rak nabłonka przejściowego

Rak nabłonka przejściowego, znany również jako rak urotelialny, to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek nabłonka przejściowego (urotelium) wyściełającego drogi moczowe. Najczęściej rozwija się w pęcherzu moczowym (90-95% przypadków), ale może występować również w moczowodach, cewce moczowej i miedniczce nerkowej.

Głównym czynnikiem ryzyka rozwoju raka nabłonka przejściowego jest palenie tytoniu, które odpowiada za około 50% przypadków. Inne czynniki ryzyka obejmują ekspozycję na aminy aromatyczne i węglowodory aromatyczne (związane z przemysłem farbiarskim, gumowym i petrochemicznym), przewlekłe stany zapalne dróg moczowych, zakażenia Schistosoma haematobium oraz wcześniejszą radioterapię miednicy.

Diagnostyka raka nabłonka przejściowego opiera się na cystoskopii z biopsją podejrzanych zmian, cytologii osadu moczu oraz badaniach obrazowych (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny). W ocenie stopnia zaawansowania klinicznego (staging) istotne znaczenie ma określenie głębokości naciekania ściany narządu oraz obecności przerzutów do węzłów chłonnych i narządów odległych.

Leczenie zależy od stopnia zaawansowania i zróżnicowania nowotworu. W przypadku guzów powierzchownych stosuje się elektroresekcję przezcewkową (TURBT) często z następową immunoterapią BCG lub chemioterapią dopęcherzową. Dla nowotworów naciekających mięśniówkę standardem pozostaje radykalna cystektomia z limfadenektomią, często poprzedzona chemioterapią neoadiuwantową. W przypadkach zaawansowanych lub przerzutowych stosuje się chemioterapię systemową oraz, w wybranych przypadkach, immunoterapię inhibitorami punktów kontrolnych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl