zmodyfikowana płynna żelatyna
Zmodyfikowana płynna żelatyna (ang. Modified Fluid Gelatin, MFG) to produkt krwiozastępczy stosowany w płynoterapii, należący do grupy koloidów. Substancja ta jest pozyskiwana z kolagenu zwierzęcego, najczęściej bydlęcego lub wieprzowego, poddanego procesowi hydrolizy i modyfikacji chemicznej w celu zmniejszenia antygenowości oraz optymalizacji właściwości farmakologicznych.
Zmodyfikowane płynne żelatyny charakteryzują się średnią masą cząsteczkową wynoszącą około 30-35 kDa. Dzięki temu utrzymują się w przestrzeni wewnątrznaczyniowej przez około 2-3 godziny, co czyni je przydatnymi w krótkotrwałym uzupełnianiu objętości krwi krążącej. Preparaty te działają jako efektywne środki zwiększające objętość osocza, szczególnie w przypadkach hipowolemii i wstrząsu.
W praktyce klinicznej, zmodyfikowane płynne żelatyny stosuje się podczas zabiegów operacyjnych, w stanach wstrząsowych, po urazach i oparzeniach. W porównaniu do hydroksyetylowanej skrobi (HES), charakteryzują się mniejszym ryzykiem wpływu na funkcję nerek, jednak mogą wywoływać reakcje alergiczne. Główne preparaty dostępne na rynku to Gelofusine, Geloplasma i Gelafundin, występujące najczęściej w stężeniach 3-4%.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gelaspan
Gelaspan, roztwór do infuzji zawierający zmodyfikowaną płynną żelatynę oraz elektrolity, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z alergią, w tym astmą, oraz u osób z alergią na czerwone mięso i obecnością przeciwciał IgE anty-alfa-gal. Pierwsze 20 ml infuzji należy podawać powoli, monitorując pacjenta pod kątem reakcji anafilaktycznych. Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z alergią na żelatynę i wymaga natychmiastowego przerwania infuzji w przypadku reakcji alergicznej. Gelaspan powinien być stosowany ostrożnie u pacjentów z ryzykiem przeciążenia układu krążenia, ciężką niewydolnością nerek, hipernatremią (stężenie sodu w produkcie 151 mmol/l), hiperchloremią, obrzękami, zaburzeniami krzepliwości oraz u osób z hiperkaliemią, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków podwyższających poziom potasu (np. inhibitory ACE, leki moczopędne oszczędzające potas, NLPZ, cyklosporyna, takrolimus, suksametonium).
3-galaktoza, alergen galaktozo-alfa-1, alfa-gal, anuria, białko osocza, choroba alergiczna, cyklosporyna, dysfagia, hematokryt, hiperchloremia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipernatremia, inhibitor ACE, leczenie przeciwalergiczne, lek moczopędny oszczędzający potas, nadciśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność komorowa, niewydolność nerek, OB, obrzęk płuc, parametr gazometryczny, parametr hemodynamiczny, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór koloidalny, suksametonium, takrolimus, układ krzepnięcia, zaburzenie hemostazy, zaburzenie krzepliwości krwi, zastoinowa niewydolność serca, zmodyfikowana płynna żelatyna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Geloplasma –
Produkt leczniczy Geloplasma, zawierający zmodyfikowaną płynną żelatynę, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane według układów i narządów. Do najpoważniejszych, choć rzadkich (≥1/10 000 do <1/1000), należy wstrząs anafilaktyczny, szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością na galaktozo-α-1,3-galaktozę (alfa-Gal) oraz alergią na czerwone mięso i podroby. Inne działania niepożądane obejmują alergiczne reakcje skórne (wysypka, rumień, świąd, pokrzywka) o częstości rzadkiej, a także bardzo rzadkie (<1/10 000) incydenty niedociśnienia tętniczego, bradykardii, trudności w oddychaniu oraz objawów ogólnych, takich jak gorączka i dreszcze.
3-galaktozę, alergia na czerwone mięso, alergiczna reakcja skórna, alfa-gal, bradykardia, dreszcze, duszność, leczenie przeciwwstrząsowe, lek rozszerzający oskrzela, lek wazopresyjny, monitorowanie niepożądanych działań, nadwrażliwość na galaktozo-α-1, niedociśnienie tętnicze, pokrzywka, pozycja Trendelenburga, roztwór do infuzji, rumień, skurcz oskrzeli, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zmodyfikowana płynna żelatyna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Geloplasma –
Geloplasma jest roztworem do infuzji zawierającym zmodyfikowaną płynną żelatynę (3,0000 g żelatyny bezwodnej w 100 ml roztworu) oraz elektrolity: Na⁺ 150 mmol/l, K⁺ 5 mmol/l, Mg²⁺ 1,5 mmol/l, Cl⁻ 100 mmol/l i mleczan 30 mmol/l. Całkowita osmolalność wynosi 295 mOsm/kg, a pH mieści się w zakresie 5,8–7,0. Preparat jest wskazany do stosowania w stanach nagłych związanych z zaburzeniami hemodynamicznymi, takich jak wstrząs hipowolemiczny (np. krwotok, odwodnienie, przeciek włosowaty, oparzenia) oraz wstrząs naczyniowy o etiologii urazowej, chirurgicznej, zakaźnej (w tym sepsa) i toksycznej. Ponadto Geloplasma jest stosowana w leczeniu względnego niedociśnienia indukowanego przez leki rozszerzające naczynia, szczególnie podczas znieczulenia ogólnego.
chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek sodu, ciśnienie tętnicze, elektrolit, infuzja, krwotok, mleczan sodu, narkoza, niedociśnienie polekowe, objętość wewnątrznaczyniowa, odwodnienie, oparzenie, osmolalność, przeciek włosowaty, rozszerzenie naczyniowe, sepsa, środek anestetyczny, uraz, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs naczyniowy, zakażenie, zatrucie, żelatyna bezwodna, zmodyfikowana płynna żelatyna - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Geloplasma –
Geloplasma, roztwór do infuzji zawierający 3,0 g zmodyfikowanej płynnej żelatyny oraz elektrolity: sód (150 mmol/l), potas (5 mmol/l), magnez (1,5 mmol/l), chlorki (100 mmol/l) i mleczany (30 mmol/l), o osmolalności 295 mOsm/kg i pH 5,8–7,0, jest stosowany głównie do uzupełniania objętości płynów ustrojowych w warunkach klinicznych. Zgodnie z charakterystyką produktu, Geloplasma wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, co oznacza brak klinicznie znaczących zaburzeń funkcji psychomotorycznych, koncentracji czy refleksu. Substancje czynne nie wykazują właściwości psychoaktywnych ani sedatywnych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania preparatu w kontekście zdolności do prowadzenia pojazdów.
choroba współistniejąca, dokumentacja medyczna, elektrolity, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, Geloplasma, hospitalizacja, infuzja, interakcja lekowa, osmolalność, płyny ustrojowe, roztwór do infuzji, właściwość psychoaktywna, właściwość sedatywna, zdolność psychomotoryczna, zmodyfikowana płynna żelatyna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Geloplasma –
Geloplasma to roztwór do infuzji zawierający zmodyfikowaną płynną żelatynę, stosowany do uzupełniania objętości łożyska naczyniowego. Preparat podaje się wyłącznie dożylnie, najczęściej w dawce 500-1000 ml (1-2 worki) u dorosłych, a u dzieci powyżej 25 kg masy ciała stosuje się dawkę 500 ml, dostosowując szybkość infuzji do stanu klinicznego pacjenta. W przypadku masywnego krwotoku przekraczającego 1,5 litra (ponad 20% objętości krwi) zaleca się podawanie większych objętości oraz jednoczesne stosowanie preparatów krwi, przy jednoczesnym monitorowaniu parametrów hemodynamicznych (ciśnienie tętnicze, tętno, ośrodkowe ciśnienie żylne, rzut serca), hematologicznych (morfologia, hematokryt, hemoglobina) oraz układu krzepnięcia (czas protrombinowy, APTT, fibrynogen, D-dimery).
ciężki krwotok, ciśnienie tętnicze, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, D-dimery, droga dożylna, fibrynogen, gospodarka kwasowo-zasadowa, hematokryt, łożysko naczyniowe, masywny krwotok, morfologia krwi, objętość wewnątrznaczyniowa, osmolalność roztworu, ośrodkowe ciśnienie żylne, parametry hematologiczne, parametry hemodynamiczne, pompa infuzyjna, preparat krwi, rzut serca, stężenie hemoglobiny, układ krzepnięcia, wydolność hemodynamiczna, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zmodyfikowana płynna żelatyna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gelaspan –
Gelaspan to roztwór do infuzji zawierający 40 g/1000 ml zmodyfikowanej płynnej żelatyny o średniej masie cząsteczkowej 26 500 daltonów oraz elektrolity: sód 151 mmol/l, chlorki 103 mmol/l, potas 4 mmol/l, wapń 1 mmol/l, magnez 1 mmol/l i octany 24 mmol/l. Najważniejszym aspektem bezpieczeństwa jest ryzyko reakcji anafilaktycznych i anafilaktoidalnych o różnym nasileniu, które mogą wystąpić podczas lub po infuzji. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nadwrażliwością na galaktozo-α-1,3-galaktozę (alfa-gal) oraz alergią na czerwone mięso i podroby. Reakcje te dzielą się na łagodne (rumień, pokrzywka, obrzęk okołooczodołowy), umiarkowane (duszność, świst krtaniowy, nudności, wymioty, zawroty głowy) oraz ciężkie (sinica, SaO₂ ≤ 92%, niedociśnienie skurczowe < 90 mmHg, zapaść, utrata przytomności). W przypadku ich wystąpienia infuzję należy natychmiast przerwać i wdrożyć leczenie zgodne z ostrymi reakcjami alergicznymi.
