czas bez progresji
Czas bez progresji (progression-free survival, PFS) to kluczowy parametr w onkologii określający okres od rozpoczęcia leczenia do momentu progresji choroby lub zgonu pacjenta z dowolnej przyczyny. Jest to jeden z najważniejszych punktów końcowych w badaniach klinicznych oceniających skuteczność terapii przeciwnowotworowych.
W praktyce klinicznej PFS stanowi miarę stabilizacji choroby pod wpływem zastosowanego leczenia. Dłuższy czas bez progresji wskazuje na skuteczniejszą terapię, która efektywniej hamuje rozwój nowotworu. Parametr ten jest szczególnie istotny w przypadku chorób przewlekłych lub nowotworów zaawansowanych, gdzie całkowite wyleczenie może nie być osiągalne.
Ocena czasu bez progresji wymaga regularnego monitorowania stanu pacjenta za pomocą badań obrazowych (CT, MRI, PET) oraz markerów biochemicznych. W odróżnieniu od całkowitego przeżycia (OS), PFS pozwala na wcześniejszą ocenę skuteczności terapii, co jest szczególnie cenne w kontekście planowania dalszego leczenia lub modyfikacji aktualnego schematu terapeutycznego.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Gemcitabine Accord, będąca analogiem pirymidyny o kodzie ATC L01BC05, wykazuje cytotoksyczne działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie syntezy DNA na poziomie fazy S cyklu komórkowego. Mechanizm działania opiera się na wewnątrzkomórkowej konwersji do aktywnych nukleozydów dFdCDP i dFdCTP, które odpowiednio hamują reduktazę nukleotydową oraz konkurują z dCTP podczas wbudowywania do nici DNA, prowadząc do maskowanej terminacji łańcucha i indukcji apoptozy. Skuteczność gemcytabiny jest zależna od stężenia i czasu ekspozycji, a optymalny schemat dawkowania to podawanie co 3-4 dni, co minimalizuje toksyczność i maksymalizuje efekt przeciwnowotworowy. W badaniach klinicznych III fazy gemcytabina wykazała istotną skuteczność w leczeniu różnych nowotworów, w tym raka trzustki, niedrobnokomórkowego raka płuca, raka jajnika, raka pęcherza moczowego oraz raka piersi, często w skojarzeniu z innymi cytostatykami, takimi jak cisplatyna, karboplatyna czy paklitaksel.
analog pirymidyny, antymetabolit pirymidyny, apoptoza, chemioterapia oparta na związkach platyny, cykl komórkowy, czas bez progresji, działanie cytotoksyczne, działanie przeciwnowotworowe, faza syntezy DNA, kinaza nukleozydowa, leczenie skojarzone, mediana czasu przeżycia, nabłonkowy rak jajnika, nawrót miejscowy raka piersi, niedrobnokomórkowy rak płuca, nowotwór złośliwy, odsetek odpowiedzi, polimeraza epsilon DNA, rak nabłonka przejściowego dróg moczowych, rak trzustki miejscowo zaawansowany, reduktaza nukleotydowa, schemat M-VAC, terapia skojarzona -
Leksykon substancji czynnych
Gemcytabina (dFdC) jest antymetabolitem pirymidyny, który po wewnątrzkomórkowej aktywacji do dFdCDP i dFdCTP wykazuje cytotoksyczne działanie poprzez hamowanie reduktazy nukleotydowej oraz konkurencję z dCTP wbudowywanym do DNA, co prowadzi do maskowanego zakończenia łańcucha DNA i indukcji apoptozy. Lek działa specyficznie w fazie S cyklu komórkowego, zakłócając syntezę DNA i przejście z fazy G1 do S, a jego efektywność jest zależna od stężenia i czasu ekspozycji. Optymalny schemat dawkowania, potwierdzony w modelach zwierzęcych, to podawanie co 3-4 dni w dawkach nieletalnych, co zapewnia skuteczność przeciwnowotworową przy minimalnej toksyczności.
5-fluorouracyl, analog pirymidyny, antymetabolit pirymidyny, apoptoza, cisplatyna, czas bez progresji, difosforan gemcytabiny, działanie cytotoksyczne, faza cyklu komórkowego, faza S, gemcytabina, hamowanie syntezy DNA, indukcja apoptozy, karboplatyna, kinaza nukleozydowa, mediana czasu przeżycia, monoterapia cisplatyną, nabłonkowy rak jajnika, niedrobnokomórkowy rak płuca, paklitaksel, polimeraza epsilon DNA, rak jajnika, rak nabłonka przejściowego, rak pęcherza moczowego, rak piersi, rak trzustki, reduktaza nukleotydowa, schemat M-VAC, trifosforan deoksynukleozydu, trifosforan gemcytabiny, właściwość cytotoksyczna
