nukleozyd fludarabiny
Nukleozyd fludarabiny to syntetyczny analog purynowego nukleozydu, który jest aktywnym składnikiem fosforanu fludarabiny – leku przeciwnowotworowego stosowanego głównie w leczeniu nowotworów hematologicznych. Chemicznie jest to 9-β-D-arabinofuranozylo-2-fluoroadenina (F-ara-A), która po wniknięciu do komórki ulega fosforylacji do aktywnego metabolitu – trójfosforanu fludarabiny.
Mechanizm działania nukleozydu fludarabiny polega na hamowaniu syntezy DNA poprzez inhibicję kilku kluczowych enzymów, w tym polimerazy DNA, prymazy DNA, ligazy DNA oraz reduktazy rybonukleotydowej. Po fosforylacji wewnątrzkomórkowej, aktywny metabolit wbudowuje się w łańcuch DNA, powodując terminację jego syntezy i indukcję apoptozy komórek nowotworowych.
W praktyce klinicznej fosforan fludarabiny stosowany jest głównie w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej (CLL), chłoniaków nieziarniczych o niskim stopniu złośliwości oraz w protokołach kondycjonujących przed przeszczepieniem komórek macierzystych. Wykazuje szczególnie wysoką skuteczność w terapii CLL opornej na leczenie alkilujące, często w schematach skojarzonych z cyklofosfamidem i rytuksymabem (protokół FCR).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Fludarabina – Właściwości farmakokinetyczne
Fludarabina, podawana w formie fosforanu fludarabiny (2F-ara-AMP), jest szybko defosforylowana do aktywnego nukleozydu 2F-ara-A, który wykazuje liniową farmakokinetykę. Po dożylnym podaniu dawki 25 mg/m² w 30-minutowej infuzji u pacjentów z przewlekłą białaczką limfocytową, maksymalne stężenie 2F-ara-A w osoczu wynosiło 3,5-3,7 µM, z umiarkowaną kumulacją do 4,4-4,8 µM po piątej dawce. Eliminacja 2F-ara-A przebiega trójfazowo z okresami półtrwania odpowiednio około 5 minut, 1-2 godziny oraz około 20 godzin. Średni klirens osoczowy wynosi 79 ml/min/m², a objętość dystrybucji 83 l/m², przy znacznej zmienności indywidualnej. Dostępność biologiczna po podaniu doustnym wynosi 50-65%, a maksymalne stężenie osiągane jest po 1-2 godzinach, stanowiąc 20-30% stężenia po podaniu dożylnym. Fludarabina nie wykazuje istotnego wiązania z białkami osocza, co wpływa na jej dystrybucję.
defosforylacja, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, farmakokinetyka doustna, farmakokinetyka fludarabiny, fosforan fludarabiny, hematokryt, hematopoeza, kinetyka eliminacji, klirens osoczowy, kumulacja substancji, neutropenia, nukleozyd fludarabiny, objętość dystrybucji, pacjent onkologiczny, przewlekła białaczka limfocytowa, stężenie maksymalne, tabletki o natychmiastowym uwalnianiu, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fludara 10 mg
Fosforan fludarabiny, aktywny składnik leku Fludara, wykazuje liniową farmakokinetykę po dożylnym podaniu w dawce 25 mg/m² pc., z maksymalnym stężeniem 2F-ara-A w osoczu wynoszącym 3,5-3,7 µM po pierwszej infuzji i umiarkowaną kumulacją do 4,4-4,8 µM po piątej dawce. Okresy półtrwania leku są trójfazowe: początkowy około 5 minut, pośredni 1-2 godziny oraz końcowy około 20 godzin. Całkowity średni klirens osoczowy wynosi 79 ml/min/m² pc. (2,2 ml/min/kg), a objętość dystrybucji 83 l/m² (2,4 l/kg), z dużą zmiennością międzyosobniczą. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie osiągane jest po 1-2 godzinach i stanowi 20-30% stężenia po podaniu dożylnym, z biodostępnością 50-65%. Lek jest eliminowany głównie przez nerki, z 40-60% dawki wydalanej z moczem, co wymaga dostosowania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek.
2F-ara-A, biodostępność układowa, defosforylacja, eliminacja nerkowa, fludarabina, fosforan fludarabiny, hematokryt, infuzja dożylna, klirens osoczowy, mielosupresja, neutropenia, nukleozyd fludarabiny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewlekła białaczka limfocytowa, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek