózgu, układowa zapalna choroba tkanki łącznej, wildagliptyna, zahamowanie czynności krwiotwórczej szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka cholestatyczna

metabolizm eikozanoidów

Powiązane wpisy

Właściwości farmakodynamiczne – Paracetamol Forte Apteo Med 40 mg/ml

Benazepryl – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Specjalne ostrzeżenia – Lotensin