komórki macierzyste krwiotwórcze
Komórki macierzyste krwiotwórcze (hematopoetyczne) to multipotencjalne komórki, które mają zdolność do samoodnowy oraz różnicowania się we wszystkie linie komórkowe układu krwiotwórczego. Stanowią one źródło wszystkich elementów morfotycznych krwi – erytrocytów, leukocytów i trombocytów.
Głównym miejscem występowania komórek macierzystych krwiotwórczych u dorosłych jest szpik kostny, gdzie stanowią one około 0,01-0,05% wszystkich komórek szpikowych. Niewielka ich część krąży również we krwi obwodowej. W okresie płodowym hematopoeza zachodzi początkowo w woreczku żółtkowym, następnie w wątrobie i śledzionie, a dopiero pod koniec życia płodowego przenosi się do szpiku kostnego.
Klinicznie komórki macierzyste krwiotwórcze wykorzystuje się w przeszczepach szpiku kostnego oraz transplantacjach komórek macierzystych pozyskiwanych z krwi obwodowej lub krwi pępowinowej. Znajdują zastosowanie w leczeniu chorób nowotworowych układu krwiotwórczego (białaczki, chłoniaki), niektórych wrodzonych zaburzeń odporności, hemoglobinopatii oraz ciężkich anemii aplastycznych.
Identyfikacja komórek macierzystych krwiotwórczych opiera się głównie na obecności antygenu CD34 na ich powierzchni. W badaniach naukowych i praktyce klinicznej wykorzystuje się również inne markery, takie jak CD38, CD90, CD133 czy brak ekspresji liniowo-specyficznych antygenów (Lin-).
Mobilizacja komórek macierzystych krwiotwórczych ze szpiku do krwi obwodowej jest kluczowym etapem w procesie ich pozyskiwania do przeszczepu. Najczęściej stosowanymi czynnikami mobilizującymi są rekombinowany czynnik wzrostu kolonii granulocytów (G-CSF) oraz plerixafor, antagonista receptora CXCR4.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Plerixafor Zentiva 20 mg/ml
Plerixafor Zentiva to roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 20 mg/ml (1,2 ml fiolka zawiera 24 mg pleryksaforu), stosowany wyłącznie w skojarzeniu z czynnikiem wzrostu kolonii granulocytów (G-CSF) w celu zwiększenia mobilizacji macierzystych komórek krwiotwórczych we krwi obwodowej. Wskazania obejmują dorosłych pacjentów z chłoniakiem lub szpiczakiem mnogim, u których standardowa mobilizacja komórek jest niewystarczająca, oraz dzieci i młodzież (1-18 lat) z chłoniakiem lub złośliwymi guzami litymi. U pacjentów pediatrycznych lek może być stosowany profilaktycznie przy przewidywanej niedostatecznej mobilizacji lub ratunkowo po nieudanych próbach wcześniejszej mobilizacji. Preparat charakteryzuje się pH 6,0-7,5 i osmolalnością 260-320 mOsm/kg, co zapewnia odpowiednią stabilność i tolerancję podania.
autologiczne przeszczepienie, chemioterapia, chłoniak, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, G-CSF, komórki macierzyste krwiotwórcze, krążące komórki macierzyste, krew obwodowa, mobilizacja komórek macierzystych, pacjent pediatryczny, plerixafor, pleryksafor, procedura przygotowania, radioterapia, roztwór do wstrzykiwań, szpiczak mnogi - Leksykon leków
Działania niepożądane – Plerixafor Zentiva 20 mg/ml
Bezpieczeństwo stosowania pleryksaforu w skojarzeniu z G-CSF oceniano w dwóch badaniach III fazy (301 pacjentów) oraz 10 badaniach II fazy (242 pacjentów). Dawka pleryksaforu wynosiła 0,24 mg/kg mc. podawana podskórnie przez 1-7 dni (mediana 2 dni), a G-CSF podawano w dawce 10 µg/kg mc. przez 4 dni przed pleryksaforem i przed aferezą. W badaniach III fazy działania niepożądane związane z leczeniem występowały u ≥1% pacjentów i obejmowały m.in. splenomegalię, reakcje alergiczne (pokrzywka, obrzęk okołogałkowy, duszność), bezsenność, zawroty głowy, biegunkę, nudności, wymioty, bóle brzucha, nadmierne pocenie, bóle stawów i mięśni, reakcje w miejscu wstrzyknięcia oraz przewlekłe zmęczenie. Zawał mięśnia sercowego wystąpił u 7 z 679 pacjentów, jednak brak związku czasowego i profil ryzyka wskazują, że pleryksafor nie jest niezależnym czynnikiem ryzyka. Leukocytoza ≥100 x 10^9/L obserwowano u 7% pacjentów leczonych pleryksaforem, bez objawów leukostazy.
afereza, bezsenność, ból stawowy, chłoniak nieziarniczy, duszność, G-CSF, komórki macierzyste krwiotwórcze, leukocytoza, leukostaza, mobilizacja komórek macierzystych, niedociśnienie ortostatyczne, omdlenie, parestezja, pleryksafor, pokrzywka, przeszczep autologiczny, reakcja alergiczna, reakcja wazowagalna, rumień, splenomegalia, szpiczak mnogi, terapia ablacyjna, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Thymoglobuline 5 mg/ml 5 mg/ml; 25 mg
Thymoglobuline 5 mg/ml, immunoglobulina królicza przeciw ludzkim tymocytom, stosowana jest w różnych dawkach w zależności od wskazania klinicznego, z indywidualnym dostosowaniem schematu podawania i uwzględnieniem innych leków immunosupresyjnych. W profilaktyce odrzucenia przeszczepu nerki, trzustki lub wątroby zalecana dawka wynosi 1,0-1,5 mg/kg mc./dobę przez 2-9 dni (dawka sumaryczna 2,0-13,5 mg/kg mc.), natomiast po przeszczepieniu serca przez 2-5 dni (dawka sumaryczna 2,0-7,5 mg/kg mc.). W leczeniu ostrego odrzucenia stosuje się 1,5 mg/kg mc./dobę przez 3-14 dni (4,5-21 mg/kg mc. łącznie). W profilaktyce ostrej i przewlekłej choroby przeszczep przeciw gospodarzowi (GvHD) dawka wynosi 2,5 mg/kg mc./dobę podawana od dnia –4 do –1 przed przeszczepieniem (7,5-10 mg/kg mc. sumarycznie). W niedokrwistości aplastycznej stosuje się 2,5-3,5 mg/kg mc./dobę przez 5 dni (12,5-17,5 mg/kg mc. łącznie), choć skuteczność nie jest w pełni potwierdzona. W leczeniu ostrej, sterydoopornej choroby GvHD dawka wynosi 2-5 mg/kg mc./dobę przez 5 dni (10-25 mg/kg mc. sumarycznie).
choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, GVHD, immunoglobulina przeciw tymocytom, infuzja dożylna, komórki macierzyste krwiotwórcze, kortykosteroid dożylny, krew obwodowa, lek immunosupresyjny, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwhistaminowy, niedokrwistość aplastyczna, odrzucenie przeszczepu, ostre odrzucenie przeszczepu, przeszczep nerki, przeszczep serca, przeszczep trzustki, przeszczep wątroby, roztwór glukozy, roztwór soli fizjologicznej, schemat wielolekowy, sterydooporna choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, szpik kostny, Thymoglobuline - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fluxazol 50 mg
Fluxazol (flukonazol) to lek przeciwgrzybiczy o szerokim spektrum działania, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg. Wskazany jest do leczenia różnorodnych zakażeń grzybiczych u dorosłych i dzieci, w tym kryptokokowego zapalenia opon mózgowych, kokcydioidomikozy, inwazyjnych kandydoz oraz drożdżakowych zakażeń błon śluzowych i skóry. Stosuje się go także w profilaktyce nawrotów tych zakażeń, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem, takich jak osoby z HIV, pacjenci z przedłużającą się neutropenią (np. po chemioterapii lub przeszczepieniu komórek krwiotwórczych) oraz dzieci z osłabioną odpornością. Leczenie ogólnoustrojowe flukonazolem jest zalecane, gdy terapia miejscowa jest niewystarczająca, np. w przewlekłej zanikowej kandydozie jamy ustnej, nawracającej drożdżycy pochwy czy grzybicach skóry i paznokci (onychomikoza stosowana, gdy inne leki są nieodpowiednie).
badanie mikrobiologiczne, Candida, drożdżakowe zakażenie błon śluzowych, drożdżakowe zakażenie skóry, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, flukonazol, grzybica podudzi, grzybica skóry, grzybica stóp, grzybica tułowia, HIV, interakcja lekowa, inwazyjna kandydoza, kandyduria, kapsułka twarda, kokcydioidomikoza, komórki macierzyste krwiotwórcze, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leczenie systemowe, lek przeciwgrzybiczy, łupież pstry, neutropenia, nowotwór krwi, onychomikoza, oporność na leki, posiew mikrobiologiczny, przeszczepienie komórek macierzystych, terapia empiryczna, terapia przeciwgrzybicza, terapia systemowa, zakażenie grzybicze, zakażenie kryptokokowe, zanikowa kandydoza jamy ustnej