rodzina selerowatych
Rodzina selerowatych (Apiaceae, dawniej Umbelliferae) to jedna z największych rodzin roślin okrytonasiennych, obejmująca około 3700 gatunków zgrupowanych w ponad 430 rodzajach. Charakteryzują się specyficznym kwiatostanem w formie baldachu, który jest cechą diagnostyczną tej rodziny. Selerowate występują na całym świecie, jednak największe zróżnicowanie gatunkowe obserwuje się w strefach umiarkowanych półkuli północnej.
Wśród selerowatych znajduje się wiele roślin o istotnym znaczeniu w medycynie, zarówno jako leki naturalne, jak i źródła związków wykorzystywanych w farmacji. Przedstawiciele tej rodziny często zawierają olejki eteryczne, kumaryny, flawonoidy i inne związki bioaktywne. Do ważnych roślin leczniczych z tej rodziny należą m.in. arcydzięgiel litwor (Angelica archangelica), kminek zwyczajny (Carum carvi), koper włoski (Foeniculum vulgare) i lubczyk ogrodowy (Levisticum officinale).
Niektóre gatunki selerowatych mają jednak znaczenie toksykologiczne – zawierają furanokumaryny, które mogą powodować fotodermatozy i reakcje fotouczulające. Szczególnie niebezpieczną rośliną jest barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi), którego sok zawiera furanokumaryny powodujące poważne oparzenia skóry pod wpływem promieniowania UV. Z kolei szalej jadowity (Cicuta virosa) zawiera cyktoksynę, powodującą ciężkie zatrucia, często śmiertelne.
W aspekcie żywieniowym i dietetycznym rodzina ta dostarcza warzyw (seler, marchew, pietruszka), przypraw (kminek, koper, anyż) oraz ziół kulinarnych. Ich włączenie do diety może mieć korzystne działanie prozdrowotne, wspomagające trawienie i działające przeciwzapalnie. W medycynie ludowej i ziołolecznictwie preparaty z roślin selerowatych stosowane są w zaburzeniach trawiennych, jako środki wykrztuśne, moczopędne oraz wiatropędne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Owoc Kopru włoskiego –
Produkt leczniczy Owoc Kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller sp. vulgare var. vulgare, fructus) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, w szczególności na anetol oraz rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae), takich jak anyż, kminek, seler, kolendra i koper. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować spektrum od łagodnych objawów skórnych do ciężkich reakcji anafilaktycznych, co wymaga szczególnej ostrożności podczas kwalifikacji pacjentów do terapii. Wskazane jest bezwzględne unikanie stosowania u osób z potwierdzoną alergią na wymienione rośliny, aby zminimalizować ryzyko poważnych zdarzeń niepożądanych. Produkt dostępny jest w formie ziół do zaparzania w saszetkach, z każdą saszetką zawierającą 2 g owocu kopru włoskiego odmiany gorzkiej. Ze względu na formę podania, pacjenci z trudnościami w połykaniu płynów powinni rozważyć alternatywne metody leczenia. W praktyce klinicznej konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergicznego oraz edukacja pacjenta na temat potencjalnych reakcji nadwrażliwości, aby zapewnić bezpieczne i skuteczne stosowanie preparatu.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek tymiankowy – Przeciwwskazania stosowania
Olejek tymiankowy (Thymus vulgaris L., Thymus zygis Loefl. ex L.; aetheroleum) wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe, co czyni go popularnym składnikiem preparatów stosowanych w schorzeniach gardła. Jednakże jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na rośliny z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), astrowatych (Asteraceae) oraz selerowatych (Apiaceae), a także u osób z astmą oskrzelową ze względu na ryzyko wywołania skurczu tchawicy i oskrzeli. Szczególną ostrożność należy zachować przy preparatach złożonych, takich jak Salviasept, który zawiera olejek tymiankowy (0,3 g), olejek goździkowy (2,0 g), olejek miętowy (1,1 g), olejek majerankowy (0,3 g), olejek szałwiowy (0,2 g), mentol (2,0 g), cineol (0,6 g) oraz ekstrakty roślinne, a także 58% (V/V) ± 10% etanolu, co może wpływać na bezpieczeństwo stosowania u pacjentów z chorobami wątroby lub uzależnieniem od alkoholu.
Apiaceae, asteraceae, astma oskrzelowa, balsam peruwiański, choroba wątroby, cineol, działanie przeciwdrobnoustrojowe, ekstrakt rumianku, Lamiaceae, liść szałwii, nadreaktywność oskrzeli, nadwrażliwość, olejek goździkowy, olejek majerankowy, olejek mięty pieprzowej, olejek szałwiowy, olejek tymiankowy, preparat złożony, rodzina astrowatych, rodzina jasnotowatych, rodzina selerowatych, schorzenie gardła, skurcz oskrzeli, Thymus vulgaris, uzależnienie od alkoholu, wyciąg płynny złożony, wywiad alergologiczny, ziele krwawnika, ziele mięty pieprzowej, ziele tymianku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tabletki przeciw niestrawności Labofarm –
Tabletki przeciw niestrawności Labofarm zawierają składniki roślinne: korzeń mniszka z owocem kminku (150 mg), liść mięty pieprzowej (60 mg), korę kruszyny (60 mg, w tym 3,8 mg glukofrangulin A) oraz wyciąg z owocu ostropestu (7 mg, 58% sylimaryny). Ze względu na obecność kory kruszyny o działaniu przeczyszczającym, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z niedrożnością jelit, zwężeniem jelit, atonią jelit, ostrym zapaleniem wyrostka robaczkowego, chorobami zapalnymi jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy), bólami brzucha o nieustalonej etiologii oraz ciężkim odwodnieniem z utratą elektrolitów. Ponadto, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, preparat nie powinien być stosowany u osób uczulonych na rośliny z rodzin Asteraceae i Apiaceae, mentol oraz u pacjentów z alergią krzyżową na bylicę i brzozę.
atonia jelit, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, działanie przeczyszczające, glukofrangulina, kminek, kora kruszyny, mentol, mięta pieprzowa, mniszek lekarski, nadwrażliwość, niedrożność jelit, odwodnienie, ostropest, reakcja krzyżowa, rodzina astrowatych, rodzina selerowatych, sylibinina, sylimaryna, utrata elektrolitów, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wyciąg z ostropestu, zapalenie jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego, zwężenie jelit - Leksykon substancji czynnych
Owoc anyżu – Przeciwwskazania stosowania
Owoc anyżu (Pimpinella anisum L., fructus) jest stosowany w produktach leczniczych w formie ziół do zaparzania, dostępnych jako sypki materiał roślinny (1 g/g) lub w saszetkach (2,0 g/saszetkę). Pomimo korzystnych właściwości terapeutycznych, głównym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na substancję czynną. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nadwrażliwości krzyżowej u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Apiaceae (selerowate), takich jak kminek, seler, kolendra czy koper, co może prowadzić do poważnych reakcji alergicznych. Anetol, główny składnik olejku anyżowego, również może wywoływać reakcje nadwrażliwości, dlatego pacjenci z alergią na anetol lub produkty go zawierające powinni unikać stosowania owocu anyżu.
W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości, takich jak wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, trudności w oddychaniu czy dolegliwości żołądkowo-jelitowe, należy natychmiast przerwać terapię i skonsultować się z lekarzem. Przy niejasnej historii alergii, zwłaszcza podejrzeniu nadwrażliwości na rośliny z rodziny Apiaceae, wskazane jest przeprowadzenie diagnostyki alergologicznej przed zaleceniem stosowania produktów zawierających owoc anyżu (1 g/g lub 2,0 g/saszetkę). Dokładny wywiad alergologiczny jest kluczowy, gdyż reakcje mogą mieć różne nasilenie, od łagodnych po zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne.
anetol, Apiaceae, diagnostyka alergologiczna, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dyspnea, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na substancję czynną, obrzęk naczynioruchowy, olejek anyżowy, owoc anyżu, pimpinella anisum, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rodzina selerowatych, rośliny baldaszkowate, świąd, wysypka skórna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – HeliPico 27,78 mg/5 ml
Syrop HeliPico (27,78 mg/5 ml) zawierający wyciąg suchy z liści bluszczu (Hedera helix L.) posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed jego zastosowaniem. Leku nie należy podawać pacjentom z nadwrażliwością na substancję czynną, rośliny z rodziny araliowatych i selerowatych (np. anyż, kminek, seler, kolendra, koper ogrodowy), anetol oraz substancje pomocnicze takie jak sorbitol (4200 mg/5 ml, odpowiadający 3024 mg sorbitolu), glikol propylenowy (150,6 mg/5 ml), makrogologlicerolu hydroksystearynian (25 mg/5 ml), etanol (0,7 mg/5 ml) i olejek anyżowy. Syrop jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 lat ze względu na ryzyko pogorszenia objawów ze strony układu oddechowego.