3-galaktozę, alergia na czerwone mięso, alfa-gal, białko osocza, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, duszność, hematokryt, infuzja, nadwrażliwość na galaktozo-α-1, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk okołooczodołowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień uogólniony, sinica, splątanie, stan przedomdleniowy, świst krtaniowy, świszczący oddech, tachykardia, ucisk w klatce piersiowej, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepliwości krwi, zapaść, zmodyfikowana płynna żelatyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Geloplasma –
Produkt leczniczy Geloplasma to roztwór do infuzji zawierający zmodyfikowaną płynną żelatynę (3,0000 g żelatyny bezwodnej na 100 ml) oraz elektrolity w stężeniach: sód 150 mmol/l, potas 5 mmol/l, magnez 1,5 mmol/l, chlorki 100 mmol/l i mleczany 30 mmol/l. Całkowita osmolalność wynosi 295 mOsm/kg, a pH mieści się w zakresie 5,8–7,0. Roztwór jest przezroczysty, bezbarwny do lekko żółtawego. Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa są ograniczone i nie dostarczają dodatkowych informacji poza tymi zawartymi w charakterystyce produktu leczniczego.
charakterystyka produktu leczniczego, chlorek magnezu sześciowodny, chlorek potasu, chlorek sodu, dane przedkliniczne, elektrolit, ocena bezpieczeństwa, osmolalność, pH, przeciwwskazanie, roztwór do infuzji, sodu mleczan, właściwości farmakologiczne, właściwości toksykologiczne, żelatyna bezwodna, zmodyfikowana płynna żelatyna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Geloplasma –
Geloplasma to roztwór do infuzji zawierający 3,0 g zmodyfikowanej płynnej żelatyny (częściowo zhydrolizowanej i sukcynylowanej) na 100 ml, z precyzyjnie określoną zawartością jonów: Na+ 150 mmol/l, K+ 5 mmol/l, Mg2+ 1,5 mmol/l, Cl- 100 mmol/l oraz mleczanu 30 mmol/l. Całkowita osmolalność wynosi 295 mOsm/kg, a pH mieści się w zakresie 5,8–7,0. Preparat zawiera także substancje pomocnicze, takie jak wodorotlenek sodu do regulacji pH, kwas bursztynowy (bezwodnik bursztynowy) oraz kwas solny. Geloplasma jest dostępna w workach PVC lub poliolefinowych o pojemności 500 ml, charakteryzuje się przezroczystością i barwą od bezbarwnej do lekko żółtawej, co jest istotne dla kontroli jakości przed podaniem.
amfoterycyna B, antybiotyk, aseptyka, chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek sodu, chlorotetracyklina, kwas bursztynowy, kwas solny, mleczan sodu, niezgodność fizykochemiczna, oksytetracyklina, osmolalność, polichlorek winylu, roztwór do infuzji, sukcynylacja, wankomycyna, woda do wstrzykiwań, worki poliolefinowe, zmodyfikowana płynna żelatyna - Leksykon leków
Interakcje leku – Geloplasma –
Geloplasma, roztwór do infuzji zawierający zmodyfikowaną płynną żelatynę oraz elektrolity, w tym jony potasu w stężeniu 5 mmol/l, wymaga szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z lekami mogącymi powodować hiperkaliemię. Do grup leków o wysokim ryzyku interakcji należą diuretyki oszczędzające potas (spironolakton, eplerenon, triamteren, amiloryd) oraz inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-I), które mogą nasilać ryzyko hiperkaliemii poprzez sumowanie efektów farmakodynamicznych. Zaleca się unikanie jednoczesnego podawania Geloplasmy z suplementami potasu oraz ścisły monitoring stężenia potasu w surowicy przy konieczności stosowania leków takich jak antagoniści receptora angiotensyny II, cyklosporyna, takrolimus, beta-adrenolityki, NLPZ czy heparyna, które również mogą wpływać na gospodarkę potasową.
amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, beta-adrenolityk, ciśnienie tętnicze krwi, cyklosporyna, efekt wazodylatacyjny, elektrolit w surowicy krwi, eplerenon, heparyna, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek moczopędny oszczędzający potas, niesteroidowy lek przeciwzapalny, proces hemodynamiczny, retencja potasu, sartan, spironolakton, stężenie potasu w surowicy, takrolimus, triamteren, układ sercowo-naczyniowy, wydzielanie aldosteronu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie przewodzenia, zmodyfikowana płynna żelatyna