ogólnoustrojowe zakażenie BCG
Ogólnoustrojowe zakażenie BCG (Bacillus Calmette-Guérin) to rzadkie, ale poważne powikłanie po szczepieniu BCG lub immunoterapii BCG stosowanej w leczeniu powierzchniowego raka pęcherza moczowego. Zakażenie to charakteryzuje się rozsiewem prątków BCG w organizmie, co może prowadzić do rozwoju objawów ogólnoustrojowych i zajęcia różnych narządów.
Pacjenci z ogólnoustrojowym zakażeniem BCG mogą prezentować objawy takie jak gorączka, złe samopoczucie, hepatosplenomegalia, zapalenie płuc, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy rozsiane wykwity skórne. Szczególnie narażone są osoby z obniżoną odpornością, współistniejącym urazem dróg moczowych lub nieprawidłowościami anatomicznymi układu moczowego.
Diagnostyka ogólnoustrojowego zakażenia BCG opiera się na obrazie klinicznym, badaniach laboratoryjnych wykazujących podwyższone markery stanu zapalnego oraz badaniach mikrobiologicznych. Leczenie obejmuje wielolekową terapię przeciwprątkową, najczęściej z zastosowaniem izoniazydu, ryfampicyny i etambutolu, a w ciężkich przypadkach również kortykosteroidów. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia ma kluczowe znaczenie dla pomyślnego rokowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Prątki BCG – Działania niepożądane
Prątki BCG, stosowane zarówno w immunoterapii raka pęcherza moczowego (preparaty OncoTICE, Onko BCG 50 i Onko BCG 100), jak i w szczepieniach przeciwgruźliczych, wywołują charakterystyczne działania niepożądane zależne od drogi podania i dawkowania. W immunoterapii raka pęcherza moczowego u około 90% pacjentów obserwuje się miejscowe reakcje zapalne pęcherza, takie jak częstomocz, bolesność, krwiomocz i bolesne parcie, które zwykle ustępują samoistnie w ciągu 48 godzin. Poważniejsze powikłania to ziarniniakowe zapalenie głębszych warstw ściany pęcherza oraz zapalenie prostaty i najądrzy z martwicą serowatą, wymagające leczenia przeciwprątkowego. Ogólnoustrojowe objawy, takie jak gorączka 38-39°C, dreszcze, bóle mięśniowo-stawowe i nudności, pojawiają się do 4 godzin po podaniu i trwają do 48 godzin, leczone objawowo paracetamolem i nawodnieniem. W przypadku podejrzenia uogólnionego zakażenia BCG (np. zapalenie płuc, wątroby, cytopenia, sepsa) konieczna jest hospitalizacja i wielolekowe leczenie przeciwgruźlicze, m.in. rifampicyną (10 mg/kg mc., zwykle 600 mg) i izoniazydem (5 mg/kg mc., zwykle 300 mg) przez 6 tygodni lub rozszerzony schemat 4-miesięczny z dodatkiem etambutolu.
bezdech wcześniaków, bliznowiec, cistitis acuta, cytopenia, częstomocz, etambutol, immunoterapia raka pęcherza moczowego, izoniazyd, keloid, kortykosteroid, krostka, krwiomocz, leczenie przeciwgruźlicze, martwica serowata, Mycobacterium bovis, niedokrwistość, ogólnoustrojowe zakażenie BCG, owrzodzenie, podrażnienie pęcherza moczowego, posocznica, prątek BCG, przezcewkowa resekcja, rifampicyna, szczepienie przeciwgruźlicze, tętniak bakteryjny, zakaźne zapalenie wnętrza gałki ocznej, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie naczyń, zapalenie najądrzy, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie wątroby, ziarniniak - Leksykon leków
Przedawkowanie – OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę
Przedawkowanie OncoTICE, definiowane jako podanie we wlewie dopęcherzowym zawartości powyżej jednej fiolki (2-8 x 10⁸ CFU żywych, atenuowanych prątków BCG podszczepu TICE), niesie ryzyko rozwoju ogólnoustrojowego zakażenia BCG. Po rekonstytucji w 50 ml soli fizjologicznej, zawiesina zawiera 0,4–1,6 x 10⁷ CFU/ml, a przekroczenie tej dawki może prowadzić do nasilonej reakcji immunologicznej, rozprzestrzeniania się prątków poza pęcherz moczowy oraz systemowej infekcji. Objawy przedawkowania obejmują silne zapalenie pęcherza moczowego, krwiomocz, dyzurię, gorączkę, objawy grypopodobne, a także potencjalny rozsiew zakażenia do gruczołu krokowego, jąder, najądrzy czy nerek, a także reakcje immunologiczne takie jak zapalenie stawów i reakcje nadwrażliwości.
częstomocz, dyzuria, immunoterapia, infekcja systemowa, jednostki tworzące kolonie, krwiomocz, leczenie przeciwgruźlicze, objawy grypopodobne, ogólnoustrojowe zakażenie BCG, podszczep TICE, prątki BCG, reakcja immunologiczna, reakcja nadwrażliwości, wlew dopęcherzowy, zakażenie BCG, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie jąder, zapalenie najądrzy, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie stawów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – BCG – medac
BCG-medac to preparat zawierający szczep RIVM Bacillus Calmette-Guérin (BCG) w dawce od 2 × 10 do 3 × 10 żywych cząstek po rekonstytucji, przeznaczony wyłącznie do podawania dopęcherzowego. Podanie leku wymaga szczególnej ostrożności, w tym wykluczenia zakażenia układu moczowego przed każdym wlewem oraz przerwania terapii w przypadku gorączki lub nasilonego krwiomoczu. Przygotowanie produktu musi odbywać się z zachowaniem ścisłych zasad bezpieczeństwa, unikając kontaktu ze skórą i błonami śluzowymi, a także w osobnym pomieszczeniu, z wykluczeniem personelu z obniżoną odpornością. Podanie BCG może indukować wrażliwość na tuberkulinę, co utrudnia interpretację testów tuberkulinowych, dlatego zaleca się ich wykonanie przed terapią. Należy również pamiętać o ryzyku ciężkich ogólnoustrojowych zakażeń BCG, które występują u mniej niż 5% pacjentów i mogą wymagać leczenia przeciwgruźliczego, zwłaszcza u osób starszych i z zaburzeniami czynności wątroby.
antygen HLA-B27, Bacillus Calmette-Guérin, biologiczny produkt leczniczy, choroba reumatyczna, choroby zakaźne, immunosupresja, krwiomocz, leczenie przeciwgruźlicze, Mycobacterium bovis, Mycobacterium tuberculosis, mykobakterie, obniżona odporność, ogólnoustrojowe zakażenie BCG, podanie dopęcherzowe, próba tuberkulinowa, przykurcz pęcherza moczowego, reakcja immunologiczna, reakcja nadwrażliwości, środki ostrożności, terapia BCG, utajone zakażenie, wstrząs septyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie prątkami, zakażenie układu moczowego, zapalenie pęcherza moczowego, zespół Reitera, ziarniniakowe zapalenie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę
OncoTICE to lek zawierający żywe atenuowane prątki BCG (TICE) w dawce 2-8 x 10⁸ CFU na fiolkę, stosowany w immunoterapii raka pęcherza moczowego. Po rekonstytucji w 50 ml soli fizjologicznej zawiesina zawiera 0,4–1,6 x 10⁷ CFU/ml. Działania niepożądane są najczęściej łagodne i przemijające, a ich nasilenie koreluje ze skumulowaną dawką BCG podawaną dopęcherzowo. U około 90% pacjentów obserwuje się miejscowe podrażnienie pęcherza objawiające się częstomoczem, bolesnością i trudnościami w mikcji, które zwykle ustępują w ciągu 2 dni bez konieczności leczenia. W trakcie leczenia podtrzymującego objawy zapalenia pęcherza mogą być bardziej nasilone i dłużej utrzymywać się, co w cięższych przypadkach wymaga stosowania izoniazydu (300 mg/dobę) oraz leków przeciwbólowych. Często występują również objawy grypopodobne, gorączka do 39°C, dreszcze i złe samopoczucie, które pojawiają się do 4 godzin po podaniu i trwają 24-48 godzin, ustępując po leczeniu przeciwgorączkowym (paracetamol) i nawodnieniu.
Bacillus Calmette-Guérin, ból stawów, cytopenia, immunoterapia raka pęcherza moczowego, izoniazyd, krwiomocz, leczenie podtrzymujące, leczenie przeciwgruźlicze, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objawy grypopodobne, ogólnoustrojowe zakażenie BCG, perforacja pęcherza moczowego, podrażnienie pęcherza moczowego, posocznica, prątki BCG, przezcewkowa resekcja, reakcja zapalna, tętniak bakteryjny, wlew dopęcherzowy, zakaźne zapalenie wnętrza gałki ocznej, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, ziarniniak, złe samopoczucie