Clostridoides difficile

Clostridioides difficile (dawniej Clostridium difficile) to Gram-dodatnia, beztlenowa, przetrwalnikująca bakteria będąca główną przyczyną rzekomobłoniastego zapalenia jelit oraz biegunki związanej z antybiotykoterapią. Zakażenie C. difficile (CDI) stanowi poważny problem epidemiologiczny, szczególnie w środowisku szpitalnym.

Patogeneza C. difficile opiera się na produkcji toksyn A (enterotoksyna) i B (cytotoksyna), które uszkadzają nabłonek jelitowy. Niektóre szczepy wytwarzają dodatkowo toksynę binarną, co zwiększa ich wirulencję. Głównym czynnikiem ryzyka zakażenia jest stosowanie antybiotyków, które zaburzają naturalną mikroflorę jelitową.

Objawy kliniczne CDI obejmują wodnistą biegunkę, ból brzucha, gorączkę i leukocytozę. W ciężkich przypadkach może dojść do toksycznego rozdęcia okrężnicy, perforacji jelita i wstrząsu septycznego. Diagnostyka opiera się na wykryciu toksyn A/B w kale lub identyfikacji genów kodujących toksyny metodą PCR.

Leczenie pierwszego epizodu CDI obejmuje stosowanie metronidazolu, wankomycyny lub fidaksomycyny. W przypadku nawrotów skuteczne są przedłużone schematy z wankomycyną, fidaksomycyna oraz przeszczep mikrobioty jelitowej (FMT). Zapobieganie CDI polega na racjonalnej antybiotykoterapii, izolacji pacjentów zakażonych oraz ścisłym przestrzeganiu zasad higieny rąk.