perforowany wrzód żołądka
Perforowany wrzód żołądka to stan nagły, w którym dochodzi do przerwania ciągłości ściany żołądka z powodu zaawansowanego wrzodu trawiennego. Powoduje to wydostanie się treści żołądkowej do jamy otrzewnej, co prowadzi do zapalenia otrzewnej i wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej.
Najczęstszymi przyczynami perforacji wrzodu żołądka są zakażenie Helicobacter pylori, długotrwałe stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), stres oraz palenie tytoniu. Charakterystycznym objawem jest nagły, silny ból brzucha, początkowo zlokalizowany w nadbrzuszu, następnie rozlany na całą jamę brzuszną. Towarzyszą mu objawy otrzewnowe, tachykardia, spadek ciśnienia tętniczego oraz wstrząs.
Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, badania laboratoryjne oraz obrazowe. W RTG jamy brzusznej na stojąco można zaobserwować obecność wolnego powietrza pod kopułami przepony. Tomografia komputerowa pozwala na dokładniejszą ocenę rozległości zmian. Leczenie perforowanego wrzodu żołądka jest zawsze chirurgiczne i polega na zaopatrzeniu perforacji oraz płukaniu jamy otrzewnej.
Śmiertelność w przypadku perforowanego wrzodu żołądka wynosi 5-10%, ale wzrasta znacząco u pacjentów z opóźnionym rozpoznaniem, w wieku podeszłym oraz z chorobami współistniejącymi. Po zabiegu konieczne jest leczenie przyczynowe, obejmujące eradykację H. pylori, inhibitory pompy protonowej oraz zmianę stylu życia, aby zapobiec nawrotom choroby wrzodowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wrzód żołądka – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Prognoza w perforowanych wrzodach żołądka (PPU) jest determinowana przez szereg czynników klinicznych i demograficznych, z istotnym wpływem wieku powyżej 70 lat, współistniejących chorób, hipotensji okołooperacyjnej, opóźnienia w leczeniu powyżej 24 godzin oraz hipoalbuminemii (albuminy <37 g/l), która stanowi najsilniejszy pojedynczy predyktor śmiertelności (OR 8,7; AUC 0,78). Wskaźniki śmiertelności wahają się od 6% do 14%, a u osób starszych mogą sięgać nawet 41%. Systemy punktowe takie jak Boey (OR 5,0; AUC 0,75), PULP (OR 18,6; AUC 0,79), ASA (OR 11,6; AUC 0,79), MPI oraz nowszy POMPP (AUC 0,931) umożliwiają skuteczną stratifikację ryzyka, przy czym POMPP, oparty na wieku, albuminach i BUN, pozwala na precyzyjne prognozowanie śmiertelności szpitalnej od 0% (brak dodatnich parametrów) do 88,9% (trzy dodatnie parametry).
azot mocznikowy, choroba współistniejąca, dysfunkcja narządowa, hipoalbuminemia, krwawiący wrzód, niestabilność hemodynamiczna, perforacja przewodu pokarmowego, perforowany wrzód trawienny, perforowany wrzód żołądka, płyn otrzewnowy, skala ASA, skala Boey, skala PULP, śmiertelność pooperacyjna, śmiertelność wewnątrzszpitalna, stratyfikacja ryzyka, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, zapalenie otrzewnej