alergia na rośliny, alkoholizm, anetol, Apiaceae, astma, choroba wątroby, duszność, dziedziczna nietolerancja fruktozy, glikol propylenowy, gospodarka węglowodanowa, Hedera helix, lek przeciwkaszlowy, lek wykrztuśny, makrogologlicerolu hydroksystearynian, nadwrażliwość na składniki preparatu, nietolerancja fruktozy, olejek anyżowy, padaczka, rodzina araliowatych, rodzina selerowatych, sorbitol, wyciąg z liści bluszczu, zaburzenie czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Owoc Anyżu –
Produkt leczniczy Owoc Anyżu, zawierający Pimpinella anisum L., fructus w stężeniu 1 g/g, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na owoc anyżu oraz na inne rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae/Umbelliferae), takich jak kminek, seler, kolendra i koper, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym reakcji krzyżowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na nadwrażliwość na anetol – składnik olejku anyżowego odpowiedzialny za charakterystyczny aromat, który może wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych. W przypadku stwierdzenia wcześniejszych reakcji alergicznych po ekspozycji na anyż, inne rośliny Apiaceae lub produkty zawierające anetol, stosowanie preparatu jest bezwzględnie przeciwwskazane.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek szałwiowy – Przeciwwskazania stosowania
Olejek szałwiowy (Salvia officinalis L., aetheroleum) jest składnikiem wielu preparatów do leczenia schorzeń jamy ustnej i gardła, np. Salviasept, który zawiera 0,2 g olejku szałwiowego na 100 g produktu. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na olejek lub rośliny z rodzin astrowatych (Asteraceae), jasnotowatych (Lamiaceae) i selerowatych (Apiaceae). Dodatkowo, przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancje często współwystępujące w preparatach, takie jak anetol, balsam peruwiański, olejek mięty pieprzowej i mentol. Szczególnie istotne jest unikanie olejku u pacjentów z astmą oskrzelową ze względu na ryzyko wywołania skurczu tchawicy i oskrzeli, co może prowadzić do zaostrzenia objawów choroby.
anetol, astma oskrzelowa, balsam peruwiański, choroba alkoholowa, choroba wątroby, cineol, koszyczek rumianku, liść szałwii, mentol, nadreaktywność oskrzeli, olejek goździkowy, olejek majerankowy, olejek mięty pieprzowej, olejek szałwiowy, olejek tymiankowy, rodzina astrowatych, rodzina jasnotowatych, rodzina selerowatych, Salviasept, schorzenie jamy ustnej i gardła, skurcz oskrzeli, wywiad alergologiczny, ziele krwawnika, ziele mięty pieprzowej, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Conium maculatum – Przeciwwskazania stosowania
Preparat Limfodrenaż-Pascoe Sensitiv zawiera Conium maculatum D2 w stężeniu 4,0 g/100 g kremu i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję czynną. Dodatkowo, przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na pozostałe składniki aktywne: Calendula officinalis TM (2,0 g/100 g), Hydrargyrum biiodatum D5 (0,1 g/100 g) oraz Stibium sulfuratum nigrum D2 (0,1 g/100 g). Należy również uwzględnić możliwość reakcji alergicznych na substancje pomocnicze, w szczególności na alkohol cetylostearylowy, który może wywoływać miejscowe zapalenie skóry.
Przed zastosowaniem preparatu konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji alergicznych na rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae), do której należy Conium maculatum. W przypadku wątpliwości co do bezpieczeństwa stosowania wskazane jest wykonanie testu płatkowego. W praktyce klinicznej zaleca się ostrożność lub rozważenie alternatywnych terapii u pacjentów z dodatnim wywiadem alergicznym na preparaty ziołowe, aby uniknąć ryzyka reakcji nadwrażliwości.
alkohol cetylostearylowy, Apiaceae, calendula officinalis, Conium maculatum, dwujodek rtęci, Hydrargyrum biiodatum, kontaktowe zapalenie skóry, Limfodrenaż-Pascoe Sensitiv, miejscowa reakcja skórna, nadwrażliwość na substancję czynną, nagietek lekarski, preparat ziołowy, reakcja alergiczna, rodzina selerowatych, siarczek antymonu, Stibium sulfuratum nigrum, szalej jadowity, test płatkowy, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Owoc kopru – Przeciwwskazania stosowania
Owoc kopru (Foeniculum vulgare) jest składnikiem preparatów leczniczych, w tym koncentratów do płukania gardła, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Głównym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na owoc kopru lub inne rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae), takich jak anyż, kminek, seler czy kolendra. Ponadto, obecność anetolu, fenylopropenowego związku aromatycznego, wyklucza stosowanie u pacjentów uczulonych na ten składnik. Preparaty zawierające owoc kopru nie powinny być stosowane u chorych z astmą oskrzelową, zwłaszcza w połączeniu z olejkami eterycznymi, ze względu na ryzyko skurczu tchawicy i oskrzeli. W preparatach złożonych, takich jak Salviasept, należy również uwzględnić przeciwwskazania dotyczące innych składników roślinnych z rodzin Astrowatych (Asteraceae) i Jasnotowatych (Lamiaceae), a także składników takich jak balsam peruwiański, olejek mięty pieprzowej i mentol.
anetol, astma oskrzelowa, astrowate, balsam peruwiański, choroba alkoholowa, choroba wątroby, ciąża, ekstrakt etanolowy, Foeniculum vulgare, jasnotowate, mentol, nadwrażliwość, olejek eteryczny, olejek goździkowy, olejek majerankowy, olejek mięty pieprzowej, olejek szałwiowy, olejek tymiankowy, owoc kopru, rodzina selerowatych, skurcz oskrzeli - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vitaminum A Medana 50000 j.m./ml
Vitaminum A Medana w postaci płynu doustnego o stężeniu 50 000 IU/ml jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na retynolu palmitynian, rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae), anetol oraz substancje pomocnicze takie jak makrogologlicerolu rycynooleinian, sacharoza, glikol propylenowy i etanol. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność sodu benzoesanu (5 mg/ml), który wyklucza stosowanie u noworodków do 4. tygodnia życia. Hiperwitaminoza A stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do terapii, ze względu na ryzyko nasilenia objawów toksycznych wynikających z nadmiernej kumulacji witaminy A w organizmie.
anetol, Apiaceae, choroba alkoholowa, choroba wątroby, glikol propylenowy, hiperwitaminoza A, kumulacja witaminy A, makrogologlicerolu rycynooleinian, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, objawy toksyczne, retynolu palmitynian, rodzina selerowatych, sodu benzoesan, Umbelliferae, zatrucie witaminą A, zespół hiperwitaminozy A, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Ziele tysiącznika – Przeciwwskazania stosowania
Ziele tysiącznika (Centaurium erythraea Rafn s.l., herba), będące składnikiem preparatów złożonych takich jak Canephron N, posiada istotne przeciwwskazania kliniczne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ziele tysiącznika lub inne składniki preparatu (korzeń lubczyku, liść rozmarynu), zwłaszcza u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae), w tym anetol zawarty w anyżu i koprze włoskim. Preparaty te są przeciwwskazane u pacjentów z aktywną chorobą wrzodową żołądka ze względu na ryzyko nasilenia wydzielania soku żołądkowego oraz u osób z obrzękami o etiologii sercowej lub nerkowej, a także u pacjentów wymagających ograniczenia podaży płynów (np. ciężka niewydolność serca, zaawansowana niewydolność nerek, zespół nerczycowy). Canephron N w formie kropli doustnych zawiera 16,0-19,5% (V/V) etanolu, co stanowi przeciwwskazanie u osób z chorobą alkoholową, ciężkimi chorobami wątroby, przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem oraz u kierowców i operatorów maszyn ze względu na ryzyko upośledzenia sprawności psychofizycznej.
anetol, Centaurium erythraea, choroba alkoholowa, choroba autoimmunologiczna, choroba wątroby, choroba wrzodowa, działanie immunomodulujące, gospodarka wodno-elektrolitowa, korzeń lubczyku, lek hipotensyjny, Levisticum officinale, liść rozmarynu, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk, olejek eteryczny, preparat złożony, przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka, rodzina selerowatych, wrzód żołądka, wyciąg płynny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zespół nerczycowy, ziele tysiącznika - Leksykon substancji czynnych
Kminek zwyczajny – Przeciwwskazania stosowania
Kminek zwyczajny (Carum carvi L., fructus) jest składnikiem preparatów leczniczych, takich jak Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, jednak jego stosowanie wiąże się z licznymi przeciwwskazaniami. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na kminek oraz rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae), z uwzględnieniem ryzyka reakcji krzyżowych. Dodatkowo, w preparatach złożonych przeciwwskazania obejmują alergię na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), bylicę, brzozę oraz mentol. Preparaty zawierające kminek są przeciwwskazane w stanach patologicznych przewodu pokarmowego, takich jak niedrożność jelit, zwężenia jelit, atonia jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego oraz choroby zapalne jelit (m.in. choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie okrężnicy). Ponadto, nie powinny być stosowane przy bólach brzucha o nieustalonej etiologii oraz ciężkim odwodnieniu z utratą elektrolitów, ze względu na ryzyko maskowania objawów i pogorszenia stanu pacjenta.
Apiaceae, asteraceae, atonia jelit, ból brzucha o nieustalonej etiologii, choroba Leśniowskiego-Crohna, działanie przeczyszczające, działanie wiatropędne, gospodarka wodno-elektrolitowa, kminek zwyczajny, kora kruszyny, korzeń mniszka, Mentha x piperita, mięta pieprzowa, nadwrażliwość na substancje, niedrożność jelit, odwodnienie, perystaltyka przewodu pokarmowego, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, Rhamnus frangula, rodzina astrowatych, rodzina selerowatych, schorzenie zapalne jelit, Silybum marianum, tabletki przeciw niestrawności, Taraxacum officinale, utrata elektrolitów, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wyciąg z ostropestu, zapalenie wyrostka robaczkowego, zwężenie jelit - Leksykon substancji czynnych
Cineol – Przeciwwskazania stosowania
Cineol (eukaliptol) jest terpenem obecnym w olejkach eterycznych roślin takich jak eukaliptus, szałwia i lawenda, wykorzystywanym w preparatach leczniczych Rowachol, Rowatinex oraz Salviasept. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania wszystkich tych preparatów jest nadwrażliwość na cineol lub inne składniki preparatu, z ryzykiem reakcji alergicznych od łagodnych do anafilaktycznych. Dodatkowo, Rowachol i Rowatinex są przeciwwskazane w I trymestrze ciąży oraz w okresie karmienia piersią ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i niemowlęcia. Salviasept, zawierający 0,6 g cineolu na 100 g produktu oraz 58% (V/V ± 10%) etanolu, ma rozszerzone przeciwwskazania obejmujące astmę oskrzelową, nadwrażliwość na rośliny z rodzin astrowatych, jasnotowatych i selerowatych, a także na anetol, balsam peruwiański, olejek mięty pieprzowej i mentol. Preparat ten jest stosowany miejscowo jako koncentrat do płukania gardła, co determinuje specyficzne przeciwwskazania, takie jak choroby jamy ustnej z uszkodzeniem błony śluzowej, alkoholizm, choroby wątroby i epilepsja.
alergia krzyżowa, anetol, astma oskrzelowa, balsam peruwiański, cineol, drogi żółciowe, epilepsja, eukaliptol, mentol, monoterpeny, nadreaktywność oskrzeli, nadwrażliwość, okres karmienia piersią, olejek eteryczny, olejek mięty pieprzowej, patologia wątroby, pierwszy trymestr ciąży, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, rodzina astrowatych, rodzina jasnotowatych, rodzina selerowatych, Rowachol, Rowatinex, rozstrzenie oskrzeli, Salviasept, skurcz oskrzeli, skurcz tchawicy, zaburzenia dróg żółciowych, związek terpenowy - Leksykon substancji czynnych
Korzeń lubczyku – Przeciwwskazania stosowania
Korzeń lubczyku (Levisticum officinale Koch, radix) jest składnikiem preparatów stosowanych w schorzeniach układu moczowego, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym jest nadwrażliwość na korzeń lubczyku oraz rośliny z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae), w tym alergie krzyżowe na anyż, koper włoski i anetol. Preparaty takie jak Canephron N i Fitolizyna mają dodatkowe przeciwwskazania: Canephron N jest niewskazany u pacjentów z wrzodami żołądka ze względu na drażniące działanie na błonę śluzową, a oba preparaty są przeciwwskazane u pacjentów wymagających ograniczenia podaży płynów, np. z obrzękami sercowymi lub nerkowymi. Zawartość etanolu w Canephron N wynosi 16,0-19,5% (V/V), a w Fitolizynie do 4% (V/V), co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, neurologicznymi, kobiet w ciąży, karmiących oraz dzieci. Fitolizyna zawiera także skrobię pszenną i parahydroksybenzoesan etylu (E 214), co jest istotne u pacjentów z celiakią lub alergią na pszenicę.
alergen pyłku brzozy, alergia krzyżowa, alergia na pszenicę, anetol, błona śluzowa żołądka, Canephron N, celiakia, choroba ośrodkowego układu nerwowego, choroba wątroby, działanie diuretyczne, Fitolizyna, gospodarka wodno-elektrolitowa, korzeń lubczyku, lek moczopędny, mentol, nadwrażliwość na substancje, niewydolność narządów, olejek eteryczny, olejek miętowy, padaczka, parahydroksybenzoesan etylu, reakcja alergiczna, rodzina astrowatych, rodzina baldaszkowatych, rodzina selerowatych, schorzenie układu moczowego, wrzód żołądka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Koper włoski fix –
Lek Koper włoski fix zawiera 2 g owocu kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller subsp. vulgare var. vulgare, fructus) w każdej saszetce i jest stosowany jako preparat ziołowy. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na substancję czynną, czyli owoc kopru włoskiego, a także na anetol – główny składnik olejku eterycznego. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość nadwrażliwości krzyżowej u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae), takich jak anyż, kminek, seler, kolendra oraz koper ogrodowy. Wystąpienie alergii na te rośliny stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku.
- Leksykon substancji czynnych
Owoc anyżu – Działania niepożądane
Owoc anyżu (Pimpinella anisum L., fructus), stosowany jako składnik tradycyjnych produktów leczniczych, może wywoływać działania niepożądane, głównie o charakterze reakcji alergicznych. Objawy te obejmują zarówno zmiany skórne, takie jak pokrzywka, świąd, wysypka czy zaczerwienienie, jak i reakcje ze strony układu oddechowego, w tym nieżyt nosa, katar, kichanie, świszczący oddech, kaszel oraz skurcz oskrzeli. Częstotliwość występowania tych działań niepożądanych pozostaje nieznana. Szczególnie narażone są osoby z historią alergii na rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae) oraz pacjenci z istniejącymi chorobami układu oddechowego, takimi jak astma, u których ryzyko nasilenia objawów oddechowych jest zwiększone.
Apiaceae, astma, charakterystyka produktu leczniczego, duszność, farmakoterapia, katar, kichanie, monitorowanie działań niepożądanych, nieżyt nosa, owoc anyżu, pimpinella anisum, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna skórna, reakcja skórna, rodzina selerowatych, skurcz oskrzeli, świąd, świszczący oddech, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, układ oddechowy, wysypka, zaczerwienienie, ziołolecznictwo - Leksykon substancji czynnych
Koszyczek rumianku – Przeciwwskazania stosowania
Koszyczek rumianku (Matricaria recutita L., flos), składnik preparatu Salviasept do płukania gardła, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), ze względu na ryzyko reakcji alergicznych i reaktywności krzyżowej z innymi roślinami tej rodziny, w tym z zielem krwawnika (Achillea millefolium L.) obecnym w preparacie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą oskrzelową, gdyż stosowanie preparatu może wywołać skurcz tchawicy i oskrzeli, co wiąże się z działaniem koszyczka rumianku oraz olejków eterycznych zawartych w produkcie. Preparat zawiera również etanol w stężeniu 58% (V/V) ± 10%, co może mieć znaczenie kliniczne u wybranych pacjentów.
