reakcja wagalna

Reakcja wagalna (odruch wazowagalny) to złożona odpowiedź autonomicznego układu nerwowego, w której dochodzi do nagłej aktywacji nerwu błędnego (wagus), co powoduje zwolnienie pracy serca oraz rozszerzenie naczyń krwionośnych. Ta kombinacja prowadzi do gwałtownego spadku ciśnienia tętniczego i zmniejszenia perfuzji mózgowej, co może skutkować omdleniem (synkopą wazowagalną).

Mechanizm reakcji wagalnej opiera się na paradoksalnej aktywacji odruchu Bezolda-Jarischa, gdzie przy zmniejszonym powrocie żylnym do serca dochodzi do pobudzenia mechanoreceptorów w ścianach lewej komory, co wywołuje silny odruch nerwu błędnego zamiast oczekiwanej reakcji sympatycznej. Najczęstsze czynniki wyzwalające to długotrwała pozycja stojąca, widok krwi, ból, stres emocjonalny czy przebywanie w dusznym pomieszczeniu.

Klinicznie reakcja wagalna objawia się najpierw prodromami, takimi jak bladość, nudności, pocenie się, zawroty głowy, zaburzenia widzenia, a następnie może prowadzić do pełnej utraty przytomności. Diagnostyka obejmuje przede wszystkim szczegółowy wywiad, próbę ortostatyczną oraz test pochyleniowy (tilt test). Leczenie polega głównie na unikaniu czynników prowokujących, odpowiednim nawodnieniu oraz stosowaniu manewrów przeciwdziałających spadkowi ciśnienia, a w cięższych przypadkach może wymagać farmakoterapii.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl