doustne glikokortykosteroidy

Doustne glikokortykosteroidy to grupa leków przeciwzapalnych i immunosupresyjnych, które są syntetycznymi odpowiednikami kortyzolu – hormonu wytwarzanego naturalnie przez korę nadnerczy. Do najczęściej stosowanych należą prednizon, prednizolon, metyloprednizolon, deksametazon i betametazon.

Mechanizm działania doustnych glikokortykosteroidów polega na wiązaniu się z receptorami cytoplazmatycznymi, co prowadzi do hamowania ekspresji genów odpowiedzialnych za produkcję mediatorów zapalnych. Dzięki temu wykazują silne działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne, przeciwalergiczne oraz przeciwobrzękowe.

Wskazania do stosowania doustnych glikokortykosteroidów obejmują szeroki zakres chorób, w tym schorzenia autoimmunologiczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy), choroby zapalne jelit, astmę, POChP, choroby skóry (np. łuszczyca, atopowe zapalenie skóry), choroby hematologiczne oraz jako leczenie wspomagające w onkologii.

Terapia doustnymi glikokortykosteroidami wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu. Najczęstsze z nich to: zespół Cushinga, osteoporoza, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemia, zwiększone ryzyko infekcji, zaćma, jaskra, zaburzenia psychiczne, opóźnienie wzrostu u dzieci oraz supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.

Ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w terapii doustnymi glikokortykosteroidami należy stosować najniższą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas. Odstawienie leku po długotrwałej terapii powinno być stopniowe, aby uniknąć wystąpienia wtórnej niewydolności kory nadnerczy.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl