napromieniowanie całego ciała

Napromieniowanie całego ciała (Total Body Irradiation, TBI) to metoda radioterapii, w której promieniowanie jonizujące jest aplikowane na całe ciało pacjenta. Procedura ta jest stosowana głównie jako element przygotowawczy przed przeszczepieniem szpiku kostnego lub komórek macierzystych, szczególnie w leczeniu nowotworów układu krwiotwórczego, takich jak białaczki i chłoniaki.

Głównym celem TBI jest zniszczenie pozostałych komórek nowotworowych w organizmie pacjenta oraz supresja układu odpornościowego, co zmniejsza ryzyko odrzucenia przeszczepu. Napromieniowanie całego ciała zazwyczaj jest stosowane w połączeniu z chemioterapią w ramach tak zwanego kondycjonowania mieloablacyjnego lub o zredukowanej intensywności.

Procedura TBI wymaga precyzyjnego planowania, aby zapewnić równomierne rozprowadzenie dawki promieniowania w całym ciele, przy jednoczesnej ochronie narządów krytycznych. Efekty uboczne mogą obejmować nudności, wymioty, biegunkę, zapalenie błon śluzowych, supresję szpiku kostnego oraz długoterminowe powikłania, takie jak zaćma, zwłóknienie płuc czy wtórne nowotwory. Nowoczesne techniki TBI dążą do minimalizacji tych powikłań przy zachowaniu skuteczności terapeutycznej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Flucofast 50 mg

Flukonazol jest silnym inhibitorem enzymów cytochromu P450, zwłaszcza CYP2C9, CYP2C19 oraz umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych. Hamowanie enzymów utrzymuje się przez 4-5 dni po odstawieniu leku. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie flukonazolu z lekami wydłużającymi odstęp QTc, takimi jak cyzapryd, terfenadyna (≥400 mg/dobę), astemizol, pimozyd, chinidyna oraz erytromycyna, ze względu na ryzyko torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Flukonazol zwiększa stężenia leków takich jak alfentanyl (2-krotnie AUC), fentanyl (opóźniona eliminacja), midazolam (3,7-krotnie AUC, t½ 2,2-krotnie), triazolam (4,4-krotnie AUC, t½ 2,3-krotnie), karbamazepina (+30% stężenia), fenytoina (AUC24 +75%, Cmin +128%), cyklosporyna (AUC +1,8-krotnie), takrolimus (do 5-krotnie), warfaryna (2-krotne wydłużenie czasu protrombinowego), statyny metabolizowane przez CYP3A4/CYP2C9 (zwiększone ryzyko miopatii), a także innych leków immunosupresyjnych i przeciwretrowirusowych. Zaleca się monitorowanie stężeń leków, kontrolę parametrów klinicznych (np. INR, kinaza kreatynowa) oraz dostosowanie dawek w trakcie terapii skojarzonej.
alkaloid barwinka, amfoterycyna B, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwnadciśnieniowe, działanie psychomotoryczne, fenytoina, flukonazol, guz rzekomy mózgu, hepatotoksyczność, inhibitor cytochromu P450, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, lek opioidowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, midazolam, miopatia, napromieniowanie całego ciała, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność kory nadnerczy, okres półtrwania, pochodna kumaryny, pochodna sulfonylomocznika, przeszczep szpiku kostnego, rabdomioliza, takrolimus, torsade de pointes, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie koordynacji, zapalenie błony naczyniowej oka
Leksykon leków
Interakcje leku – Fluconazole Polfarmex 200 mg

Flukonazol jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP2C9, umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 oraz inhibitorem CYP2C19, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami. Hamowanie enzymów utrzymuje się przez 4-5 dni po odstawieniu ze względu na długi okres półtrwania flukonazolu. Szczególnie istotne są przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania flukonazolu z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak cyzapryd, terfenadyna (≥400 mg/dobę), astemizol, pimozyd, chinidyna oraz erytromycyna, ze względu na ryzyko torsade de pointes i kardiotoksyczności. Flukonazol zwiększa stężenia leków takich jak fentanyl (opóźnienie eliminacji, ryzyko depresji oddechowej), takrolimus (5-krotne zwiększenie stężenia, nefrotoksyczność), cyklosporyna (1,8-krotne zwiększenie AUC), statyny (ryzyko miopatii i rabdomiolizy), warfaryna (wydłużenie czasu protrombinowego do 2-krotności), benzodiazepiny krótkodziałające (midazolam, triazolam), a także celekoksyb (Cmax +68%, AUC +134%) i fenytoinę (AUC +75%, Cmin +128%). Wymagana jest modyfikacja dawek i ścisłe monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych podczas terapii skojarzonej.
alkaloid barwinka, bilirubina, czas protrombinowy, depresja oddechowa, doustny środek antykoncepcyjny, działanie przeciwgrzybicze, guzy rzekome mózgu, hepatotoksyczność, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, kinaza kreatyniny, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, napromieniowanie całego ciała, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność kory nadnerczy, odstęp QT, odstęp QTc, okres półtrwania, parametry krzepnięcia, przeszczep szpiku kostnego, rabdomioliza, torsade de pointes, zapalenie błony naczyniowej oka
Leksykon substancji czynnych
Ortofosforan sodu – Przedawkowanie

Ortofosforan sodu (Na₂H³²PO₄) jest radioaktywnym preparatem stosowanym do iniekcji w aktywnościach od 37 do 370 MBq/ml. Przedawkowanie tej substancji prowadzi do ogólnoustrojowego napromieniowania jonizującego, z dominującym uszkodzeniem komórek krwi, w tym supresją szpiku kostnego manifestującą się pancytopenią, leukopenią, trombocytopenią oraz anemią. Radioaktywny fosfor inkorporuje się szczególnie w kościach i szpiku, powodując długotrwałe napromieniowanie tkanek i zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów oraz uszkodzeń genetycznych. Dawki progowe dla poszczególnych objawów nie zostały precyzyjnie określone, a ich nasilenie zależy od indywidualnej aktywności podanego preparatu oraz wrażliwości pacjenta.
anemia, diureza, ekspozycja na promieniowanie, komórki krwi, leukopenia, napromieniowanie całego ciała, napromieniowanie organizmu, ortofosforan sodu, pancytopenia, pasaż jelitowy, promieniowanie jonizujące, radioizotop, sole fosforanowe, substancja radioaktywna, szpik kostny, trombocytopenia, układ moczowy, uszkodzenie materiału genetycznego
Leksykon leków
Interakcje leku – Fluconazole Polfarmex 50 mg

Flukonazol jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP2C9, umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 oraz CYP2C19, co prowadzi do istotnych interakcji farmakokinetycznych z wieloma lekami. Jego długi okres półtrwania powoduje, że efekty tych interakcji mogą utrzymywać się przez 4-5 dni po odstawieniu. Szczególnie niebezpieczne są jednoczesne podania flukonazolu z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak cyzapryd, terfenadyna (400 mg/dobę i więcej), astemizol, pimozyd, chinidyna, erytromycyna oraz halofantryna, które mogą prowadzić do torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. W przypadku ryfampicyny obserwuje się zmniejszenie AUC flukonazolu o 25% i skrócenie okresu półtrwania o 20%, co wymaga rozważenia zwiększenia dawki flukonazolu.
antagonista wapnia, benzodiazepina, czas protrombinowy, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, farmakokinetyka, hepatotoksyczność, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, izoenzym CYP2C9, kardiotoksyczność, kinaza kreatynowa, klirens astemizolu, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm pimozydu, metabolizm wątrobowy, miopatia, nagła śmierć sercowa, napromieniowanie całego ciała, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna sulfonylomocznika, przeszczepienie szpiku kostnego, rabdomioliza, stężenie glukozy we krwi, terapia przeciwgrzybicza, toksyczność karbamazepiny, toksyczność teofiliny, torsade de pointes, układ odpornościowy, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie koordynacji, zawrót głowy

napromieniowanie całego ciała

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Flucofast 50 mg

Interakcje leku – Fluconazole Polfarmex 200 mg

Ortofosforan sodu – Przedawkowanie

Interakcje leku – Fluconazole Polfarmex 50 mg