lek indukujący metabolizm
Lek indukujący metabolizm to substancja, która zwiększa aktywność enzymów metabolizujących, głównie z grupy cytochromu P450 (CYP), prowadząc do przyspieszenia biotransformacji innych leków w organizmie. Indukcja enzymatyczna jest procesem adaptacyjnym, który zwykle wymaga kilku dni lub tygodni, aby w pełni się rozwinąć, i podobnego czasu, aby ustąpić po odstawieniu leku indukującego.
Do klasycznych leków indukujących metabolizm należą: karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ryfampicyna, wyciąg z dziurawca oraz przewlekłe spożywanie alkoholu etylowego. Ich działanie polega na zwiększeniu syntezy enzymów poprzez aktywację czynników transkrypcyjnych takich jak receptor pregnanu X (PXR) lub receptor konstytutywny androstanu (CAR).
Klinicznie indukcja metabolizmu może prowadzić do istotnych interakcji lekowych, manifestujących się obniżeniem stężenia i skuteczności terapeutycznej leków będących substratami indukowanych enzymów. Jest to szczególnie ważne w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak warfaryna, cyklosporyna czy antykoncepcja hormonalna, gdzie indukcja może prowadzić do niepowodzenia terapii.