trifosforan gemcytabiny

Trifosforan gemcytabiny to aktywny metabolit gemcytabiny, który powstaje wewnątrzkomórkowo po fosforylacji leku przez deoksycytydynową kinazę. Jest to forma gemcytabiny odpowiedzialna za jej działanie przeciwnowotworowe.

Mechanizm działania trifosforanu gemcytabiny polega na hamowaniu syntezy DNA poprzez inhibicję polimerazy DNA oraz wbudowywanie się w nić DNA, co prowadzi do zatrzymania jej elongacji. Dodatkowo, trifosforan gemcytabiny hamuje rybonukleotydową reduktazę, enzym kluczowy dla syntezy deoksyrybonukleotydów niezbędnych do budowy DNA.

Skuteczność gemcytabiny w leczeniu nowotworów, takich jak rak trzustki, niedrobnokomórkowy rak płuca, rak pęcherza moczowego czy rak piersi, zależy od zdolności komórek do przekształcania leku w jego aktywną formę trifosforanową. Oporność na gemcytabinę często wiąże się z zaburzeniami metabolizmu leku lub zmianami w enzymach uczestniczących w jego aktywacji.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gemcitabinum Accord 100 mg/ml

Farmakokinetyka gemcytabiny została szczegółowo zbadana u 353 pacjentów (121 kobiet, 232 mężczyzn, wiek 29-79 lat) z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (45%) i rakiem trzustki (35%). Po dożylnym podaniu dawek 500-2592 mg/m² pc. we wlewach trwających 0,4-1,2 godziny, maksymalne stężenie w osoczu wynosiło 3,2-45,5 μg/ml (5 min po wlewie). Standardowa dawka 1000 mg/m² pc./30 min utrzymuje stężenie gemcytabiny powyżej 5 μg/ml przez 30 minut i powyżej 0,4 μg/ml przez kolejną godzinę. Objętość dystrybucji środkowego przedziału różni się płciowo: 12,4 l/m² u kobiet i 17,5 l/m² u mężczyzn, z dużą zmiennością (91,9%). Okres półtrwania wynosi 42-94 min, zależny od wieku i płci, a całkowita eliminacja następuje w ciągu 5-11 godzin. Klirens układowy wykazuje zmienność 52,2% i waha się od 29,2 do 92,2 l/h/m², niższy u kobiet o 25% i spadający z wiekiem. Wydalanie nerkowe jest minimalne (<10% dawki), a 92-98% dawki jest wydalane w ciągu tygodnia, głównie jako nieaktywny metabolit dFdU (99% w moczu). Nie obserwuje się kumulacji przy podawaniu raz w tygodniu.
deaminaza cytydyny, difluorourydyna, dystrybucja leku, eliminacja leku, farmakokinetyka gemcytabiny, gemcytabina, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens układowy, metabolit dFdU, metabolizm leku, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie osoczowe, terapia skojarzona, trifosforan gemcytabiny, wchłanianie leku, wiązanie z białkami, zmienność osobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gemcitabine Kabi 38 mg/ml

Farmakokinetyka gemcytabiny została szczegółowo zbadana u 353 pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca i rakiem trzustki, przy dawkach od 500 do 2592 mg/m² podawanych w infuzji trwającej 0,4-1,2 godziny. Maksymalne stężenia w osoczu wynosiły 3,2-45,5 μg/ml, a przy standardowej dawce 1000 mg/m² podawanej przez 30 minut stężenia utrzymują się powyżej 5 μg/ml przez około 30 minut, a następnie powyżej 0,4 μg/ml przez kolejną godzinę. Objętość dystrybucji w przedziale centralnym różni się w zależności od płci: 12,4 l/m² u kobiet i 17,5 l/m² u mężczyzn, z dużą zmiennością (91,9%). Okres półtrwania gemcytabiny wynosi 42-94 minut i zależy od wieku oraz płci, a eliminacja jest praktycznie całkowita w ciągu 5-11 godzin, co zapobiega kumulacji leku przy podawaniu raz w tygodniu. Klirens układowy waha się od 29,2 do 92,2 l/godz./m², z niższymi wartościami u kobiet i osób starszych, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania. Mniej niż 10% niezmienionej gemcytabiny jest wydalane z moczem, a 92-98% dawki jest eliminowane w ciągu tygodnia, głównie jako nieaktywny metabolit dFdU.
2′-deoksy-2′, 2′-difluorourydyna, deaminaza cytydyny, eliminacja leku, gemcytabina, jednojądrzaste komórki krwi obwodowej, karboplatyna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens układowy, metabolizm wątrobowy, niedrobnokomórkowy rak płuca, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, paklitaksel, parametry farmakokinetyczne, rak trzustki, stężenie osoczowe, terapia skojarzona, trifosforan gemcytabiny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gemcitabine Accord 2 g

