stężenie w stanie równowagi

Stężenie w stanie równowagi (ang. steady-state concentration) to kluczowy parametr farmakokinetyczny, który odnosi się do stałego poziomu leku w organizmie, osiąganego po wielokrotnym podawaniu. Występuje, gdy szybkość podawania leku równoważy szybkość jego eliminacji, co zazwyczaj następuje po upływie 4-5 okresów półtrwania danej substancji.

W praktyce klinicznej znajomość stężenia w stanie równowagi jest niezbędna do ustalenia optymalnego dawkowania leków, szczególnie tych o wąskim indeksie terapeutycznym. Pozwala na utrzymanie stężenia substancji leczniczej w zakresie terapeutycznym, minimalizując ryzyko toksyczności przy jednoczesnym zapewnieniu skuteczności terapeutycznej.

Monitorowanie stężenia leku w stanie równowagi (TDM – Therapeutic Drug Monitoring) jest szczególnie ważne w przypadku leków przeciwpadaczkowych, immunosupresyjnych, przeciwarytmicznych oraz niektórych antybiotyków. Znajomość tego parametru umożliwia indywidualizację terapii u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, wątroby lub u osób w wieku podeszłym, gdzie farmakokinetyka leków może być istotnie zmieniona.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mel 7,5 mg

Meloksykam, substancja czynna leku MEL w postaci tabletek do rozpadu w jamie ustnej (7,5 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 89% oraz biorównoważnością różnych form farmaceutycznych (tabletki, kapsułki, zawiesina). Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 2 godzinach dla zawiesiny oraz po 5-6 godzinach dla postaci stałych. W stanie stacjonarnym, osiąganym po 3-5 dniach stosowania, stężenia meloksykamu wahają się od 0,4 do 1,0 μg/ml dla dawki 7,5 mg oraz od 0,8 do 2,0 μg/ml dla dawki 15 mg. Lek wykazuje silne wiązanie z albuminami (99%) oraz małą objętość dystrybucji (11 litrów), co wskazuje na głównie naczyniowy rozkład. Meloksykam przenika do mazi stawowej, osiągając stężenia około połowy tych w osoczu, co jest istotne dla jego działania przeciwzapalnego w chorobach reumatycznych.
5′-hydroksymetylomeloksykam, 5′-karboksymeloksykam, albuminy, biodostępność, biotransformacja, CYP 2C9, CYP 3A4, dystrybucja leku, farmakokinetyka liniowa, frakcja wolna leku, klirens osoczowy, maź stawowa, meloksykam, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, stan równowagi, stężenie maksymalne, stężenie w stanie równowagi, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aclotin 250 mg

Tyklopidyna, substancja czynna leku Aclotin, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (80-90%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax 0,4-0,6 μg/ml) w około 2 godziny (Tmax). W stanie równowagi farmakokinetycznej, uzyskiwanym po 2-3 tygodniach stosowania dawki 250 mg dwa razy na dobę, stężenie tyklopidyny w osoczu wynosi 1-2 μg/ml. Lek wykazuje silne, odwracalne wiązanie z białkami osocza (98%), głównie albuminami i lipoproteinami, podczas gdy metabolity wiążą się w mniejszym stopniu (40-50%). Metabolizm tyklopidyny jest intensywny i zachodzi w wątrobie, prowadząc do powstania co najmniej 20 metabolitów, które są następnie eliminowane głównie przez nerki (60%) oraz z kałem (25%). Okres półtrwania leku różni się w zależności od fazy terapii: 8-12 godzin po pojedynczej dawce oraz 4-5 dni w stanie równowagi farmakodynamicznej.
biodostępność leku, biodostępność po podaniu doustnym, czas krwawienia, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, działanie przeciwpłytkowe, efekt przeciwpłytkowy, eliminacja leku, inhibicja agregacji płytek, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, stan równowagi, stężenie w osoczu, stężenie w stanie równowagi, tyklopidyna chlorowodorek, wiązanie z białkami, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z kałem, wydalanie z moczem, zahamowanie agregacji płytek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Auroxetyn 18 mg

Atomoksetyna, substancja czynna leku Auroxetyn, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin oraz bezwzględną biodostępnością wahającą się od 63% do 94%, zależnie od indywidualnego metabolizmu pierwszego przejścia. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98%, głównie albuminą) i podlega głównie metabolizmowi przez enzym CYP2D6, którego polimorfizm genetyczny znacząco wpływa na farmakokinetykę. U osób wolno metabolizujących (około 7% populacji kaukaskiej) obserwuje się około 10-krotnie większe AUC oraz 5-krotnie wyższe Css,max w porównaniu do osób intensywnie metabolizujących, co wymaga indywidualizacji dawkowania. Okres półtrwania atomoksetyny u intensywnie metabolizujących wynosi średnio 3,6 godziny, natomiast u wolno metabolizujących jest wydłużony do około 21 godzin. Metabolit 4-hydroksyatomoksetyna, aktywny farmakologicznie, powstaje głównie przez CYP2D6, ale u osób z nieaktywnym enzymem może być wytwarzany przez inne izoenzymy P450.
4-hydroksyatomoksetyna, AUC, biodostępność, cytochrom P450 2D6, dystrybucja leku, enzymy cytochromu P450, farmakokinetyka, farmakokinetyka atomoksetyny, glukuronizacja, interakcje lekowe, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, liniowość farmakokinetyczna, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, O-glukuronian, odstęp QT, okres półtrwania, stężenie maksymalne w osoczu, stężenie w stanie równowagi, szybcy metabolizerzy, wiązanie z białkami osocza, wolni metabolizerzy, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atomoksetyna Medice 25 mg

Atomoksetyna charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po 1-2 godzinach oraz bezwzględną biodostępnością w zakresie 63-94%. Lek wykazuje wysokie (98%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami, co może wpływać na interakcje farmakokinetyczne. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP2D6, z wyraźnym wpływem polimorfizmu genetycznego: u osób wolno metabolizujących (ok. 7% populacji rasy białej) AUC jest około 10-krotnie, a Css,max około 5-krotnie wyższe niż u osób intensywnie metabolizujących. Okres półtrwania wynosi średnio 3,6 h u intensywnych metabolizatorów i 21 h u wolnych metabolizatorów. Metabolit 4-hydroksyatomoksetyna, aktywny farmakologicznie, występuje w osoczu w mniejszych stężeniach i ulega szybkiemu sprzęganiu z glukuronianem. Atomoksetyna nie wykazuje istotnego wpływu na enzymy CYP450, co zmniejsza ryzyko interakcji lekowych. Farmakokinetyka jest liniowa w całym zakresie dawek, a profil u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, z brakiem danych dla dzieci poniżej 6 lat.
AUC, biodostępność bezwzględna, cytochrom P450 2D6, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, farmakokinetyka liniowa, glukuronizacja, hydroksyatomoksetyna, intensywni metabolizerzy, izoenzymy CYP, izoenzymy cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, niewydolność wątroby, okres półtrwania, polimorfizm CYP2D6, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie maksymalne w osoczu, stężenie w stanie równowagi, wiązanie z białkami osocza, wolni metabolizerzy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atomoksetyna Medice 10 mg

Atomoksetyna wykazuje szybkie i niemal całkowite wchłanianie po podaniu doustnym, z biodostępnością wynoszącą 63-94% i osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po 1-2 godzinach. Lek charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (~98%, głównie albumina) oraz szeroką dystrybucją w organizmie. Metabolizm atomoksetyny odbywa się głównie przez enzym CYP2D6, przy czym u około 7% populacji rasy białej, będących wolnymi metabolizatorami (PM), obserwuje się znacząco wyższe stężenia leku (AUC około 10-krotnie, Css,max około 5-krotnie wyższe niż u intensywnie metabolizujących – EM). Okres półtrwania u EM wynosi średnio 3,6 godziny, natomiast u PM jest wydłużony do 21 godzin. Głównym metabolitem jest 4-hydroksyatomoksetyna, aktywny farmakologicznie, eliminowany głównie z moczem jako O-glukuronian. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a podawanie jest możliwe niezależnie od posiłków.
4-hydroksyatomoksetyna, atomoksetyna, białka osocza, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, CYP2D6, cytochrom P450 2D6, farmakokinetyka liniowa, glukuronizacja, intensywny metabolizer, interakcja farmakokinetyczna, klasyfikacja Childa-Pugha, metabolizm pierwszego przejścia, O-glukuronian 4-hydroksyatomoksetyny, okres półtrwania, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, stężenie w stanie równowagi, wolny metabolizer, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cavinton 5 mg/ml

Winpocetyna charakteryzuje się złożonym profilem farmakokinetycznym, obejmującym umiarkowane wiązanie z białkami osocza (66%) oraz wysoką objętość dystrybucji (246,7±88,5 l), co wskazuje na znaczne wiązanie z tkankami. Po doustnym podaniu u szczurów maksymalne stężenia osiągane są w wątrobie i przewodzie pokarmowym po 2-4 godzinach, przy czym stężenie w mózgu nie przekracza poziomu we krwi. Klirens całkowity wynosi 66,7 l/godz., przewyższając klirens wątrobowy (50 l/godz.), co sugeruje istotny udział metabolizmu pozawątrobowego. Głównym metabolitem jest kwas apowinkaminowy (AVA), stanowiący 25-30% metabolitów u ludzi, z wyraźnym efektem pierwszego przejścia (AUC AVA po podaniu doustnym jest dwukrotnie wyższe niż po dożylnym). Okres półtrwania winpocetyny wynosi 4,83±1,29 godziny, a eliminacja odbywa się głównie przez układ moczowy (60%) i przewód pokarmowy (40%). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 5-10 mg, z odpowiednimi stężeniami w stanie równowagi 1,2±0,27 ng/ml i 2,1±0,33 ng/ml.
dihydroksy-AVA-glicynian, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka liniowa, glukuronian, hydroksy-AVA, hydroksywinpocetyna, klirens, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas apowinkaminowy, metabolit, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębkowe, rakotwórczość, śmiertelność zarodkowo-płodowa, stężenie w stanie równowagi, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z kałem, wydalanie z moczem
Leksykon substancji czynnych
Esmolol – Właściwości farmakokinetyczne

Esmolol wykazuje liniową kinetykę u zdrowych dorosłych, z szybkim osiąganiem stężenia w stanie równowagi dynamicznej w ciągu około 30 minut przy dawkach 50-300 µg/kg/min bez dawki nasycającej. Charakteryzuje się bardzo krótkim okresem półtrwania w fazie dystrybucji (~2 min), objętością dystrybucji 3,4 l/kg oraz umiarkowanym wiązaniem z białkami osocza (55%). Metabolizm esmololu zachodzi głównie przez esterazy erytrocytarne, prowadząc do powstania kwaśnego metabolitu ASL-8123, który ma niskie wiązanie z białkami (10%) i minimalną aktywność beta-adrenolityczną (<0,1%). Okres półtrwania eliminacyjnego esmololu wynosi około 9 minut, a całkowity klirens 285 ml/kg/min, niezależny od funkcji wątroby i innych narządów. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z mniej niż 2% leku wydalanym w formie niezmienionej, natomiast metabolit ma okres półtrwania około 3,7 godziny i jest wydalany z moczem.
aktywność beta-adrenolityczna, badanie farmakokinetyczne, dawka nasycająca, esmolol, esmolol chlorowodorek, esterazy, hydroliza grupy estrowej, infuzja ciągła, kinetyka esmololu, klirens, krążenie wątrobowe, krwinki czerwone, kwaśny metabolit, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie eliminacji, stężenie w osoczu, stężenie w stanie równowagi, wiązanie z białkami, wiązanie z białkami osocza, wydalanie leku, zmienność osobnicza
Leksykon substancji czynnych
Inhibitor C1-esterazy – Właściwości farmakokinetyczne

Inhibitor C1-esterazy, stosowany w preparatach Berinert w dawkach 500, 1500, 2000 i 3000 j.m., wykazuje różne właściwości farmakokinetyczne w zależności od drogi podania. Po podaniu dożylnym (i.v.) maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest szybko, w około 0,8 godziny, a okres półtrwania wynosi od 36,1 do 91,4 godzin, co wskazuje na długi czas działania leku. Biodostępność jest pełna (100%), a średni wzrost aktywności inhibitora C1-esterazy wynosi 2,3%/j.m./kg masy ciała. W badaniach u pacjentów z wrodzonym obrzękiem naczynioruchowym (HAE) wykazano, że okres półtrwania jest nieco krótszy u dzieci (32,9 h) oraz u pacjentów z ciężkimi atakami (30,9 h) w porównaniu do dorosłych i pacjentów z łagodniejszym przebiegiem choroby. In vivo recovery (IVR) średnio wynosi 86,7%, z wyższymi wartościami u dzieci (98,2%) i pacjentów z ciężkimi atakami (101,4%).
analiza populacyjna, bezprzedziałowa analiza farmakokinetyczna, biodostępność produktu, biodostępność względna, dostępność biologiczna, HAE, in vivo recovery, inhibitor C1-esterazy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie dożylne, podanie podskórne, stężenie w stanie równowagi, wrodzony obrzęk naczynioruchowy
Leksykon substancji czynnych
Tyklopidyna – Właściwości farmakokinetyczne

Tyklopidyna charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego (80-90%), z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) 0,4-0,6 μg/ml osiąganym około 2 godzin po jednorazowej dawce 250 mg. Obecność pokarmu zwiększa biodostępność leku. W stanie równowagi, uzyskiwanym po 7-21 dniach stosowania dawki 250 mg dwa razy na dobę, stężenie tyklopidyny w osoczu wynosi 1-2 μg/ml. Substancja wykazuje wysokie, odwracalne wiązanie z białkami osocza (98%), głównie albuminami i lipoproteinami, podczas gdy metabolity wiążą się w mniejszym stopniu (40-50%). Metabolizm tyklopidyny zachodzi głównie w wątrobie, prowadząc do powstania co najmniej 20 metabolitów, które są następnie eliminowane głównie przez nerki (50-60% dawki) oraz kał (20-30%).
biodostępność substancji, czas krwawienia, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, drogi eliminacji, działanie farmakologiczne, działanie przeciwpłytkowe, efekt przeciwpłytkowy, farmakokinetyka leku, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm wątrobowy, parametr farmakokinetyczny, stan równowagi, stan równowagi dynamicznej, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, stężenie w stanie równowagi, substancja czynna, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wydalanie przez nerki, zaburzenia czynności wątroby, zahamowanie agregacji płytek krwi
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apo-Napro 250 mg

Naproksen, substancja czynna preparatu Apo-Napro, cechuje się całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, niezależnym od obecności pokarmu oraz większości leków zobojętniających kwas solny. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 2-4 godzinach od podania doustnego. Lek wykazuje znaczne wiązanie z białkami osocza, co wpływa na jego objętość dystrybucji oraz okres półtrwania wynoszący 12-15 godzin, umożliwiając dawkowanie dwa razy na dobę. Stan równowagi stężenia (Css) osiągany jest po około 3 dniach terapii. Metabolizm naproksenu zachodzi głównie w wątrobie, a eliminacja odbywa się niemal całkowicie drogą nerkową, głównie w postaci metabolitów. U dzieci metabolizm jest podobny do dorosłych, co ułatwia ustalenie dawkowania w pediatrii.
absorpcja substancji czynnej, dawkowanie naproksenu, działanie niepożądane, eliminacja drogą nerkową, frakcja wolna, lek zobojętniający kwas solny, metabolizm naproksenu, naproksen, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, okres półtrwania w osoczu, pacjent w podeszłym wieku, profil farmakokinetyczny, przewlekła choroba alkoholowa wątroby, stan równowagi stężenia, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu krwi, stężenie w stanie równowagi, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Okteva 20 mg

Oktreotyd w postaci zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu (Okteva) charakteryzuje się dwufazowym profilem farmakokinetycznym po domięśniowym podaniu. Początkowo obserwuje się przemijające maksimum stężenia w surowicy w ciągu pierwszej godziny, po czym następuje szybki spadek do subterapeutycznych wartości przez około 7 dni. Następnie stężenie wzrasta, osiągając stan równowagi około 14. dnia, utrzymujący się przez 3-4 tygodnie, po czym stopniowo maleje po około 42 dniach wraz z rozpadem matrycy polimerowej. Średnie stężenia w stanie równowagi u pacjentów z akromegalią wynoszą 358 ng/l dla dawki 10 mg, 926 ng/l dla 20 mg oraz 1710 ng/l dla 30 mg, przy czym po trzykrotnym podaniu co 4 tygodnie stężenia wzrastają do 1557 ng/l i 2384 ng/l dla dawek 20 mg i 30 mg. U pacjentów z rakowiakiem stężenia w stanie równowagi są wyższe i proporcjonalne do dawki, osiągając do 3928 ng/l dla dawki 30 mg. Nie stwierdzono niepożądanej kumulacji leku przy długoterminowym stosowaniu.
akromegalia, biodegradacja, dystrybucja leku, farmakokinetyka oktreotydu, klirens całkowity, matryca polimerowa, objętość dystrybucji, oktreotyd o przedłużonym uwalnianiu, otyłość podwzgórzowa, parametr farmakokinetyczny, rakowiak, stan równowagi, stężenie w stanie równowagi, stężenie w surowicy, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik BMI, zmienność międzyosobnicza