błona surowicza
Błona surowicza (łac. serosa) to gładka, wilgotna błona wyścielająca jamy ciała oraz pokrywająca znajdujące się w nich narządy wewnętrzne. Zbudowana jest z jednowarstwowego nabłonka płaskiego (mezothelium) oraz warstwy tkanki łącznej właściwej. Główną funkcją błony surowiczej jest zmniejszanie tarcia między narządami oraz umożliwienie ich swobodnego przesuwania się względem siebie.
W organizmie człowieka wyróżniamy kilka błon surowiczych: otrzewną (wyścielającą jamę brzuszną), opłucną (w jamie opłucnej), osierdzie (otaczające serce) oraz błonę śluzową jamy sustawowej. Każda z tych błon produkuje niewielką ilość płynu surowiczego, który działa jak środek smarny między warstwami trzewnymi i ściennymi.
Zmiany patologiczne błon surowiczych mogą obejmować stany zapalne (np. zapalenie otrzewnej, zapalenie opłucnej), akumulację płynu (wysięk, przesięk), rozwój zrostów czy zmiany nowotworowe (np. międzybłoniak). Diagnostyka obejmuje badania obrazowe, badanie płynu surowiczego oraz w niektórych przypadkach biopsję błony.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mezotelioma – Patofizjologia i mechanizm
Mezotelioma to agresywny nowotwór wywodzący się z komórek mezoteliowych błon surowiczych, głównie opłucnej, z długim okresem latencji 20-50 lat. Etiologia choroby jest ściśle związana z ekspozycją na azbest, który w około 80% przypadków inicjuje proces karcynogenezy poprzez bezpośrednie uszkodzenie DNA, indukcję stresu oksydacyjnego, przewlekły stan zapalny oraz zaburzenia naprawy DNA. Szczególnie rakotwórcze są włókna amfibolowe (krokidolit, amozyt), choć serpentynowe również wykazują potencjał onkogenny. Patogeneza obejmuje aktywację makrofagów i uwalnianie cytokin prozapalnych (TNF-α, IL-1β, IL-6, IL-8), które poprzez szlak NF-kB hamują apoptozę uszkodzonych komórek mezoteliowych, umożliwiając akumulację mutacji w genach supresorowych (BAP1, CDKN2A/ARF, NF2, TP53). Charakterystyczne są liczne delecje chromosomowe (1p, 3p, 4p, 4q, 6q, 9p, 13q, 14q, 15q, 22q), a przewlekły stan zapalny i mikrośrodowisko immunosupresyjne sprzyjają progresji choroby i oporności na leczenie.
antygen T, azbest, BAP1, błona surowicza, cytokina prozapalna, ekspozycja na azbest, erionit, fibroblast związany z nowotworem, inflamasom NLRP3, limfocyt T regulatorowy, macierz pozakomórkowa, makrofag związany z nowotworem, mezotelioma, NF2, przewlekły stan zapalny, reaktywne formy tlenu, sfrustrowana fagocytoza, stan zapalny, stres oksydacyjny, szlak NF-kB, translacja mRNA, utrata heterozygotyczności, wirus SV40, włókno amfibolowe, włókno azbestu