zatrucie propyfenazonem

Zatrucie propyfenazonem to stan kliniczny spowodowany przedawkowaniem propyfenazonu, pochodnej pirazolonu, która jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym. Substancja ta znajduje zastosowanie w leczeniu bólu różnego pochodzenia oraz gorączki.

Objawy zatrucia propyfenazonem mogą obejmować nudności, wymioty, bóle brzucha, bóle głowy, zawroty głowy, senność oraz zaburzenia świadomości. W ciężkich przypadkach może dojść do zaburzeń układu krążenia (tachykardia, hipotensja), układu oddechowego (depresja oddechowa), a także niewydolności wątroby i nerek. Szczególnie niebezpieczne są powikłania hematologiczne – agranulocytoza i trombocytopenia.

Leczenie zatrucia propyfenazonem jest głównie objawowe i podtrzymujące. Obejmuje płukanie żołądka (jeśli pacjent zgłosi się w ciągu 1-2 godzin od spożycia), podanie węgla aktywowanego, monitorowanie funkcji życiowych oraz wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych i kwasowo-zasadowych. W przypadku wystąpienia niewydolności narządowej konieczne może być wdrożenie odpowiedniego leczenia specjalistycznego.

Propyfenazon, ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym agranulocytozy, został wycofany z obrotu w wielu krajach. W Polsce nadal jest dostępny w preparatach złożonych, głównie w skojarzeniu z paracetamolem i kofeiną, co wymaga szczególnej uwagi klinicystów przy rozpoznawaniu i leczeniu zatruć.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedawkowanie – Saridon 250 mg + 150 mg + 50 mg

Przedawkowanie Saridonu, zawierającego 250 mg paracetamolu, 150 mg propyfenazonu oraz 50 mg kofeiny na tabletkę, może prowadzić do wieloukładowych objawów toksycznych, z dominującym ryzykiem uszkodzenia wątroby spowodowanego paracetamolem. Pierwsze symptomy, takie jak nudności, wymioty, nadmierna potliwość, senność i osłabienie, pojawiają się zwykle w ciągu kilku do kilkunastu godzin po spożyciu nadmiernej dawki. W przypadku przyjęcia ≥5 g paracetamolu (≥20 tabletek Saridonu) konieczna jest natychmiastowa interwencja medyczna. Diagnostyka opiera się na oznaczeniu stężenia paracetamolu w surowicy w odniesieniu do czasu od zażycia, co umożliwia ocenę ciężkości zatrucia i decyzję o wdrożeniu leczenia odtrutkami, takimi jak metionina (≥2,5 g) oraz acetylocysteina, szczególnie skuteczne w ciągu pierwszych 10-12 godzin od zatrucia. W zatruciu kofeiną, choć rzadkim, obserwuje się bóle brzucha, bezsenność, poliurię, odwodnienie, gorączkę, a w ciężkich przypadkach arytmię i drgawki toniczno-kloniczne. Objawy propyfenazonu są słabo poznane, a leczenie jest objawowe.
acetylocysteina, arytmia serca, bezsenność, ból brzucha, drgawki toniczno-kloniczne, gorączka, hipokaliemia, kofeina, kwas mlekowy, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, metionina, nadmierna potliwość, nudności, odwodnienie, paracetamol, propyfenazon, rozpieranie w nadbrzuszu, senność, tlenek glinu, toksyczny wpływ paracetamolu, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, wymioty, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zatrucie paracetamolem, zatrucie propyfenazonem, żółtaczka, zwiększona diureza
Leksykon leków
Przedawkowanie – Cefalgin Migraplus 250 mg + 150 mg + 50 mg

Przedawkowanie leku Cefalgin Migraplus, zawierającego paracetamol (250 mg), propyfenazon (150 mg) i kofeinę (50 mg), wiąże się przede wszystkim z toksycznym działaniem paracetamolu, które może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby. Objawy zatrucia paracetamolem mają dwufazowy przebieg: w pierwszej fazie (kilka do kilkunastu godzin po zażyciu) występują nudności, wymioty, nadmierna potliwość, senność i osłabienie, które mogą ustąpić, dając fałszywe poczucie poprawy. Druga faza (24-48 godzin) charakteryzuje się bólem w nadbrzuszu, powrotem nudności oraz żółtaczką, wskazującymi na rozwijające się uszkodzenie hepatocytów. Dawka krytyczna paracetamolu to ≥ 5 g (≥ 20 tabletek Cefalgin Migraplus). W przypadku podejrzenia przedawkowania należy niezwłocznie sprowokować wymioty (jeśli od zażycia nie minęła godzina), podać 60-100 g węgla aktywnego oraz wdrożyć leczenie odtrutkami (metionina ≥ 2,5 g, acetylocysteina) w warunkach intensywnej terapii szpitalnej.
acetylocysteina, arytmia serca, barbiturany, diazepam, diureza, drgawki toniczno-kloniczne, działanie hepatotoksyczne, intensywna terapia, kofeina, leczenie objawowe, metionina, nadmierna potliwość, nudności, paracetamol, płukanie żołądka, propyfenazon, stężenie paracetamolu, tlenek glinu, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywny, wymioty, zatrucie, zatrucie kofeiną, zatrucie propyfenazonem, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Propyfenazon – Przedawkowanie

Propyfenazon, obecny w preparatach złożonych takich jak Cefalgin Migraplus i Saridon (150 mg propyfenazonu, 250 mg paracetamolu, 50 mg kofeiny na tabletkę), charakteryzuje się nie do końca poznanymi objawami przedawkowania, co wymaga leczenia objawowego dostosowanego do klinicznych manifestacji. Kluczowym zagrożeniem jest toksyczność paracetamolu, której wczesne objawy (nudności, wymioty, potliwość, senność, osłabienie) pojawiają się w ciągu kilku do kilkunastu godzin, a późniejsze (24-48h) obejmują uszkodzenie wątroby, żółtaczkę, hipokaliemię i kwasicę metaboliczną. Dawka toksyczna paracetamolu wynosi ≥ 5 g (≥ 20 tabletek), co wymaga natychmiastowej interwencji: indukcji wymiotów do 1 godziny od zażycia, podania 60-100 g węgla aktywowanego oraz leczenia odtrutkami (minimum 2,5 g metioniny, acetylocysteina), najlepiej w warunkach oddziału intensywnej terapii.
acetylocysteina, arytmia serca, barbiturat, diazepam, drgawki toniczno-kloniczne, funkcja wątroby, hepatotoksyczność paracetamolu, hipokaliemia, indukcja wymiotów, kofeina, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, leczenie objawowe, lek przeciwbólowy, metionina, oddział intensywnej terapii, paracetamol, płukanie żołądka, podrażnienie błony śluzowej, propyfenazon, stężenie paracetamolu we krwi, tlenek glinu, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, zatrucie kofeiną, zatrucie propyfenazonem, żółtaczka

zatrucie propyfenazonem

Powiązane wpisy

Przedawkowanie – Saridon 250 mg + 150 mg + 50 mg

Przedawkowanie – Cefalgin Migraplus 250 mg + 150 mg + 50 mg

Propyfenazon – Przedawkowanie