prątek atenuowany

Prątek atenuowany to osłabiona, niepatogenna forma bakterii z rodzaju Mycobacterium, która została poddana procesowi atenuacji (osłabienia) w warunkach laboratoryjnych. Atenuacja polega na wielokrotnym przeszczepianiu bakterii na pożywkach lub poddawaniu ich działaniu czynników fizycznych i chemicznych, co prowadzi do utraty przez nie zjadliwości przy jednoczesnym zachowaniu właściwości antygenowych.

Najważniejszym przykładem prątka atenuowanego jest szczep BCG (Bacillus Calmette-Guérin), będący atenuowaną formą Mycobacterium bovis. Szczep ten został opracowany przez Alberta Calmette’a i Camille’a Guérina po 13 latach hodowli na specjalnej pożywce z dodatkiem żółci wołowej. Szczep BCG stosowany jest od 1921 roku jako szczepionka przeciwko gruźlicy.

W immunoprofilaktyce prątki atenuowane wywołują odpowiedź immunologiczną podobną do naturalnej infekcji, ale bez wywoływania choroby. Indukują zarówno odpowiedź humoralną, jak i komórkową, zapewniając długotrwałą ochronę. Szczepionki zawierające prątki atenuowane, jak BCG, są szczególnie skuteczne w zapobieganiu ciężkim postaciom gruźlicy u dzieci, zwłaszcza gruźliczemu zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i prosówce.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl