produkty przemiany azotowej

Produkty przemiany azotowej to substancje powstające w wyniku metabolizmu białek i aminokwasów w organizmie. Główne produkty końcowe tego procesu to mocznik, amoniak, kreatynina oraz kwas moczowy, które są wydalane głównie przez nerki.

Mocznik stanowi około 90% produktów azotowych wydalanych z moczem i powstaje w wątrobie w cyklu mocznikowym. Amoniak, będący toksycznym produktem metabolizmu białek, jest szybko przekształcany w mocznik. Kreatynina jest produktem rozpadu fosfokreatyny w mięśniach i jej stężenie w surowicy jest wykorzystywane jako wskaźnik funkcji nerek.

Kwas moczowy powstaje w wyniku katabolizmu puryn i w nadmiarze może prowadzić do dny moczanowej. Zaburzenia wydalania produktów przemiany azotowej mogą wskazywać na dysfunkcję nerek, wątroby lub zaburzenia metaboliczne. Podwyższone stężenie mocznika i kreatyniny w surowicy jest charakterystyczne dla niewydolności nerek.

Diagnostyka nefrologiczna opiera się na oznaczaniu stężeń tych metabolitów w surowicy oraz ocenie klirensu nerkowego. W praktyce klinicznej szczególnie istotne jest oznaczanie azotu mocznikowego (BUN) oraz stosunku BUN do kreatyniny, co pomaga w różnicowaniu przyczyn zaburzeń nerkowych.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl