prątki BCG

Prątki BCG (Bacillus Calmette-Guérin) to atenuowany szczep prątków bydlęcych (Mycobacterium bovis), który utracił swoją wirulencję w wyniku wieloletnich pasaży na sztucznych podłożach. Szczep został opracowany przez Alberta Calmette’a i Camille’a Guérina w Instytucie Pasteura i po raz pierwszy zastosowany u ludzi w 1921 roku.

Prątki BCG stanowią podstawę szczepionki przeciwgruźliczej, która jest jedną z najczęściej stosowanych szczepionek na świecie. Szczepionka BCG indukuje odpowiedź immunologiczną podobną do tej wywoływanej przez naturalne zakażenie prątkami gruźlicy, ale bez wywoływania choroby. Zapewnia ochronę przed ciężkimi postaciami gruźlicy, szczególnie gruźliczym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i prosówką u dzieci.

W praktyce klinicznej prątki BCG znajdują zastosowanie nie tylko w profilaktyce gruźlicy, ale również w immunoterapii nowotworów, szczególnie powierzchownego raka pęcherza moczowego. Mechanizm działania opiera się na stymulacji lokalnej odpowiedzi immunologicznej, która prowadzi do eliminacji komórek nowotworowych i zmniejszenia ryzyka nawrotu choroby.

Szczepionka BCG może wywoływać działania niepożądane, w tym odczyn miejscowy, powiększenie regionalnych węzłów chłonnych oraz rzadziej komplikacje ogólnoustrojowe, szczególnie u osób z upośledzoną odpornością. Dlatego stosowanie szczepionki BCG jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi niedoborami odporności, w tym zakażonych HIV z objawami AIDS.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl