metabolizm przedwątrobowy

Metabolizm przedwątrobowy, zwany również efektem pierwszego przejścia, to proces biotransformacji substancji, który zachodzi przed jej dotarciem do krążenia ogólnoustrojowego. Zjawisko to ma szczególne znaczenie w farmakokinetyce leków podawanych drogą doustną.

Mechanizm ten obejmuje enzymatyczną degradację substancji w świetle przewodu pokarmowego, ścianie jelita cienkiego oraz w wątrobie po absorpcji z jelit i transporcie przez żyłę wrotną. Kluczową rolę odgrywają enzymy cytochromu P450, zwłaszcza izoenzymy CYP3A4, które występują zarówno w enterocytach jelita cienkiego, jak i w hepatocytach.

Metabolizm przedwątrobowy może znacząco zmniejszać biodostępność leków, niekiedy redukując ją nawet o 90%. Jest to istotny czynnik w planowaniu terapii, gdyż wymusza stosowanie wyższych dawek doustnych w porównaniu z podaniem parenteralnym. Zjawisko to wykazuje zmienność międzyosobniczą uwarunkowaną genetycznie oraz podlega modulacji przez interakcje lekowe i pokarmowe.

W praktyce klinicznej efekt pierwszego przejścia determinuje wybór drogi podania niektórych leków, szczególnie tych o wąskim indeksie terapeutycznym. Strategie omijania metabolizmu przedwątrobowego obejmują podanie podjęzykowe, przezskórne, doodbytnicze lub parenteralne.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ondansetron Accord 4 mg

Ondansetron, dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań zawierającego 2 mg substancji czynnej na ml, charakteryzuje się złożonym profilem farmakokinetycznym zależnym od drogi podania. Po podaniu doustnym dawki 8 mg osiąga maksymalne stężenie w osoczu około 30 ng/ml po 1,5 godziny, z biodostępnością 55-60%. Podanie dożylne 4 mg w infuzji 5-minutowej skutkuje stężeniem maksymalnym około 65 ng/ml, a domięśniowe – 25 ng/ml po 10 minutach. Objętość dystrybucji wynosi około 140 litrów, a okres półtrwania około 3 godziny. Wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (70-76%). Metabolizm wątrobowy jest główną drogą eliminacji, z mniej niż 5% dawki wydalanej niezmienionej z moczem. Polimorfizm enzymu CYP2D6 nie wpływa na farmakokinetykę leku, a parametry pozostają stabilne po wielokrotnym podaniu.
biodostępność leku, biodostępność po podaniu doustnym, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, czopek, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzym CYP2D6, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, klirens znormalizowany, lek zobojętniający, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm przedwątrobowy, metabolizm wątrobowy, nudność i wymioty, nudności i wymioty pooperacyjne, objętość dystrybucji, odstęp QTcF, okres półtrwania, ondansetron chlorowodorek dwuwodny, parametr farmakokinetyczny, podanie domięśniowe, podanie doustne, podanie dożylne, polimorfizm debryzochiny, roztwór do wstrzykiwań, stężenie w osoczu, wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ondansetron Accord 8 mg

Ondansetron charakteryzuje się zróżnicowaną farmakokinetyką zależną od drogi podania, wieku pacjenta oraz stanu czynnościowego narządów. Po podaniu doustnym dawki 8 mg osiąga maksymalne stężenie około 30 ng/ml po 1,5 godziny, z biodostępnością 55-60%, natomiast po dożylnym podaniu 4 mg stężenie maksymalne wynosi około 65 ng/ml (po 5 minutach infuzji). Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (70-76%) i dużą objętość dystrybucji (~140 l). Metabolizm wątrobowy jest dominującą drogą eliminacji, z okresem półtrwania około 3 godzin u dorosłych. U niemowląt 1-4 miesięcznych klirens jest obniżony o 30%, a okres półtrwania wydłużony do 6,7 godziny, co wiąże się z większą objętością dystrybucji wynikającą z wyższego udziału wody w organizmie. U dzieci starszych (5-24 miesiące i 3-12 lat) oraz młodych dorosłych parametry farmakokinetyczne są zbliżone, a klirens koreluje głównie z masą ciała. U pacjentów starszych obserwuje się nieznaczne zmniejszenie klirensu i wydłużenie okresu półtrwania, jednak zmienność międzyosobnicza powoduje nakładanie się parametrów z młodszymi grupami wiekowymi.
biodostępność, dystrybucja leków, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, klirens znormalizowany, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm przedwątrobowy, metabolizm wątrobowy, nudności i wymioty pooperacyjne, objętość dystrybucji, odstęp QTcF, okres półtrwania, ondansetron, polimorfizm CYP2D6, szlak enzymatyczny, upośledzenie czynności nerek, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby

metabolizm przedwątrobowy

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Ondansetron Accord 4 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Ondansetron Accord 8 mg