kinaza nukleozydowa
Kinaza nukleozydowa to enzym z grupy transferaz, który katalizuje przeniesienie grup fosforanowych z wysokoenergetycznych związków donorowych (najczęściej ATP) na nukleozydy, przekształcając je w nukleotydy. Ten proces fosforylacji jest kluczowym etapem w metabolizmie nukleozydów i odgrywa istotną rolę w szlakach syntezy nukleotydów de novo oraz w szlakach ratunkowych.
W medycynie kinazy nukleozydowe mają duże znaczenie terapeutyczne, szczególnie w leczeniu nowotworów i chorób wirusowych. Przykładowo, kinaza tymidynowa (TK) jest enzymem, którego aktywność znacząco wzrasta w komórkach nowotworowych, co czyni go ważnym markerem proliferacji komórkowej. Pomiar stężenia kinazy tymidynowej w surowicy może być wykorzystywany jako wskaźnik prognostyczny w monitorowaniu przebiegu chorób nowotworowych.
Kinazy nukleozydowe są również istotne w aktywacji wielu proleków przeciwnowotworowych i przeciwwirusowych. Związki takie jak cytarabina, gemcytabina czy fludarabina wymagają fosforylacji przez kinazy nukleozydowe, aby przekształcić się w aktywne metabolicznie formy, które mogą hamować replikację DNA. Deficyty lub mutacje genów kodujących kinazy nukleozydowe mogą prowadzić do zaburzeń metabolicznych oraz wpływać na skuteczność terapii.