zatrucie witaminą A
Zatrucie witaminą A (hiperwitaminoza A) to stan kliniczny wywołany nadmiernym spożyciem witaminy A, przekraczającym zdolności organizmu do jej przetwarzania i wydalania. Może występować w postaci ostrej, wywołanej jednorazowym przyjęciem dużej dawki, lub przewlekłej, spowodowanej długotrwałą suplementacją wysokimi dawkami.
Objawy ostrego zatrucia witaminą A obejmują nudności, wymioty, bóle głowy, zawroty głowy, nieostre widzenie, senność i drażliwość. Przy przewlekłym zatruciu mogą wystąpić: bóle stawów i kości, suchość skóry, łysienie, powiększenie wątroby, zmęczenie, rozdrażnienie, bóle głowy, a w ciężkich przypadkach – podwyższone ciśnienie śródczaszkowe oraz uszkodzenie wątroby.
Szczególnie narażone na zatrucie witaminą A są kobiety w ciąży, u których hiperwitaminoza może prowadzić do wad rozwojowych płodu. Diagnostyka opiera się na wywiadzie dotyczącym suplementacji oraz oznaczeniu stężenia retinolu w surowicy. Leczenie polega na odstawieniu źródeł witaminy A i leczeniu objawowym, a w ciężkich przypadkach może wymagać hospitalizacji.
Zapobieganie zatruciu witaminą A obejmuje kontrolowane przyjmowanie suplementów zgodnie z zaleceniami oraz unikanie nadmiernego spożycia produktów bogatych w witaminę A, szczególnie wątroby zwierzęcej, która zawiera wysokie stężenia retinolu. U osób z chorobami wątroby próg toksyczności może być znacznie niższy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Curacne 5 mg 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące izotretynoiny wskazują na stosunkowo niską toksyczność ostrą, z wartościami LD50 wynoszącymi około 2000 mg/kg u królików, 3000 mg/kg u myszy oraz ponad 4000 mg/kg u szczurów, co jest znacznie wyższe niż dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. W badaniach długoterminowych na szczurach (dawki 2, 8 i 32 mg/kg/dobę) zaobserwowano odwracalne działania niepożądane, takie jak częściowa utrata sierści i wzrost stężenia trójglicerydów w osoczu, bez masywnych zwapnień tkankowych czy zmian w komórkach wątrobowych typowych dla hiperwitaminozy A. Izotretynoina wykazuje działanie teratogenne i embriotoksyczne, co potwierdzono w modelach zwierzęcych, co uzasadnia restrykcje w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym.
atrofia jąder, badanie mikroskopowe, badanie przedkliniczne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie teratogenne, hipertrójglicerydemia, hiperwitaminoza A, izotretynoina, kanaliki nasienne, komórka wątrobowa, pochodna witaminy A, potencjał mutagenny i karcynogenny, potencjał teratogenny, toksyczność ostra, toksyczność ostra i przewlekła, upośledzenie spermatogenezy, zatrucie witaminą A - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vitaminum A Medana 50000 j.m./ml
Vitaminum A Medana w postaci płynu doustnego o stężeniu 50 000 IU/ml jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na retynolu palmitynian, rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae), anetol oraz substancje pomocnicze takie jak makrogologlicerolu rycynooleinian, sacharoza, glikol propylenowy i etanol. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność sodu benzoesanu (5 mg/ml), który wyklucza stosowanie u noworodków do 4. tygodnia życia. Hiperwitaminoza A stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do terapii, ze względu na ryzyko nasilenia objawów toksycznych wynikających z nadmiernej kumulacji witaminy A w organizmie.
anetol, Apiaceae, choroba alkoholowa, choroba wątroby, glikol propylenowy, hiperwitaminoza A, kumulacja witaminy A, makrogologlicerolu rycynooleinian, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, objawy toksyczne, retynolu palmitynian, rodzina selerowatych, sodu benzoesan, Umbelliferae, zatrucie witaminą A, zespół hiperwitaminozy A, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vitaminum A + E Medana 2500 j.m. + 200 mg
Przedawkowanie preparatu Vitaminum A + E Medana, zawierającego 2500 IU witaminy A oraz 200 mg witaminy E w kapsułkach elastycznych, może prowadzić do poważnych zaburzeń klinicznych. Przewlekłe przedawkowanie witaminy A manifestuje się objawami neurologicznymi (drażliwość, bóle głowy, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe), zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi (nudności, wymioty), zmianami dermatologicznymi (świąd, suchość, rybia łuska, wypadanie włosów) oraz zmianami kostnymi (nadmierne kostnienie, przerost okostnej). Ostre zatrucie witaminą A występuje po jednorazowym podaniu dawki 150 000 IU u dzieci lub 1 000 000 IU u dorosłych i objawia się nadmierną sennością, zaburzeniami psychicznymi, zawrotami głowy, nudnościami, wymiotami oraz zmianami skórnymi (rumień, świąd, złuszczanie). Witamina E, choć uważana za mniej toksyczną, przy dawkach 400-800 mg/dobę przez dłuższy czas może powodować zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, zmęczenie, bóle głowy, nieostre widzenie, wysypkę oraz dysfunkcje endokrynologiczne, w tym obniżenie stężenia hormonów tarczycy.
ciśnienie śródczaszkowe, hiperwitaminoza, hiperwitaminoza A, hormony tarczycy, ośrodkowy układ nerwowy, ostre zatrucie witaminą A, przedawkowanie witaminy E, przerost okostnej, przewlekłe zatrucie witaminą A, rybia łuska, spowolnienie psychoruchowe, zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia gruczołów płciowych, zaburzenia widzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie spojówek, zatrucie witaminą A, zmiany dermatologiczne - Leksykon substancji czynnych
Tazaroten – Przedawkowanie
Tazaroten, stosowany miejscowo w formie żelu o stężeniach 0,05% (0,5 mg/g) oraz 0,1% (1 mg/g) w preparacie Zorac, może powodować poważne działania niepożądane przy przedawkowaniu. Nadmierne stosowanie miejscowe prowadzi do nasilonego rumienia, intensywnego złuszczania naskórka oraz dyskomfortu, w tym pieczenia, świądu i bólu w miejscu aplikacji. Objawy te są zależne od powierzchni aplikacji, stężenia preparatu oraz czasu ekspozycji, jednak nie określono progowej dawki toksycznej dla aplikacji miejscowej. W przypadku nadmiernego stosowania zaleca się przerwanie terapii oraz wdrożenie leczenia objawowego, w tym stosowanie miejscowych kortykosteroidów i emolientów w przypadku znacznego nasilenia objawów skórnych.
desquamacja naskórka, emolienty, hiperwitaminoza A, kortykosteroidy miejscowe, leczenie objawowe, objawy neurologiczne, objawy skórne, obserwacja kliniczna, pieczenie i świąd, przedawkowanie substancji, rumień, spowolnienie psychoruchowe, stosowanie miejscowe, świąd skóry, tazaroten, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zatrucie witaminą A, żel miejscowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dermosavit 500 j.m./g
Przedawkowanie maści Dermosavit, zawierającej 300 j.m. retynolu palmitynianu na gram, manifestuje się głównie miejscowym podrażnieniem skóry, objawiającym się zaczerwienieniem i dyskomfortem w miejscu aplikacji. W przypadku wystąpienia tych objawów zaleca się natychmiastowe zaprzestanie stosowania preparatu, co zwykle skutkuje ustąpieniem dolegliwości. Dermosavit jest przeznaczony wyłącznie do użytku zewnętrznego, a długotrwałe stosowanie na rozległe lub uszkodzone powierzchnie skóry może zwiększać ryzyko działań niepożądanych.