ubikwitynacja

Ubikwitynacja to kluczowy proces posttranslacyjnej modyfikacji białek polegający na przyłączaniu do nich ubikwityny – małego, wysoko konserwatywnego białka o masie 8,5 kDa. Proces ten obejmuje enzymatyczną kaskadę reakcji z udziałem enzymów E1 (aktywujących ubikwitynę), E2 (przenoszących ubikwitynę) oraz E3 (ligaz ubikwityny), które wspólnie katalizują tworzenie wiązania izopeptydowego między C-końcową glicyną ubikwityny a grupą ε-aminową lizyny w białku docelowym.

Najlepiej poznana funkcja ubikwitynacji to kierowanie białek do degradacji przez proteasom 26S, co stanowi główny mechanizm kontroli jakości białek i regulacji ich poziomu w komórce. Jednakże ubikwitynacja pełni również liczne inne funkcje komórkowe, w tym regulację transkrypcji genów, naprawę DNA, autofagię, endocytozę oraz przekazywanie sygnałów komórkowych.

Zaburzenia procesu ubikwitynacji mają istotne znaczenie w patogenezie wielu chorób, w tym nowotworów, zaburzeń neurodegeneracyjnych, chorób autoimmunologicznych i infekcyjnych. Z tego względu składniki systemu ubikwityna-proteasom stanowią ważne cele terapeutyczne. Inhibitory proteasomu, takie jak bortezomib, są już stosowane w terapii szpiczaka mnogiego, a liczne związki modulujące proces ubikwitynacji znajdują się w fazie badań klinicznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl