antybiotyki polimyksynowe

Antybiotyki polimyksynowe są grupą antybiotyków peptydowych, których przedstawicielami są polimyksyna B i kolistyna (polimyksyna E). Zostały one odkryte w 1947 roku i pozyskiwane są z bakterii Paenibacillus polymyxa (dawniej Bacillus polymyxa).

Mechanizm działania polimyksyn polega na interakcji z lipopolisacharydami (LPS) błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych, co prowadzi do zwiększenia przepuszczalności błony komórkowej i ostatecznie do śmierci komórki bakteryjnej. Ze względu na ten mechanizm działania, antybiotyki te są szczególnie skuteczne wobec bakterii Gram-ujemnych, w tym szczepów wieloopornych, takich jak Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter baumannii i Klebsiella pneumoniae.

W praktyce klinicznej polimyksyny są stosowane głównie jako leki ostatniej szansy w leczeniu zakażeń wywołanych przez wielolekooporne bakterie Gram-ujemne. Ich zastosowanie jest jednak ograniczone ze względu na potencjalną nefrotoksyczność i neurotoksyczność. Kolistyna (polimyksyna E) jest podawana dożylnie w postaci nieaktywnego proleku (kolistymetat sodu), który ulega hydrolizie in vivo do aktywnej formy. Polimyksyna B jest natomiast podawana bezpośrednio w formie aktywnej.

Dawkowanie polimyksyn wymaga szczególnej uwagi ze względu na wąski indeks terapeutyczny oraz ryzyko działań niepożądanych. Coraz częściej stosuje się terapię skojarzoną z innymi antybiotykami, co może zwiększać skuteczność i pozwalać na zmniejszenie dawek, redukując tym samym ryzyko toksyczności.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl