odwodnienie wewnątrzkomórkowe

Odwodnienie wewnątrzkomórkowe to zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej charakteryzujące się utratą wody z przestrzeni wewnątrzkomórkowej, przy czym stężenie elektrolitów w płynie pozakomórkowym pozostaje w normie lub jest podwyższone. Stan ten różni się od odwodnienia izowolemicznego czy hipowolemicznego, które dotyczą głównie przestrzeni pozakomórkowej.

Główną przyczyną odwodnienia wewnątrzkomórkowego jest hipernatremia, czyli podwyższone stężenie sodu w surowicy (>145 mmol/l). Nadmiar sodu w przestrzeni pozakomórkowej powoduje przesunięcie wody z komórek zgodnie z gradientem osmotycznym. Do najczęstszych przyczyn tego stanu należą: niedostateczna podaż wody, nadmierna utrata wody (np. w przebiegu cukrzycy, moczówki prostej, podczas gorączki), a także jatrogenne podanie hipertonicznych roztworów sodu.

Objawy kliniczne odwodnienia wewnątrzkomórkowego obejmują przede wszystkim zaburzenia neurologiczne, które mogą manifestować się jako: wzmożone pragnienie, niepokój, drażliwość, osłabienie, dezorientacja, zaburzenia świadomości, a w ciężkich przypadkach drgawki i śpiączka. Objawy te są wynikiem kurczenia się komórek mózgowych w odpowiedzi na gradient osmotyczny. Ich nasilenie zależy od stopnia hipernatremii oraz szybkości jej narastania.

Diagnostyka odwodnienia wewnątrzkomórkowego opiera się na badaniach laboratoryjnych, przede wszystkim oznaczeniu stężenia sodu i osmolalności osocza. W leczeniu kluczowe jest przywrócenie prawidłowego bilansu wodno-elektrolitowego. Korekta hipernatremii powinna być przeprowadzana stopniowo, aby uniknąć obrzęku mózgu, który może wystąpić przy zbyt szybkim obniżaniu osmolalności osocza. Prędkość obniżania stężenia sodu nie powinna przekraczać 10-12 mmol/l/dobę.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl