farmakokinetyka nikotyny

Farmakokinetyka nikotyny obejmuje procesy absorpcji, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji tej substancji z organizmu. Nikotyna jest szybko wchłaniana przez błony śluzowe jamy ustnej, płuca, skórę oraz przewód pokarmowy. Po inhalacji dymu tytoniowego nikotyna dociera do mózgu w ciągu 10-20 sekund, co przyczynia się do jej wysokiego potencjału uzależniającego.

Dystrybucja nikotyny w organizmie zachodzi przez krążenie ogólnoustrojowe, z okresem półtrwania wynoszącym około 2 godziny. Substancja ta łatwo przenika przez barierę krew-mózg oraz łożysko, co ma istotne znaczenie w kontekście narażenia płodu na jej działanie u kobiet palących w ciąży. Nikotyna wiąże się z białkami osocza w około 5%.

Metabolizm nikotyny odbywa się głównie w wątrobie przy udziale cytochromu P450 (głównie izoenzymu CYP2A6), prowadząc do powstania kotyniny jako głównego metabolitu. Kotynina ma dłuższy okres półtrwania (około 16 godzin) niż nikotyna, dlatego jest stosowana jako biomarker ekspozycji na dym tytoniowy. Wydajność metabolizmu nikotyny wykazuje znaczne różnice międzyosobnicze, uwarunkowane genetycznie.

Eliminacja nikotyny i jej metabolitów zachodzi głównie przez nerki. Zakwaszenie moczu przyspiesza wydalanie nikotyny, podczas gdy alkalizacja moczu może wydłużyć czas jej eliminacji. Około 10-15% nikotyny jest wydalane w postaci niezmienionej. Znajomość farmakokinetyki nikotyny ma kluczowe znaczenie w projektowaniu skutecznych metod wspomagania rzucania palenia, takich jak nikotynowa terapia zastępcza.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl