złóg ksantyny
Złóg ksantyny to patologiczne nagromadzenie kryształów ksantyny w tkankach, najczęściej w układzie moczowym. Ksantyna jest metabolitem puryn, który w normalnych warunkach ulega przemianie do kwasu moczowego przy udziale enzymu oksydazy ksantynowej. Zaburzenia tej przemiany lub stosowanie inhibitorów oksydazy ksantynowej (np. allopurynolu) mogą prowadzić do zwiększonego wydalania ksantyny i formowania złogów.
Złogi ksantynowe są rzadkim typem kamieni nerkowych, stanowiącym mniej niż 1% wszystkich przypadków kamicy moczowej. Mogą one występować jako konsekwencja wrodzonego niedoboru oksydazy ksantynowej (ksantynuria) lub jako efekt uboczny terapii allopurynolem, szczególnie u pacjentów z zespołem rozpadu guza nowotworowego lub wysokim stężeniem kwasu moczowego.
Diagnostyka złogów ksantynowych obejmuje analizę składu kamieni, badania obrazowe oraz badania biochemiczne moczu. W przeciwieństwie do większości kamieni nerkowych, złogi ksantynowe są słabo widoczne w badaniach rentgenowskich, co może utrudniać diagnostykę. Leczenie polega na zwiększeniu podaży płynów, alkalizacji moczu oraz modyfikacji dawkowania inhibitorów oksydazy ksantynowej, jeśli są stosowane.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Allopurinol Aurovitas jest dostępny w tabletkach o dawkach 100 mg i 300 mg, stosowanych w leczeniu hiperurykemii i jej powikłań. Dawkowanie u dorosłych wynosi 2-10 mg/kg masy ciała na dobę, z podziałem na stany kliniczne: 100-200 mg/dobę w stanach lekkich, 300-600 mg/dobę w umiarkowanych oraz 700-900 mg/dobę w ciężkich. Terapia powinna zaczynać się od dawki 100 mg/dobę, z późniejszą modyfikacją w zależności od stężenia moczanów w surowicy. U dzieci poniżej 15 lat dawka wynosi 10-20 mg/kg/dobę, maksymalnie 400 mg/dobę, podzielona na trzy dawki. U osób starszych i z niewydolnością nerek dawkę należy indywidualnie dostosować, uwzględniając klirens kreatyniny: >20 ml/min – standardowa dawka, 10-20 ml/min – 100-200 mg/dobę, <10 ml/min – 100 mg/dobę lub dłuższe odstępy między dawkami. W przypadku dializ stosuje się 300-400 mg po każdej sesji, bez dodatkowych dawek między dializami.
alkalizacja moczu, białaczka, dializa nerkowa, funkcja nerek i wątroby, hiperurykemia, hiperurykozuria, klirens kreatyniny, leczenie cytotoksyczne, metabolit, nawodnienie, nefropatia moczanowa, oksypurynol, stężenie moczanów w surowicy, test czynnościowy wątroby, tolerancja żołądkowo-jelitowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Lescha-Nyhana, złóg ksantyny -
Leksykon leków
Dane przedkliniczne dotyczące febuksostatu wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa przy ekspozycjach odpowiadających dawkom stosowanym klinicznie. W badaniach toksykologicznych działania niepożądane pojawiały się głównie przy ekspozycjach przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne u ludzi. Szczególną uwagę zwraca interakcja febuksostatu z merkaptopuryną i azatiopryną, gdzie modelowanie farmakokinetyczne na szczurach sugeruje konieczność redukcji dawki tych leków do 20% dawki pierwotnej, aby uniknąć powikłań hematologicznych. W badaniach karcynogenności zaobserwowano wzrost częstości nowotworów pęcherza moczowego u samców szczurów przy dawkach odpowiadających około 11-krotności ekspozycji u ludzi, jednak zjawisko to jest prawdopodobnie specyficzne dla metabolizmu puryn i składu moczu u szczurów i nie ma istotnego znaczenia klinicznego u ludzi. Febuksostat nie wykazuje działania genotoksycznego w standardowych testach mutagenności.
badanie teratologiczne, działanie karcynogenne, działanie toksyczne, febuksostat, genotoksyczność, merkaptopuryna i azatiopryna, metabolizm puryny, nowotwór pęcherza moczowego, potencjał mutagenny, powikłanie hematologiczne, rak nabłonka przejściowego, teratogenność, zdolność rozrodcza, złóg ksantyny -
Leksykon leków
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa febuksostatu wykazały, że działania toksyczne pojawiają się głównie przy ekspozycji przekraczającej maksymalną ekspozycję u człowieka, co wskazuje na akceptowalny margines bezpieczeństwa w warunkach klinicznych. W badaniach farmakokinetycznych na modelu szczurzym stwierdzono istotne interakcje z merkaptopuryną/azatiopryną, wymagające redukcji dawki tych leków do 20% lub mniej, aby uniknąć hematologicznych działań niepożądanych. Testy genotoksyczności nie wykazały biologicznie istotnych uszkodzeń DNA ani aberracji chromosomowych. W zakresie wpływu na reprodukcję, febuksostat w dawkach do 48 mg/kg/dobę nie wpływał negatywnie na płodność ani zdolności rozrodcze szczurów, a badania teratologiczne na szczurach i królikach nie potwierdziły działania teratogennego nawet przy ekspozycjach odpowiednio 4,3- i 13-krotnie wyższych niż u ludzi.
aberracja chromosomowa, badanie teratologiczne, działanie teratogenne, febuksostat, merkaptopuryna, metabolizm puryny, nowotwór pęcherza moczowego, odstawienie potomstwa, potencjał genotoksyczny, profil toksykologiczny, rak z komórek nabłonka przejściowego, reakcja hematologiczna, teratogenność, test genotoksyczności, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, złóg ksantyny -
Leksykon leków
Badania przedkliniczne febuksostatu wykazały działania toksyczne głównie przy ekspozycjach znacznie przekraczających maksymalne stężenia terapeutyczne u ludzi. W modelach farmakokinetycznych oraz na szczurach zasugerowano konieczność redukcji dawki merkaptopuryny lub azatiopryny do 20% lub mniej podczas jednoczesnego stosowania z febuksostatem, aby uniknąć reakcji hematologicznych. W długoterminowych badaniach rakotwórczości u samców szczurów zaobserwowano istotne statystycznie zwiększenie częstości nowotworów pęcherza moczowego przy ekspozycji około 11-krotnie wyższej niż u ludzi, co wiązało się z obecnością złogów ksantyny. U samic szczurów oraz u myszy obu płci nie stwierdzono zwiększonej częstości nowotworów, co wskazuje na specyficzny dla szczurów metabolizm puryn i skład moczu, nieistotny klinicznie dla ludzi.
badanie teratogenności, brodawczak, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, febuksostat, margines bezpieczeństwa terapeutycznego, merkaptopuryna i azatiopryna, metabolizm puryny, nowotwór pęcherza moczowego, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rak z komórek nabłonka przejściowego, reakcja hematologiczna, wpływ na płodność, zaburzenie płodności, złóg ksantyny -
Leksykon leków
Allopurynol, dostępny w postaci tabletek Milurit (150 mg i 200 mg), powinien być stosowany z uwzględnieniem indywidualnego stanu klinicznego pacjenta oraz czynności nerek. Leczenie rozpoczyna się od dawki 100 mg/dobę, którą można stopniowo zwiększać w zależności od odpowiedzi terapeutycznej i stężenia moczanów w surowicy. Dawkowanie dla dorosłych w stanach lekkich wynosi 100-200 mg/dobę, umiarkowanie ciężkich 300-600 mg/dobę, a ciężkich 700-900 mg/dobę. W przypadku dzieci poniżej 15 roku życia dawka wynosi 10-20 mg/kg mc./dobę, maksymalnie do 400 mg/dobę, podawana w trzech dawkach podzielonych. U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek dawkę należy dostosować według klirensu kreatyniny: >20 ml/min – dawkowanie standardowe, 10-20 ml/min – 100-200 mg/dobę, <10 ml/min – 100 mg/dobę lub podawanie w dłuższych odstępach. Monitorowanie stężenia oksypurynolu w osoczu (poniżej 100 μmol/l) jest wskazane w celu optymalizacji terapii. U pacjentów dializowanych zaleca się podawanie 300-400 mg po każdej dializie bez dodatkowych dawek między zabiegami.
alkalizacja moczu, allopurynol, białaczka, choroba nowotworowa, dializa nerkowa, hiperurykemia, hiperurykozuria, intensywny obrót moczanowy, klirens kreatyniny, leczenie cytotoksyczne, nefropatia moczanowa, niewydolność nerek, oksypurynol, reakcja skórna, stężenie moczanów, stężenie oksypurynolu, tiazydowy lek moczopędny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Lescha-Nyhana, złóg ksantyny
