clubfoot
Clubfoot (koślawe stopy, łac. pes equinovarus) to wrodzona wada rozwojowa stopy charakteryzująca się przywiedzeniem przodostopia, odwróceniem pięty oraz jej ustawieniem w szpotawości. Jest to jedna z najczęstszych wad wrodzonych układu kostno-szkieletowego, występująca z częstością około 1-2 na 1000 żywych urodzeń.
Etiologia clubfoot jest wieloczynnikowa i obejmuje zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe. Częściej występuje u chłopców niż u dziewczynek, w stosunku 2:1. W około 50% przypadków dotyczy obu stóp. Zaburzenie może występować jako wada izolowana lub towarzyszyć innym wadom wrodzonym, np. w zespole Edwardsa, zespole Patau czy dysrafizmie rdzeniowym.
Diagnostyka clubfoot obejmuje badanie kliniczne noworodka oraz badania obrazowe – przede wszystkim RTG stóp. Ciężkość deformacji można klasyfikować według skali Piraniego lub Dimeglio. Leczenie powinno być rozpoczęte jak najwcześniej, optymalnie w pierwszych tygodniach życia dziecka.
Złotym standardem terapeutycznym jest niechirurgiczna metoda Ponsetiego, polegająca na serii manipulacji i gipsowania stopy, zwykle zakończona przezskórną tenotomią ścięgna Achillesa. Metoda ta pozwala uzyskać korekcję deformacji w około 95% przypadków. Po uzyskaniu korekcji, konieczne jest długotrwałe stosowanie szyny odwodzącej (aparat Denisa Browne’a) w celu zapobiegania nawrotom.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Stopa końsko-szpotawa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Prognozowanie wyników leczenia idiopatycznej stopy końsko-szpotawej (pes equinovarus) jest kluczowe dla optymalizacji terapii. Metoda Ponseti, stosowana u ponad 85% pacjentów, wykazuje około 95% skuteczności w korekcji deformacji, jednak wskaźnik nawrotu wynosi od 37% do 47%. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są początkowy wynik w skali Piraniego (średnia 4,5 przed gipsowaniem, OR = 1,95 dla ryzyka operacji), liczba zmian opatrunków gipsowych (6-8 zmian zwiększa ryzyko operacji 2,9-krotnie, a ≥9 zmian aż 11,9-krotnie) oraz stopień ciężkości deformacji oceniany skalami Piraniego i Dimeglio (próg 5,75 i 17,5 odpowiednio, z czułością nawrotów 91,7% i 66,7%). Wczesne rozpoczęcie leczenia, przestrzeganie protokołu oraz stosowanie ortezy odwodzącej stopę (FAB) są istotne dla zmniejszenia ryzyka nawrotu i poprawy wyników funkcjonalnych.
- Leksykon chorób i schorzeń
Stopa końsko-szpotawa – Objawy
Stopa końsko-szpotawa (clubfoot) to wrodzona deformacja stopy i podudzia, charakteryzująca się rotacją wewnętrzną i zgięciem podeszwowym stopy, występująca u około 1 na 1000 noworodków, częściej u chłopców, z obustronnym zajęciem w około 50% przypadków. Klinicznie cechuje się napięciem i skróceniem ścięgna Achillesa, hipoplazją mięśni łydki oraz charakterystycznym wyglądem stopy: skręcenie do wewnątrz, wysokie wysklepienie łuku, głęboka bruzda podeszwowa oraz krótsza i szersza stopa. Nieleczona deformacja prowadzi do zaburzeń chodu, ograniczenia ruchomości, przewlekłego bólu, zmian zwyrodnieniowych stawów oraz problemów psychospołecznych. Ryzyko nawrotu deformacji jest największe do 5-7 roku życia, szczególnie przy przerwaniu leczenia podtrzymującego i ciężkiej pierwotnej deformacji.
artretyzm, badanie kliniczne, badanie rentgenowskie, badanie ultrasonograficzne płodu, clubfoot, deformacja stopy, elastyczność stopy, łuk stopy, metoda Ponsetiego, mięsień łydki, nawrót deformacji, przodostopie, rotacja wewnętrzna, rozwój motoryczny, ścięgno Achillesa, stopa końsko-szpotawa, struktura kostna, sztywność stawu, zgięcie grzbietowe stopy, zmiana zwyrodnieniowa stawu