achillea millefolium, Apiaceae, asteraceae, astma oskrzelowa, balsam peruwiański, cineol, etanol, koszyczek rumianku, Lamiaceae, Matricaria recutita, mentol, nadwrażliwość, olejek eteryczny, olejek mięty pieprzowej, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, reaktywność krzyżowa, rodzina astrowatych, rodzina jasnotowatych, rodzina selerowatych, skurcz oskrzeli, wywiad alergologiczny, ziele krwawnika - Leksykon substancji czynnych
Owoc kminku – Działania niepożądane
Owoc kminku (Carum carvi L., fructus) jest składnikiem preparatów ziołowych stosowanych w terapii dolegliwości układu pokarmowego, np. w Iberogast Balance, gdzie występuje jako wyciąg płynny w stężeniu 0,20 mL na 1 mL produktu, z surowcem do ekstraktu w stosunku 1:2,5-3,5, ekstrakcja prowadzona w 30% etanolu (V/V). Profil bezpieczeństwa kminku wymaga szczegółowej analizy, zwłaszcza pod kątem działań niepożądanych klasyfikowanych według MedDRA. Najważniejszymi działaniami niepożądanymi są reakcje alergiczne układu immunologicznego o częstości nieznanej, manifestujące się dusznością, uczuciem ucisku w klatce piersiowej oraz objawami skórnymi, takimi jak świąd, wysypka, zaczerwienienie i pokrzywka. Częstość występowania innych działań niepożądanych jest niska, a ich monitorowanie jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa farmakoterapii.
Apiaceae, bezpieczeństwo farmakoterapii, Carum carvi, dolegliwość układu pokarmowego, duszność, działanie niepożądane, etanol, farmakovigilance, Medical Dictionary for Regulatory Activities, owoc kminku, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, reakcja skórna, rodzina selerowatych, świąd, terminologia MedDRA, trudność w oddychaniu, ucisk w klatce piersiowej, układ immunologiczny, wyciąg płynny, wysypka, zaburzenie oddechowe, zaczerwienienie skóry - Leksykon substancji czynnych
Olejek majerankowy – Przeciwwskazania stosowania
Olejek majerankowy (Origanum majorana L., aetheroleum) jest składnikiem leczniczych preparatów do płukania gardła, takich jak Salviasept, w którym występuje w stężeniu 0,3 g/100 g produktu. Główne przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na olejek majerankowy oraz rośliny z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), a także reakcje krzyżowe z roślinami z rodzin astrowatych (Asteraceae) i selerowatych (Apiaceae), w tym anyżem, kminkiem, selerem, kolendrą i koprem. Dodatkowo, preparaty zawierają inne składniki, takie jak olejek mięty pieprzowej, mentol, anetol i balsam peruwiański, które również mogą wywoływać reakcje alergiczne. Szczególnym przeciwwskazaniem jest astma oskrzelowa, ze względu na ryzyko skurczu tchawicy i oskrzeli indukowanego przez olejki eteryczne. Preparat Salviasept zawiera także etanol w stężeniu 58% (V/V) ± 10%, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu lub przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem.
anetol, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, balsam peruwiański, choroba atopowa, etanol, mentol, nadreaktywność oskrzeli, nadwrażliwość, olejek eteryczny, olejek goździkowy, olejek majerankowy, olejek miętowy, olejek mięty pieprzowej, olejek szałwiowy, olejek tymiankowy, reakcja krzyżowa, rodzina astrowatych, rodzina jasnotowatych, rodzina selerowatych, skurcz oskrzeli, skurcz tchawicy, zaburzenie funkcji wątroby - Leksykon substancji czynnych
Owoc kopru – Dawkowanie i sposób podawania
Owoc kopru (Foeniculum vulgare Miller subsp. vulgare var. vulgare, fructus) jest składnikiem złożonych wyciągów roślinnych stosowanych miejscowo na śluzówkę jamy ustnej, m.in. w preparacie Salviasept, gdzie stanowi 9,35 części z 93,5 g wyciągu płynnego (1:3,3). Preparat zawiera również inne roślinne komponenty, takie jak koszyczek rumianku, liść szałwii, ziele krwawnika, mięty pieprzowej i tymianku, a także 58% (V/V) ± 10% etanolu. Zalecane dawkowanie dla dorosłych to 50 kropli koncentratu rozcieńczone w ½ szklanki ciepłej wody, stosowane 3 razy dziennie przez maksymalnie 7 dni. Stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat nie jest rekomendowane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa. Preparat jest przeznaczony do płukania jamy ustnej i gardła, a przekroczenie zalecanego czasu terapii wymaga konsultacji lekarskiej.
charakterystyka produktu leczniczego, koszyczek rumianku, liść szałwii, olejek eteryczny, owoc kopru, pracownik służby zdrowia, preparat Salviasept, rodzina selerowatych, śluzówka jamy ustnej, stan zapalny jamy ustnej, wyciąg płynny złożony, wywiad medyczny, ziele krwawnika, ziele mięty pieprzowej, ziele tymianku