inhibitor CYP2B6

Inhibitor CYP2B6 to substancja, która hamuje aktywność enzymu cytochromu P450 2B6 (CYP2B6), jednego z kluczowych enzymów wątrobowych uczestniczących w metabolizmie leków. CYP2B6 odgrywa istotną rolę w biotransformacji wielu substancji leczniczych, w tym cyklofosfamidu, efawirenzu, metadonu i bupropionu.

Inhibitory CYP2B6 mogą mieć pochodzenie zarówno farmaceutyczne (np. tikonazol, klopidogrel, tiklopidyna), jak i naturalne (składniki grejpfruta czy dziurawca). Hamowanie aktywności enzymu CYP2B6 może prowadzić do klinicznie istotnych interakcji lekowych, skutkujących zwiększonym stężeniem substratów tego enzymu w osoczu i potencjalnie nasilonych działań niepożądanych.

Znaczenie kliniczne inhibitorów CYP2B6 jest szczególnie istotne w kontekście polipragmazji oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Inhibicja tego enzymu może wydłużać okres półtrwania leków metabolizowanych przez CYP2B6, co wymaga dostosowania dawkowania lub unikania określonych połączeń lekowych. W praktyce klinicznej istotne jest uwzględnianie potencjalnych interakcji farmakodynamicznych przy stosowaniu leków będących inhibitorami CYP2B6.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Prasugrel – Interakcje

Prasugrel wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście ryzyka krwawień. Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania prasugrelu z lekami przeciwkrzepliwymi, takimi jak warfaryna i inne pochodne kumaryny, ze względu na zwiększone ryzyko krwawień, co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia. Podobnie, długotrwałe stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz kwasu acetylosalicylowego (ASA) w skojarzeniu z prasugrelem zwiększa ryzyko krwawień, choć terapia skojarzona z ASA jest klinicznie uzasadniona i rekomendowana. Heparyna i jej pochodne mogą być stosowane z prasugrelem, jednak z uwagi na potencjalne zwiększenie ryzyka krwawień konieczne jest monitorowanie pacjenta. W przypadku morfiny i innych opioidów obserwuje się opóźnienie i zmniejszenie ekspozycji na prasugrel i jego aktywny metabolit, co może obniżać skuteczność terapii, zwłaszcza u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym, gdzie rozważa się pozajelitowe podawanie inhibitora P2Y12.
antagonista receptora H2, atorwastatyna, AUC, biwalirudyna, bupropion, cyklofosfamid, cytochrom P450, digoksyna, działanie przeciwpłytkowe, efawirenz, hamowanie agregacji płytek krwi, heparyna niefrakcjonowana, heparyna niskocząsteczkowa, hydroksybupropion, induktor CYP3A, inhibitor COX-2, inhibitor CYP2B6, inhibitor CYP3A, inhibitor GP IIb/IIIa, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwkrzepliwy, metabolit prasugrelu, morfina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, opioid, ostry zespół wieńcowy, pochodna kumaryny, prasugrel, ranitydyna, ryfampicyna, terapia przeciwpłytkowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Moreme 150 mg

Bupropion chlorowodorek (MOREME) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które należy uwzględnić w terapii. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko działań niepożądanych; zaleca się zachowanie odstępu minimum 14 dni po nieodwracalnych i 24 godzin po odwracalnych inhibitorach MAO. Bupropion i jego metabolit hydroksybupropion hamują izoenzym CYP2D6, co może zwiększać stężenia leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez ten enzym (np. dezypramina, imipramina, rysperydon, metoprolol, propafenon, flekainid) nawet 2-5-krotnie (Cmax i AUC). Konieczne jest rozpoczynanie terapii tymi lekami od najmniejszych dawek i monitorowanie działań niepożądanych. Ponadto bupropion może obniżać skuteczność leków wymagających aktywacji przez CYP2D6, takich jak tamoksyfen, oraz zwiększać ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI). W badaniach wykazano wzrost Cmax citalopramu o 30% i AUC o 40% podczas kojarzenia z bupropionem.
amantadyna, bupropion chlorowodorek, cytochrom P450 CYP2B6, dysfagia, epizod ciężkiej depresji, hydroksybupropion, inhibitor CYP2B6, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP2D6, lek indukujący metabolizm, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lewodopa, nieodwracalny inhibitor MAO, nikotynowy przezskórny system terapeutyczny, objaw neuropsychiatryczny, odwracalny inhibitor MAO, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, substrat CYP2B6, szlak katecholaminergiczny, wąski indeks terapeutyczny, zatrucie digoksyną, zespół serotoninowy, ziele dziurawca, β-adrenolityk
Leksykon leków
Interakcje leku – Bupropion Accord 300 mg

Bupropion Accord wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, wymagając przerwy odpowiednio 14 dni po nieodwracalnych i 24 godziny po odwracalnych inhibitorach MAO. Bupropion i jego metabolit hydroksybupropion silnie hamują CYP2D6, co prowadzi do 2-5-krotnego wzrostu stężeń leków metabolizowanych przez ten izoenzym (np. dezypramina, imipramina, rysperydon, metoprolol, propafenon). Hamowanie CYP2D6 utrzymuje się co najmniej 7 dni po odstawieniu bupropionu, co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Istotne jest także ryzyko zespołu serotoninowego przy łączeniu bupropionu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI). Ponadto bupropion może obniżać skuteczność tamoksyfenu poprzez inhibicję enzymów aktywujących ten lek oraz zmniejszać stężenie digoksyny, co wymaga monitorowania jej poziomów, zwłaszcza przy rozpoczynaniu i kończeniu terapii bupropionem.
amantadyna, benzodiazepina, beta-adrenolityk, bupropion, cyklofosfamid, cytalopram, cytochrom P450 CYP2B6, dezypramina, diazepam, digoksyna, efawirenz, fenytoina, flekainid, hydroksybupropion, ifosfamid, imipramina, inhibitor CYP2B6, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, karbamazepina, klopidogrel, lek indukujący metabolizm, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, lewodopa, metoprolol, nieodwracalny inhibitor MAO, nikotynowy przezskórny system terapeutyczny, odwracalny inhibitor MAO, orfenadryna, propafenon, rysperydon, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, substrat CYP2B6, tamoksyfen, tiorydazyna, tyklopidyna, walproinian, wąski indeks terapeutyczny, zatrucie digoksyną, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg

Tiotepa (Thiotepa Fresenius Kabi) jest metabolizowana głównie przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP2B6 i CYP3A4, co stanowi podstawę licznych interakcji lekowych o istotnym znaczeniu klinicznym. Inhibitory CYP2B6 (np. klopidogrel, tyklopidyna) oraz CYP3A4 (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy) mogą zwiększać stężenie tiotepy w osoczu i jednocześnie obniżać poziom jej aktywnego metabolitu TEPA, co może prowadzić do wzrostu toksyczności i zmniejszenia skuteczności terapii. Induktory CYP450 (np. ryfampicyna, karbamazepina) nasilają metabolizm tiotepy, podnosząc stężenie TEPA, co wymaga uważnego monitorowania pacjenta. Tiotepa jest także słabym inhibitorem CYP2B6, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, w tym cyklofosfamidu, którego aktywny metabolit 4-OHCP może ulec obniżeniu, zmniejszając efektywność terapeutyczną.
4-hydroksycyklofosfamid, cyklofosfamid, cyklosporyna, CYP2B6, cytochrom P450, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenytoina, hepatotoksyczność, ifosfamid, immunosupresja, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP2B6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, klarytromycyna, lek alkilujący, lek cytotoksyczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, limfoproliferacja, makrolid, melfalan, mielosupresja, neutropenia, pseudocholinoesteraza, ryfampicyna, sukcynylocholina, szczepionka atenuowana, szczepionka przeciwko żółtej febrze, TEPA, tiotepa, wskaźnik INR, żywa szczepionka
Leksykon leków
Interakcje leku – Bupropion Neuraxpharm 150 mg

Bupropion Neuraxpharm (chlorowodorek bupropionu) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych; zalecany odstęp to minimum 14 dni po nieodwracalnych inhibitorach MAO i 24 godziny po odwracalnych. Bupropion i jego metabolit hydroksybupropion hamują CYP2D6, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez ten izoenzym (np. dezypramina, imipramina, rysperydon, metoprolol, propafenon) nawet 2-5-krotnie, co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawek. Ponadto, bupropion może zwiększać Cmax i AUC cytalopramu o 30-40%, a także zmniejszać stężenie digoksyny w osoczu, co wymaga monitorowania. Interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) niosą ryzyko zespołu serotoninowego, a hamowanie CYP2D6 może obniżać skuteczność tamoksyfenu u pacjentów onkologicznych.
aktywacja metaboliczna, amantadyna, benzodiazepina, beta-adrenolityk, bradykardia, bupropion, chlorowodorek bupropionu, CYP2B6, CYP2D6, cytalopram, dezypramina, digoksyna, działanie hipotensyjne, działanie uspokajające, hamowanie CYP2D6, hydroksybupropion, induktor enzymu metabolizującego, inhibitor CYP2B6, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens nerkowy, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lek serotoninergiczny, lewodopa, nieodwracalny inhibitor MAO, nikotynowy system terapeutyczny, odwracalny inhibitor MAO, SNRI, SSRI, szlak katecholaminergiczny, tamoksyfen, toksyczność digoksyny, wąski indeks terapeutyczny, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Pixigan 150 mg

Bupropion, substancja aktywna produktu Pixigan, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych; zalecany odstęp czasowy to minimum 14 dni po nieodwracalnych i 24 godziny po odwracalnych inhibitorach MAO. Bupropion i jego metabolit hydroksybupropion silnie hamują enzym CYP2D6, co prowadzi do znacznego wzrostu stężeń leków metabolizowanych przez ten izoenzym (np. dezypramina, imipramina, rysperydon, metoprolol), z możliwym wzrostem Cmax i AUC od 2 do 5 razy. Wskazana jest ostrożność i ewentualna redukcja dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Ponadto, istnieje ryzyko zespołu serotoninowego przy łączeniu bupropionu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI), a także zmniejszenie skuteczności tamoksyfenu z powodu hamowania jego aktywacji przez CYP2D6. Interakcje z digoksyną mogą prowadzić do zmniejszenia jej stężenia i zwiększonego klirensu nerkowego, co wymaga monitorowania po odstawieniu bupropionu.
aktywacja metaboliczna, amantadyna, benzodiazepina, beta-adrenolityk, cyklofosfamid, CYP2B6, CYP2D6, cytalopram, dezypramina, diazepam, digoksyna, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, fenytoina, flekainid, hydroksybupropion, ifosfamid, imipramina, inhibitor CYP2B6, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klirens nerkowy, klopidogrel, lek antyretrowirusowy, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, lewodopa, lopinawir, metoprolol, nadciśnienie, nieodwracalny inhibitor MAO, nikotynowy system transdermalny, odwracalny inhibitor MAO, orfenadryna, propafenon, rysperydon, rytonawir, SNRI, SSRI, substrat CYP2B6, tamoksyfen, tiorydazyna, tyklopidyna, walproinian, wąski indeks terapeutyczny, zatrucie digoksyną, zespół serotoninowy, ziele dziurawca zwyczajnego
Leksykon leków
Interakcje leku – Zyban 150 mg

Zyban (bupropion) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Bupropion i jego metabolit hydroksybupropion hamują izoenzym CYP2D6, co prowadzi do 2-5-krotnego wzrostu Cmax i AUC leków metabolizowanych przez ten enzym, takich jak dezypramina, imipramina, paroksetyna, rysperydon, tiorydazyna, metoprolol, propafenon i flekainid. Wskazane jest rozważenie redukcji dawek tych leków podczas terapii bupropionem. Ponadto, bupropion zwiększa Cmax i AUC citalopramu o 30-40%, zmniejsza stężenie digoksyny poprzez zwiększenie jej klirensu nerkowego, a także może zmniejszać skuteczność tamoksyfenu przez hamowanie jego aktywacji metabolicznej. Interakcje z lekami przeciwretrowirusowymi (rytonawir, efawirenz) mogą obniżać ekspozycję na bupropion o 20-80%, co może wymagać dostosowania dawki, nie przekraczając jednak maksymalnej zalecanej. Równoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilonych działań niepożądanych, a odstęp czasowy między terapiami powinien wynosić co najmniej 14 dni po IMAO nieodwracalnych i 24 godziny po odwracalnych.
aktywacja metaboliczna, beta-adrenolityk, bupropion o przedłużonym uwalnianiu, chlorowodorek bupropionu, cytochrom P450 CYP2B6, hydroksybupropion, induktor metabolizmu, inhibicja CYP2D6, inhibitor CYP2B6, inhibitor MAO, inhibitor metabolizmu, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja metaboliczna, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2D6, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwretrowirusowy, lek serotoninergiczny, napad drgawkowy, nieodwracalny IMAO, nikotynowa terapia zastępcza, objawy neuropsychiatryczne, odwracalny IMAO, przekaźnictwo katecholaminergiczne, SNRI, SSRI, substrat CYP2B6, terapia antynikotynowa, wąski indeks terapeutyczny, zatrucie digoksyną, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Interakcje

Tiotepa jest metabolizowana głównie przez enzymy CYP2B6 i CYP3A4, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych o istotnym znaczeniu klinicznym. Inhibitory CYP2B6 (np. klopidogrel, tyklopidyna) oraz CYP3A4 (azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy, inhibitory proteazy) mogą zwiększać stężenie tiotepy w osoczu, jednocześnie obniżając poziom jej aktywnego metabolitu TEPA, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. Induktory cytochromu P450 (ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital) nasilają metabolizm tiotepy, podnosząc stężenie TEPA. Tiotepa wykazuje także słabe działanie inhibicyjne CYP2B6, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, w tym ifosfamidu, tamoksyfenu, bupropionu, efawirenzu i cyklofosfamidu. Szczególnie istotna jest interakcja z cyklofosfamidem, gdyż tiotepa zmniejsza stężenie jego aktywnego metabolitu 4-hydroksycyklofosfamidu (4-OHCP), co wymaga unikania jednoczesnego podawania tych leków w tym samym schemacie kondycjonującym – tiotepę należy podać dopiero po zakończeniu infuzji cyklofosfamidu.
bupropion, busulfan, cyklofosfamid, cyklosporyna, cytochrom P450, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie niepożądane hematologiczne, efawirenz, enzym CYP2B6, enzym CYP3A4, fenobarbital, fludarabina, ifosfamid, immunosupresja, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP2B6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, karbamazepina, klopidogrel, lek cytotoksyczny, lek mielosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, limfoproliferacja, makrolid, melfalan, mielotoksyczność, pseudocholinoesteraza, ryfampicyna, sukcynylocholina, szczepionka przeciwko żółtej febrze, takrolimus, tamoksyfen, tiotepa, treosulfan, tyklopidyna, wskaźnik INR
Leksykon leków
Interakcje leku – Wellbutrin XR 150 mg

Bupropion, składnik preparatu Wellbutrin XR, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i innych działań niepożądanych. Bupropion silnie hamuje izoenzym CYP2D6, co prowadzi do 2-5-krotnego wzrostu stężeń leków metabolizowanych przez ten enzym (np. dezypramina, rysperydon, metoprolol, propafenon, flekainid), zwiększając ryzyko toksyczności. Hamowanie CYP2D6 utrzymuje się do 7 dni po odstawieniu bupropionu. Ponadto, bupropion może zmniejszać skuteczność tamoksyfenu (proleku aktywowanego przez CYP2D6) oraz zwiększać stężenia cytalopramu o 30-40%, co może nasilać działania niepożądane. Interakcje z digoksyną prowadzą do obniżenia jej stężenia (zmniejszenie AUC0-24h i wzrost klirensu nerkowego), co wymaga monitorowania po odstawieniu bupropionu ze względu na ryzyko toksyczności.
amantadyna, beta-adrenolityk, bupropion, CYP2D6, cytalopram, cytochrom P450 CYP2B6, dezypramina, digoksyna, działanie niepożądane, efawirenz, hydroksybupropion, inhibitor CYP2B6, inhibitor enzymów, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, klirens nerkowy, lek indukujący enzymy, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lewodopa, modyfikacja dawkowania, nadciśnienie tętnicze, nikotynowy przezskórny system terapeutyczny, plaster nikotynowy, rytonawir, substrat CYP2B6, tamoksyfen, wąski indeks terapeutyczny, Wellbutrin XR, zatrucie digoksyną, zespół serotoninowy, ziele dziurawca