krążące komórki macierzyste
Krążące komórki macierzyste (ang. Circulating Stem Cells, CSCs) to populacja prymitywnych komórek o zdolnościach samoodnawiania i różnicowania, które obecne są w krwiobiegu. Wywodzą się głównie ze szpiku kostnego, skąd mogą być mobilizowane do krwi obwodowej w odpowiedzi na różne bodźce, w tym czynniki wzrostu, cytokiny czy uszkodzenie tkanek.
Najlepiej poznane są krążące hematopoetyczne komórki macierzyste (HSCs), które można identyfikować za pomocą markerów CD34+, CD133+ czy ALDH+. Oprócz nich wykrywane są również krążące komórki o charakterze mezenchymalnym (MSCs) oraz endotelialnych komórek progenitorowych (EPCs), które uczestniczą w procesach naprawczych naczyń i tkanek.
Krążące komórki macierzyste mają istotne znaczenie kliniczne – wykorzystuje się je w transplantacjach szpiku, gdzie mogą być pobierane z krwi obwodowej po uprzedniej mobilizacji czynnikami takimi jak G-CSF. Są również badane jako biomarkery diagnostyczne i prognostyczne w chorobach układu sercowo-naczyniowego, nowotworach oraz schorzeniach autoimmunologicznych.
Współczesne badania wskazują na potencjał terapeutyczny krążących komórek macierzystych w medycynie regeneracyjnej. Ich zdolność do migracji do miejsc uszkodzenia oraz uczestnictwo w procesach naprawczych tkanek stanowi obiecujący kierunek rozwoju nowych metod leczenia, szczególnie w chorobach niedokrwiennych, udarach czy uszkodzeniach narządów.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Pleryksafor – Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie pleryksaforem powinno być prowadzone przez lekarzy z doświadczeniem w onkologii i hematologii, we współpracy z ośrodkami specjalistycznymi zdolnymi do monitorowania mobilizacji komórek progenitorowych. Mobilizacja komórek macierzystych jest szczególnie utrudniona u pacjentów powyżej 60. roku życia, po wcześniejszej chemioterapii mielosupresyjnej lub intensywnej, oraz gdy liczba krążących komórek macierzystych jest poniżej 20/μL. Zalecana dawka pleryksaforu podawana podskórnie wynosi 20 mg stałej dawki lub 0,24 mg/kg masy ciała u dorosłych ≤83 kg, a u pacjentów >83 kg wyłącznie 0,24 mg/kg mc., z maksymalną dawką dobową 40 mg. U dzieci i młodzieży (1-18 lat) stosuje się dawkę 0,24 mg/kg mc., dostosowując objętość strzykawki do masy ciała (1 mL dla ≤45 kg, 1-2 mL dla >45 kg). Podanie pleryksaforu następuje 6-11 godzin przed aferezą, po 4-dniowym leczeniu G-CSF w dawce 10 μg/kg mc. podawanym codziennie rano.
afereza, chemioterapia mielosupresyjna, czynnik predykcyjny, ekspozycja ogólnoustrojowa, fiolka, hematologia, klirens kreatyniny, krążące komórki macierzyste, krwiotwórcze komórki progenitorowe, należna masa ciała, onkologia, pacjent hemodializowany, pleryksafor, technika aseptyczna, wstrzyknięcie podskórne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Plerixafor Zentiva 20 mg/ml
Plerixafor Zentiva to roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 20 mg/ml (1,2 ml fiolka zawiera 24 mg pleryksaforu), stosowany wyłącznie w skojarzeniu z czynnikiem wzrostu kolonii granulocytów (G-CSF) w celu zwiększenia mobilizacji macierzystych komórek krwiotwórczych we krwi obwodowej. Wskazania obejmują dorosłych pacjentów z chłoniakiem lub szpiczakiem mnogim, u których standardowa mobilizacja komórek jest niewystarczająca, oraz dzieci i młodzież (1-18 lat) z chłoniakiem lub złośliwymi guzami litymi. U pacjentów pediatrycznych lek może być stosowany profilaktycznie przy przewidywanej niedostatecznej mobilizacji lub ratunkowo po nieudanych próbach wcześniejszej mobilizacji. Preparat charakteryzuje się pH 6,0-7,5 i osmolalnością 260-320 mOsm/kg, co zapewnia odpowiednią stabilność i tolerancję podania.
autologiczne przeszczepienie, chemioterapia, chłoniak, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, G-CSF, komórki macierzyste krwiotwórcze, krążące komórki macierzyste, krew obwodowa, mobilizacja komórek macierzystych, pacjent pediatryczny, plerixafor, pleryksafor, procedura przygotowania, radioterapia, roztwór do wstrzykiwań, szpiczak mnogi