przezcewkowa resekcja
Przezcewkowa resekcja to małoinwazyjna procedura urologiczna, wykonywana przez cewkę moczową bez konieczności wykonywania zewnętrznych nacięć. Procedura ta jest najczęściej stosowana w leczeniu przerostu gruczołu krokowego (TURP – przezcewkowa resekcja prostaty) lub guzów pęcherza moczowego (TURBT – przezcewkowa resekcja guza pęcherza moczowego).
Podczas zabiegu urolog wprowadza przez cewkę moczową resektoskop – endoskop wyposażony w pętlę elektryczną, która służy do wycinania tkanek. Usuwanie tkanki odbywa się warstwami, a płyn irygacyjny wypłukuje fragmenty tkanek, umożliwiając ich pobranie do badania histopatologicznego. Procedura wykonywana jest zwykle w znieczuleniu przewodowym lub ogólnym.
Przezcewkowa resekcja prostaty (TURP) pozostaje złotym standardem w chirurgicznym leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, gdy leczenie farmakologiczne jest nieskuteczne. Z kolei przezcewkowa resekcja guza pęcherza moczowego (TURBT) jest kluczowa zarówno dla diagnostyki, jak i leczenia nowotworów pęcherza, pozwalając na określenie głębokości naciekania i stopnia złośliwości guza.
Do powikłań zabiegu mogą należeć krwawienie, perforacja pęcherza, zespół poresekcyjny (związany z absorpcją płynu irygacyjnego), zakażenie układu moczowego oraz zwężenie cewki moczowej. Nowoczesne techniki, takie jak zastosowanie lasera (HoLEP, ThuLEP) czy waporyzacja (TUVP), stanowią alternatywę dla klasycznej przezcewkowej resekcji elektrycznej, oferując potencjalnie mniejsze ryzyko powikłań.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Prątki BCG – Działania niepożądane
Prątki BCG, stosowane zarówno w immunoterapii raka pęcherza moczowego (preparaty OncoTICE, Onko BCG 50 i Onko BCG 100), jak i w szczepieniach przeciwgruźliczych, wywołują charakterystyczne działania niepożądane zależne od drogi podania i dawkowania. W immunoterapii raka pęcherza moczowego u około 90% pacjentów obserwuje się miejscowe reakcje zapalne pęcherza, takie jak częstomocz, bolesność, krwiomocz i bolesne parcie, które zwykle ustępują samoistnie w ciągu 48 godzin. Poważniejsze powikłania to ziarniniakowe zapalenie głębszych warstw ściany pęcherza oraz zapalenie prostaty i najądrzy z martwicą serowatą, wymagające leczenia przeciwprątkowego. Ogólnoustrojowe objawy, takie jak gorączka 38-39°C, dreszcze, bóle mięśniowo-stawowe i nudności, pojawiają się do 4 godzin po podaniu i trwają do 48 godzin, leczone objawowo paracetamolem i nawodnieniem. W przypadku podejrzenia uogólnionego zakażenia BCG (np. zapalenie płuc, wątroby, cytopenia, sepsa) konieczna jest hospitalizacja i wielolekowe leczenie przeciwgruźlicze, m.in. rifampicyną (10 mg/kg mc., zwykle 600 mg) i izoniazydem (5 mg/kg mc., zwykle 300 mg) przez 6 tygodni lub rozszerzony schemat 4-miesięczny z dodatkiem etambutolu.
bezdech wcześniaków, bliznowiec, cistitis acuta, cytopenia, częstomocz, etambutol, immunoterapia raka pęcherza moczowego, izoniazyd, keloid, kortykosteroid, krostka, krwiomocz, leczenie przeciwgruźlicze, martwica serowata, Mycobacterium bovis, niedokrwistość, ogólnoustrojowe zakażenie BCG, owrzodzenie, podrażnienie pęcherza moczowego, posocznica, prątek BCG, przezcewkowa resekcja, rifampicyna, szczepienie przeciwgruźlicze, tętniak bakteryjny, zakaźne zapalenie wnętrza gałki ocznej, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie naczyń, zapalenie najądrzy, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie wątroby, ziarniniak - Leksykon leków
Działania niepożądane – OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę
OncoTICE to lek zawierający żywe atenuowane prątki BCG (TICE) w dawce 2-8 x 10⁸ CFU na fiolkę, stosowany w immunoterapii raka pęcherza moczowego. Po rekonstytucji w 50 ml soli fizjologicznej zawiesina zawiera 0,4–1,6 x 10⁷ CFU/ml. Działania niepożądane są najczęściej łagodne i przemijające, a ich nasilenie koreluje ze skumulowaną dawką BCG podawaną dopęcherzowo. U około 90% pacjentów obserwuje się miejscowe podrażnienie pęcherza objawiające się częstomoczem, bolesnością i trudnościami w mikcji, które zwykle ustępują w ciągu 2 dni bez konieczności leczenia. W trakcie leczenia podtrzymującego objawy zapalenia pęcherza mogą być bardziej nasilone i dłużej utrzymywać się, co w cięższych przypadkach wymaga stosowania izoniazydu (300 mg/dobę) oraz leków przeciwbólowych. Często występują również objawy grypopodobne, gorączka do 39°C, dreszcze i złe samopoczucie, które pojawiają się do 4 godzin po podaniu i trwają 24-48 godzin, ustępując po leczeniu przeciwgorączkowym (paracetamol) i nawodnieniu.
Bacillus Calmette-Guérin, ból stawów, cytopenia, immunoterapia raka pęcherza moczowego, izoniazyd, krwiomocz, leczenie podtrzymujące, leczenie przeciwgruźlicze, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objawy grypopodobne, ogólnoustrojowe zakażenie BCG, perforacja pęcherza moczowego, podrażnienie pęcherza moczowego, posocznica, prątki BCG, przezcewkowa resekcja, reakcja zapalna, tętniak bakteryjny, wlew dopęcherzowy, zakaźne zapalenie wnętrza gałki ocznej, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, ziarniniak, złe samopoczucie - Leksykon substancji czynnych
Doksorubicyna – Dawkowanie i sposób podawania
Doksorubicyna chlorowodorek jest podawana głównie dożylnie, w monoterapii lub w schematach skojarzonych, z dawkami dostosowanymi do powierzchni ciała pacjenta (60-90 mg/m² w monoterapii, 30-60 mg/m² w leczeniu skojarzonym). Podanie odbywa się najczęściej we wlewie dożylnym trwającym 3-10 minut, co minimalizuje ryzyko wynaczynienia i kardiotoksyczności. Alternatywnie stosuje się schemat cotygodniowy (10-20 mg/m²), który wykazuje podobną skuteczność, ale mniejsze ryzyko kardiotoksyczne. Maksymalna dawka skumulowana wynosi 450-550 mg/m², a u pacjentów wysokiego ryzyka kardiotoksyczności – 400 mg/m². U pacjentów z niewydolnością wątroby dawkę redukuje się odpowiednio do stężenia bilirubiny (50% przy 1,2-3,0 mg/dl, 25% powyżej 3,0 mg/dl), a u ciężkiej niewydolności wątroby lek jest przeciwwskazany. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (GFR <10 ml/min) zaleca się podanie 75% dawki.
bilirubina, cyklofosfamid, dawka skumulowana, doksorubicyna chlorowodorek, działanie kardiotoksyczne, frakcja wyrzutowa lewej komory, infuzja dożylna, kardiotoksyczność, leczenie uzupełniające, lek cytotoksyczny, mielosupresja, naciek nowotworowy szpiku kostnego, parametry hematologiczne, przezcewkowa resekcja, radioterapia, rak pęcherza in situ, rak pęcherza moczowego, terapia przeciwnowotworowa, wynaczynienie pozażylne, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Doxorubicinum Accord 2 mg/ml
Doksorubicyna chlorowodorek, dostępna jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 2 mg/ml, wymaga precyzyjnego dawkowania i podawania pod ścisłym nadzorem doświadczonego lekarza onkologa. Lek podaje się dożylnie (bolus, krótki wlew do 1 godziny lub wlew ciągły do 96 godzin) lub dopęcherzowo, z zaleceniem stosowania wlewu dożylnego przez cewnik w czasie 3-10 minut, aby minimalizować ryzyko zakrzepowego zapalenia żył i wynaczynienia. Dawkowanie zależy od powierzchni ciała pacjenta i schematu leczenia: w monoterapii 60-75 mg/m² co 3 tygodnie, w terapii skojarzonej 30-60 mg/m² co 3-4 tygodnie, a u pacjentów z ograniczeniami immunologicznymi lub podeszłym wiekiem 15-20 mg/m² tygodniowo. W leczeniu powierzchownego raka pęcherza moczowego stosuje się wlewkę dopęcherzową 30-50 mg w 25-50 ml 0,9% NaCl o stężeniu 1 mg/ml, utrzymując roztwór w pęcherzu przez 1-2 godziny z rotacją pacjenta co 15 minut.
bilirubina w surowicy, cyklofosfamid, daunorubicyna, doksorubicyna, epirubicyna, idarubicyna, immunosupresja, kardiomiopatia, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, lek przeciwnowotworowy, martwica tkanek, naciek nowotworowy szpiku kostnego, nadciśnienie tętnicze, napromienianie śródpiersia, niewydolność nerek, ostra białaczka, podanie dożylne, powierzchnia ciała, przezcewkowa resekcja, rak pęcherza moczowego, środki alkilujące, uszkodzenie naczyń wieńcowych, wlewka dopęcherzowa, wstrzyknięcie dożylne, wynaczynienie, zaburzenia czynności wątroby, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Epirubicin Accord 2 mg/ml
Epirubicyna chlorowodorek jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym wyłącznie dożylnie lub dopęcherzowo, podawanym przez wykwalifikowany personel z zachowaniem ścisłych środków ostrożności, aby zapobiec wynaczynieniu i powikłaniom tkankowym. Standardowa dawka w monoterapii u dorosłych wynosi 60-90 mg/m² powierzchni ciała (pc.) podawana dożylnie w ciągu 5-10 minut co 21 dni, z koniecznością monitorowania funkcji szpiku kostnego. W leczeniu drobnokomórkowego raka płuc stosuje się dawkę 120 mg/m² pc. co 3 tygodnie, a w terapii uzupełniającej raka piersi dawki wahają się od 100 do 120 mg/m² pc. z możliwością modyfikacji u pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku lub w podeszłym wieku. W przypadku zaburzeń czynności wątroby dawkę należy zmniejszyć o 50% przy stężeniu bilirubiny 1,4-3 mg/100 mL i o 75% przy wyższych wartościach, natomiast umiarkowane zaburzenia nerek nie wymagają korekty dawki, choć w ciężkich przypadkach (kreatynina >450 µmol/L) zaleca się ostrożność.
aminotransferaza asparaginianowa, brodawczakowy rak pęcherza moczowego, chemiczne zapalenie pęcherza moczowego, drobnokomórkowy rak płuc, epirubicyna chlorowodorek, gorączka neutropeniczna, małopłytkowość, martwica, morfologia krwi, neutropenia, przezcewkowa resekcja, rak drobnokomórkowy płuc, rak in situ, rak jajnika, rak pęcherza moczowego, rak piersi, rak żołądka, stężenie bilirubiny, stężenie kreatyniny, stwardnienie żył, wynaczynienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zaburzenie czynności wątroby