hepatotoksyczność sytagliptyny
Hepatotoksyczność sytagliptyny jest rzadkim, ale potencjalnie poważnym działaniem niepożądanym tego leku przeciwcukrzycowego z grupy inhibitorów dipeptydylopeptydazy-4 (DPP-4). Sytagliptyna jest stosowana w leczeniu cukrzycy typu 2, a jej wpływ na wątrobę był przedmiotem wielu badań klinicznych i obserwacji porejestracyjnych.
Dotychczasowe dane wskazują, że sytagliptyna charakteryzuje się relatywnie dobrym profilem bezpieczeństwa wątrobowego w porównaniu do innych leków przeciwcukrzycowych. W badaniach klinicznych przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby związanego z sytagliptyną występowały sporadycznie, a podwyższenie enzymów wątrobowych obserwowano u mniej niż 1% pacjentów. Przypadki idiosynkratycznego polekowego uszkodzenia wątroby (DILI) związanego z sytagliptyną są raportowane niezwykle rzadko.
Mechanizm potencjalnej hepatotoksyczności sytagliptyny nie jest w pełni poznany, jednak uważa się, że może mieć charakter idiosynkratyczny, związany z indywidualną odpowiedzią immunologiczną organizmu. Czynniki ryzyka mogą obejmować wcześniej istniejące choroby wątroby, jednoczesne stosowanie innych leków hepatotoksycznych oraz predyspozycje genetyczne. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się ostrożność przy stosowaniu sytagliptyny oraz monitorowanie parametrów wątrobowych.
W praktyce klinicznej rekomenduje się okresowe kontrolowanie enzymów wątrobowych u pacjentów leczonych sytagliptyną, szczególnie w początkowym okresie terapii. W przypadku wystąpienia objawów sugerujących uszkodzenie wątroby (zmęczenie, nudności, ból brzucha, żółtaczka) lub istotnego wzrostu wartości enzymów wątrobowych, należy rozważyć odstawienie leku i przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki hepatologicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sademlip 50 mg + 1000 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania sytagliptyny w połączeniu z metforminą (produkt Sademlip) wskazują na brak dodatkowej toksyczności w terapii skojarzonej, potwierdzonej w 16-tygodniowych badaniach na psach. Poziom NOEL dla sytagliptyny wynosi około 6-krotność narażenia klinicznego, a dla metforminy około 2,5-krotność. Toksyczność narządowa sytagliptyny (wątroba, nerki) obserwowano u gryzoni dopiero przy narażeniu przekraczającym 58-krotność narażenia u ludzi, a toksyczne objawy neurologiczne u psów pojawiały się przy narażeniu około 23-krotnym, podczas gdy przy 6-krotnym narażeniu klinicznym nie stwierdzono wpływu na te parametry, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi, mimo obserwacji nowotworów wątroby u szczurów przy bardzo wysokich narażeniach (>58x). W zakresie reprodukcji i teratogenności sytagliptyna nie wykazała istotnych działań niepożądanych przy narażeniach klinicznych, choć przy narażeniach >29-krotnych odnotowano niewielkie zniekształcenia żeber u płodów szczurów. Metformina nie wykazuje szczególnych zagrożeń w badaniach przedklinicznych.
ataksja, badanie histologiczne, działanie hepatotoksyczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność sytagliptyny, hepatotoksyczność sytagliptyny, metforminy chlorowodorek, narażenie ustrojowe, neurotoksyczność, NOEL, poziom NOEL, przenikanie do mleka, rak wątroby, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksykologia reprodukcyjna, wady wrodzone żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sytena 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sytagliptyny, substancji czynnej leku Sytena (dostępnego w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg), wykazały toksyczne działanie na wątrobę i nerki u gryzoni jedynie przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie poziom terapeutyczny stosowany u ludzi, z brakiem efektów toksycznych przy 19-krotnym narażeniu, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. U szczurów zaobserwowano nieprawidłowości w rozwoju siekaczy przy narażeniu >67-krotnym, jednak nie przy 58-krotnym. U psów przy narażeniu około 23-krotnym występowały przemijające objawy neurotoksyczne (m.in. ataksja, drżenie, białe pieniste wymioty) oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, nieobecne przy 6-krotnym narażeniu. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego, a potencjalne działanie rakotwórcze ograniczało się do zwiększonej częstości gruczolaków i raków wątroby u szczurów przy ekspozycji >58-krotnej, prawdopodobnie wtórnej do przewlekłej hepatotoksyczności, co nie jest istotne klinicznie ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa.
ataksja, badanie przedkliniczne, badanie reprodukcyjne, działanie rakotwórcze, ekspozycja kliniczna, genotoksyczność sytagliptyny, hepatotoksyczność, hepatotoksyczność sytagliptyny, margines bezpieczeństwa, narażenie ustrojowe, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, NOEL, nowotwór wątroby, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka, przewlekła hepatotoksyczność, rak wątroby, rozwój pourodzeniowy, stężenie leku w mleku, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczny wpływ na reprodukcję, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin Sandoz 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sytagliptyny (Sitagliptin Sandoz) wykazały toksyczność narządową, głównie hepatotoksyczność i nefrotoksyczność u gryzoni przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie poziom terapeutyczny u ludzi, z brakiem efektów toksycznych przy 19-krotnym przekroczeniu ekspozycji, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. U szczurów zaobserwowano nieprawidłowości w obrębie siekaczy przy ekspozycji >67×, natomiast w badaniu 14-tygodniowym przy 58-krotnym przekroczeniu ekspozycji nie stwierdzono takich zmian. U psów objawy neurotoksyczne i miotoksyczne pojawiały się przy ekspozycji około 23-krotnie przekraczającej narażenie kliniczne, natomiast przy 6-krotnym przekroczeniu nie odnotowano wpływu na parametry neurologiczne i mięśniowe. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego, a potencjał rakotwórczy był ograniczony do wzrostu częstości gruczolaków i raków wątroby u szczurów przy ekspozycji >58×, co wiązało się z przewlekłą hepatotoksycznością i nie jest uznawane za istotne zagrożenie kliniczne.
ataksja, działanie hepatotoksyczne, działanie karcynogenne, genotoksyczność, hepatokarcynogenność, hepatotoksyczność, hepatotoksyczność sytagliptyny, mięsień szkieletowy, miopatia, narażenie ustrojowe, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, nieprawidłowości siekaczy, nowotwór wątroby, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, rozwój zarodkowo-płodowy, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, zniekształcenie żeber płodu