izoenzym 5α-reduktazy
Izoenzym 5α-reduktazy to enzym, który przekształca testosteron w dihydrotestosteron (DHT) – silniejszy androgen. Występuje w dwóch izoformach: typ 1 (SRD5A1), obecny głównie w skórze i wątrobie, oraz typ 2 (SRD5A2), występujący przede wszystkim w tkankach układu moczowo-płciowego, w tym w gruczole krokowym.
Mutacje genu kodującego izoenzym 5α-reduktazy typu 2 prowadzą do zespołu niewrażliwości na androgeny – genetycznego zaburzenia rozwoju płciowego. Nadmierna aktywność 5α-reduktazy wiąże się z patogenezą łysienia androgenowego, trądziku oraz łojotoku, a w późniejszym wieku z przerostem gruczołu krokowego.
Inhibitory 5α-reduktazy, takie jak finasteryd (blokujący głównie typ 2) i dutasteryd (blokujący oba typy), są stosowane w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, łysienia androgenowego oraz hirsutyzmu u kobiet. Działają one poprzez zmniejszenie konwersji testosteronu do DHT, co prowadzi do redukcji rozmiaru gruczołu krokowego i spowolnienia wypadania włosów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dutafin 0,5 mg
Dutasteryd, będący inhibitorem obu izoenzymów 5α-reduktazy typu 1 i 2, skutecznie obniża stężenie dihydrotestosteronu (DHT) w surowicy o 85% po 1 tygodniu i 90% po 2 tygodniach terapii, a w dłuższym okresie (1-2 lata) o około 93-94% przy dawce 0,5 mg/dobę. Leczenie prowadzi do istotnego zmniejszenia objętości gruczołu krokowego (o 23,6% po 12 miesiącach z 54,9 ml do 42,1 ml) oraz strefy przejściowej (o 17,8% z 26,8 ml do 21,4 ml), co koreluje z poprawą objawów dolnych dróg moczowych (spadek AUA-SI o 4,5 punktu po 2 latach) oraz zwiększeniem maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax wzrost o 2 ml/s). Ponadto dutasteryd zmniejsza ryzyko ostrego zatrzymania moczu o 57% (1,8% vs 4,2% placebo) i konieczności leczenia zabiegowego o 48% (2,2% vs 4,1% placebo) w ciągu 2 lat terapii, co potwierdzają wieloośrodkowe badania kliniczne obejmujące 4325 pacjentów z objętością gruczołu >30 ml i PSA 1,5-10 ng/ml.
W badaniach nie wykazano istotnego wpływu dutasterydu na czynność tarczycy, mimo umiarkowanego wzrostu TSH o 0,4 MCIU/ml w granicach normy (1,4-1,9 MCIU/ml). Dane epidemiologiczne i kliniczne nie potwierdzają zwiększonego ryzyka raka gruczołu sutkowego u mężczyzn stosujących inhibitory 5α-reduktazy. Terapia dutasterydem może jednak wpływać na parametry nasienia – po 52 tygodniach obserwowano zmniejszenie liczebności plemników o 23%, objętości nasienia o 26% oraz ruchliwości plemników o 18%, z częściową odwracalnością po 24 tygodniach przerwy. Choć wartości te pozostają w granicach normy, u nielicznych pacjentów odnotowano znaczne (>90%) obniżenie liczebności plemników, co sugeruje potencjalne ryzyko obniżonej płodności podczas długotrwałego leczenia dutasterydem.
badanie kliniczno-kontrolne, dihydrotestosteron, dolne drogi moczowe, grupa farmakoterapeutyczna, inhibitor 5α-reduktazy, interwencja chirurgiczna, izoenzym 5α-reduktazy, konwersja testosteronu, kwestionariusz AUA-SI, łagodny rozrost gruczołu krokowego, leczenie zabiegowe, łysienie męskie androgenowe, maksymalny przepływ cewkowy, morfologia plemników, ostre zatrzymanie moczu, parametry nasienia, rak gruczołu sutkowego, ruchliwość plemników, strefa przejściowa gruczołu krokowego, wolna tyroksyna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Geroladut 0,5 mg
Dutasteryd, zawarty w preparacie Geroladut 0,5 mg, jest inhibitorem obu izoenzymów 5α-reduktazy (typ 1 i 2), co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia dihydrotestosteronu (DHT) w surowicy krwi. Już po 1-2 tygodniach terapii obserwuje się redukcję DHT o 85-90%, a w badaniach klinicznych u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH) dawka 0,5 mg/dobę powodowała zmniejszenie stężenia DHT średnio o 94% w pierwszym roku i 93% w drugim roku leczenia. Równocześnie stężenie testosteronu wzrastało o 19% w obu latach terapii. Mechanizm ten przekłada się na klinicznie istotne zmniejszenie objętości prostaty, widoczne już po miesiącu stosowania i utrzymujące się przez 24 miesiące (p <0,001).
dihydrotestosteron, dutasteryd, gruczoł krokowy, inhibitor 5α-reduktazy, izoenzym 5α-reduktazy, konwersja testosteronu, łagodny rozrost gruczołu krokowego, leczenie zabiegowe, mechanizm działania, objętość prostaty, ostre zatrzymanie moczu, strefa przejściowa prostaty, testosteron, właściwości farmakodynamiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Adadut 0,5 mg
Dutasteryd, będący inhibitorem obu izoenzymów 5α-reduktazy (typ 1 i 2), skutecznie obniża stężenie dihydrotestosteronu (DHT) w surowicy o 85-94% przy dawce 0,5 mg/dobę, co prowadzi do istotnego zmniejszenia objętości gruczołu krokowego (o 23,6% po 12 miesiącach) oraz strefy przejściowej (o 17,8% po 12 miesiącach). Terapia dutasterydem poprawia objawy dolnych dróg moczowych mierzone kwestionariuszem AUA-SI (redukcja o 4,5 punktu po 2 latach vs. 2,3 w grupie placebo) oraz zwiększa maksymalny przepływ cewkowy (Qmax) o 2 ml/s po 2 latach. Ponadto, dutasteryd zmniejsza ryzyko ostrego zatrzymania moczu o 57% (1,8% vs. 4,2% w placebo) oraz konieczności leczenia zabiegowego o 48% (2,2% vs. 4,1%). W badaniu CombAT terapia skojarzona dutasterydem i tamsulozyną wykazała przewagę nad monoterapią, znacząco redukując progresję kliniczną BPH i ryzyko ostrego zatrzymania moczu lub interwencji chirurgicznej (4,2% vs. 11,9% dla tamsulozyny po 4 latach). Dutasteryd może powodować umiarkowane zmiany w parametrach nasienia (zmniejszenie liczebności plemników o 23% po 52 tygodniach), a także wpływać na funkcje seksualne, głównie wytrysk i satysfakcję seksualną, jednak efekty te często ustępują po przerwaniu terapii.
biopsja igłowa, dihydrotestosteron, gruczoł tarczowy, inhibitor 5α-reduktazy, izoenzym 5α-reduktazy, konwersja testosteronu, kwestionariusz AUA-SI, łagodny rozrost gruczołu krokowego, leczenie zabiegowe, maksymalny przepływ cewkowy, nietrzymanie moczu, niewydolność serca, objętość gruczołu krokowego, ostre zatrzymanie moczu, płodność u mężczyzn, progresja kliniczna, rak gruczołu krokowego, rak piersi u mężczyzn, skala Gleasona, skala IPSS, stężenie PSA, stopień złośliwości, strefa przejściowa gruczołu krokowego, terapia skojarzona, zakażenie układu moczowego