Farmakokinetyka gemcytabiny została szczegółowo zbadana u 353 pacjentów, głównie z niedrobnokomórkowym rakiem płuca i rakiem trzustki, przy dawkach od 500 do 2592 mg/m² podawanych we wlewach trwających 0,4-1,2 godziny. Maksymalne stężenia w osoczu wynosiły od 3,2 do 45,5 μg/mL, a przy standardowej dawce 1000 mg/m² podawanej w 30-minutowym wlewie stężenie leku utrzymuje się powyżej 5 μg/mL przez około 30 minut po infuzji. Objętość dystrybucji wykazuje różnice płciowe (kobiety 12,4 L/m², mężczyźni 17,5 L/m²), a okres półtrwania gemcytabiny wynosi 42-94 minuty, zależnie od wieku i płci. Klirens układowy jest zmienny (29,2-92,2 L/h/m²), z niższymi wartościami u kobiet i tendencją do spadku z wiekiem, jednak nie wymaga to modyfikacji dawki. Mniej niż 10% leku wydalane jest w postaci niezmienionej z moczem, a głównym metabolitem jest nieaktywny biologicznie dFdU, osiągający stężenia 28-52 μg/mL i wykazujący długi okres półtrwania (średnio 65 godzin).
biotransformacja, cytostatyk, deaminaza cytydyny, difluorourydyna, gemcytabina, karboplatyna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens układowy, komórki polimorfonuklearne, niedrobnokomórkowy rak płuca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, paklitaksel, rak trzustki, stężenie osoczowe, trifosforan gemcytabiny, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gemcitabine SUN 10 mg/ml

Farmakokinetyka gemcytabiny została oceniona u 353 pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca i rakiem trzustki, przy dawkach 500-2592 mg/m² podawanych we wlewach trwających 0,4-1,2 godziny. Maksymalne stężenie w osoczu wynosiło 3,2-45,5 µg/ml, a po standardowej dawce 1000 mg/m²/30 min stężenie utrzymywało się powyżej 5 µg/ml przez 30 minut i powyżej 0,4 µg/ml przez kolejną godzinę. Objętość dystrybucji środkowego przedziału różni się płciowo: 12,4 l/m² u kobiet i 17,5 l/m² u mężczyzn, z dużą zmiennością (91,9%). Okres półtrwania gemcytabiny wynosi 42-94 minuty, zależnie od wieku i płci, a całkowita eliminacja następuje w ciągu 5-11 godzin. Klirens układowy waha się od 29,2 do 92,2 l/h/m², jest niższy u kobiet o około 25% i zmniejsza się z wiekiem. Wydalanie nerkowe niezmienionej gemcytabiny jest ograniczone (<10%), a metabolit dFdU, nieaktywny biologicznie, osiąga stężenia 28-52 µg/ml i jest wydalany niemal całkowicie z moczem.
2′-deoksy-2′, 2′-difluorourydyna, deaminaza cytydyny, gemcytabina, karboplatyna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens układowy, metabolit dFdU, metabolizm wewnątrzkomórkowy, niedrobnokomórkowy rak płuca, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, paklitaksel, parametry farmakokinetyczne, rak trzustki, stężenie w osoczu, trifosforan gemcytabiny
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gemsol 40 mg/ml

Gemcytabina, będąca analogiem pirymidyn (ATC: L01BC05), wykazuje działanie przeciwnowotworowe głównie poprzez hamowanie reduktazy rybonukleotydowej oraz wbudowywanie się do DNA, co prowadzi do blokady syntezy DNA i indukcji apoptozy komórek nowotworowych. Jej aktywność jest specyficzna dla fazy S cyklu komórkowego, a skuteczność zależy od stężenia i czasu ekspozycji. W badaniach klinicznych gemcytabina w różnych schematach terapeutycznych wykazała istotne korzyści w leczeniu zaawansowanych nowotworów, takich jak rak trzustki, niedrobnokomórkowy rak płuca, rak jajnika, rak pęcherza moczowego oraz rak piersi, często w skojarzeniu z cisplatyną, karboplatyną lub paklitakselem. W porównaniu do standardowych terapii, gemcytabina wykazuje korzystniejszy profil toksyczności i poprawia wskaźniki odpowiedzi oraz czas do progresji choroby.
5-fluorouracyl, aktywny metabolit, analog pirymidyny, antymetabolit pirymidyny, apoptoza, chemioterapia uzupełniająca, cisplatyna, cykl komórkowy, czas do progresji, difosforan gemcytabiny, działanie przeciwnowotworowe, faza G1, faza S, karboplatyna, kinaza nukleozydowa, maskowane zakończenie łańcucha, mediana czasu przeżycia, nabłonkowy rak jajnika, niedrobnokomórkowy rak płuca, odsetek odpowiedzi, paklitaksel, polimeraza epsilon DNA, profil toksyczności, rak nabłonka przejściowego, rak pęcherza moczowego, rak piersi, rak trzustki, reduktaza rybonukleotydowa, schemat MVAC, synteza DNA, trifosforan gemcytabiny, związki platyny
Leksykon substancji czynnych
Gemcytabina – Właściwości farmakokinetyczne

Farmakokinetyka gemcytabiny została oceniona w 7 badaniach klinicznych obejmujących 353 pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (45%) i rakiem trzustki (35%). Po podaniu dawek od 500 do 2592 mg/m² w infuzjach trwających 0,4-1,2 godziny, maksymalne stężenie w osoczu wynosiło 3,2-45,5 μg/ml. Po dawce 1000 mg/m² podanej w 30-minutowej infuzji, stężenie gemcytabiny utrzymuje się powyżej 5 μg/ml przez około 30 minut, a następnie powyżej 0,4 μg/ml przez kolejną godzinę. Objętość dystrybucji środkowego przedziału różni się ze względu na płeć: 12,4 l/m² u kobiet i 17,5 l/m² u mężczyzn, z dużą zmiennością (91,9%). Okres półtrwania gemcytabiny wynosi 42-94 minuty i zależy od wieku oraz płci, a klirens układowy waha się od 29,2 do 92,2 l/h/m², przy czym u kobiet jest o 25% mniejszy. Gemcytabina jest szybko metabolizowana do nieaktywnego dFdU, którego maksymalne stężenie w osoczu wynosi 28-52 μg/ml, a okres półtrwania wynosi średnio 65 godzin. Wydalanie leku następuje głównie przez nerki (92-98% dawki), głównie w postaci metabolitu dFdU.
aktywne metabolity, deaminaza cytydyny, difluorourydyna, difosforan, eliminacja leku, gemcytabina, interakcje farmakokinetyczne, karboplatyna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens układowy, komórki jednojądrzaste krwi obwodowej, krzywa eliminacji, leczenie skojarzone, monofosforan, niedrobnokomórkowy rak płuca, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, paklitaksel, parametry farmakokinetyczne, pochodne fosforanowe, rak trzustki, stężenie w osoczu, stężenie wewnątrzkomórkowe, trifosforan gemcytabiny, wiązanie z białkami osocza, wydalanie leku
Leksykon substancji czynnych
Gemcytabina – Właściwości farmakodynamiczne

Gemcytabina (dFdC) jest antymetabolitem pirymidyny, który po wewnątrzkomórkowej aktywacji do dFdCDP i dFdCTP wykazuje cytotoksyczne działanie poprzez hamowanie reduktazy nukleotydowej oraz konkurencję z dCTP wbudowywanym do DNA, co prowadzi do maskowanego zakończenia łańcucha DNA i indukcji apoptozy. Lek działa specyficznie w fazie S cyklu komórkowego, zakłócając syntezę DNA i przejście z fazy G1 do S, a jego efektywność jest zależna od stężenia i czasu ekspozycji. Optymalny schemat dawkowania, potwierdzony w modelach zwierzęcych, to podawanie co 3-4 dni w dawkach nieletalnych, co zapewnia skuteczność przeciwnowotworową przy minimalnej toksyczności.
5-fluorouracyl, analog pirymidyny, antymetabolit pirymidyny, apoptoza, cisplatyna, czas bez progresji, difosforan gemcytabiny, działanie cytotoksyczne, faza cyklu komórkowego, faza S, gemcytabina, hamowanie syntezy DNA, indukcja apoptozy, karboplatyna, kinaza nukleozydowa, mediana czasu przeżycia, monoterapia cisplatyną, nabłonkowy rak jajnika, niedrobnokomórkowy rak płuca, paklitaksel, polimeraza epsilon DNA, rak jajnika, rak nabłonka przejściowego, rak pęcherza moczowego, rak piersi, rak trzustki, reduktaza nukleotydowa, schemat M-VAC, trifosforan deoksynukleozydu, trifosforan gemcytabiny, właściwość cytotoksyczna
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gemcitabine SUN 10 mg/ml

Gemcytabina (Gemcitabine SUN, 10 mg/ml) jest analogiem pirymidyny o działaniu przeciwnowotworowym, który po wewnątrzkomórkowej aktywacji do difosforanu (dFdCDP) i trifosforanu (dFdCTP) hamuje syntezę DNA. Mechanizm działania obejmuje inhibicję reduktazy nukleotydowej przez dFdCDP, co prowadzi do obniżenia poziomu deoksynukleozydów, zwłaszcza dCTP, oraz konkurencyjne wbudowanie dFdCTP do nici DNA, powodujące maskowaną terminację łańcucha i indukcję apoptozy. W badaniach in vitro gemcytabina zakłóca fazę S cyklu komórkowego, a jej skuteczność zależy od stężenia i czasu ekspozycji. W modelach zwierzęcych optymalne efekty przeciwnowotworowe uzyskuje się przy podawaniu co 3-4 dni, unikając wysokiej toksyczności związanej z codziennym dawkowaniem.
aktywność cytotoksyczna, analog pirymidyny, antymetabolit pirymidyny, apoptoza, chemioterapia oparta na związkach platyny, difosforan gemcytabiny, faza S cyklu komórkowego, gemcytabina, karboplatyna, mediana czasu przeżycia, nabłonkowy rak jajnika, nawrót miejscowy raka piersi, niedrobnokomórkowy rak płuca, odsetek odpowiedzi na leczenie, paklitaksel, polimeraza epsilon DNA, rak nabłonka przejściowego dróg moczowych, rak trzustki, reduktaza nukleotydowa, schemat dawkowania, schemat M-VAC, trifosforan gemcytabiny