inhibitory TNF-α
Inhibitory TNF-α (czynnika martwicy nowotworów alfa) to grupa leków biologicznych stosowanych w leczeniu chorób autoimmunologicznych. Ich działanie polega na blokowaniu TNF-α – cytokiny prozapalnej odgrywającej kluczową rolę w patogenezie wielu schorzeń zapalnych.
Leki z tej grupy znajdują zastosowanie w terapii reumatoidalnego zapalenia stawów, łuszczycy, łuszczycowego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, choroby Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Do najpopularniejszych inhibitorów TNF-α należą: infliksymab, adalimumab, etanercept, certolizumab pegol i golimumab.
Stosowanie inhibitorów TNF-α wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym zwiększonej podatności na infekcje (zwłaszcza gruźlicę), reakcji w miejscu podania, reakcji alergicznych, a także potencjalnego wzrostu ryzyka rozwoju niektórych nowotworów. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykluczenie aktywnej gruźlicy oraz monitorowanie pacjenta pod kątem infekcji w trakcie leczenia.
Rozwój inhibitorów TNF-α stanowił przełom w leczeniu chorób autoimmunologicznych, umożliwiając wielu pacjentom osiągnięcie remisji lub znaczącej poprawy stanu klinicznego w przypadkach opornych na standardowe leczenie. Obecnie trwają badania nad nowymi cząsteczkami z tej grupy oraz optymalizacją schematów terapeutycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Aspergiloza – Epidemiologia
Aspergiloza, choć nie jest chorobą podlegającą obowiązkowemu zgłaszaniu w USA, dotyka globalnie ponad 14 milionów osób, z dominacją postaci alergicznych (ABPA około 4 mln, ciężka astma z wrażliwością na grzyby 6,5 mln, przewlekła aspergiloza płucna 3 mln) w porównaniu do inwazyjnej aspergilozy (około 300 000 przypadków rocznie). Inwazyjna aspergiloza płucna (IPA) jest szczególnie groźna u pacjentów z obniżoną odpornością, takich jak osoby z AIDS, nowotworami hematologicznymi, przedłużoną neutropenią, biorcy przeszczepów oraz pacjenci po terapii immunosupresyjnej. Częstość występowania IPA u hospitalizowanych wzrosła o 44% w latach 2004-2013, a śmiertelność na oddziałach intensywnej terapii przekracza 80%. Czynniki ryzyka obejmują głęboką neutropenię, stosowanie glikokortykosteroidów, terapię modulatorami immunologicznymi, ciężką chorobę wątroby, zakażenie grypą oraz terapię pozaustrojowego utlenowania krwi. W ostatnim czasie obserwuje się także wzrost zachorowań na IPA u pacjentów z COVID-19, z częstością sięgającą ponad 30% na OIT. Epidemiologia wskazuje na regionalne różnice w dominujących gatunkach Aspergillus, z A. flavus dominującym w krajach tropikalnych, co jest związane z warunkami klimatycznymi i geograficznymi. Globalne ocieplenie może rozszerzyć zasięg tych patogenów, zwiększając ryzyko zakażeń u kolejnych milionów osób.
alergiczna aspergiloza oskrzelowo-płucna, Aspergillus, Aspergillus flavus, Aspergillus fumigatus, aspergiloza, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, COVID-19, glikokortykosteroidy, gruźlica, inhibitory TNF-α, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna aspergiloza płucna, mukowiscydoza, neutropenia, oddział intensywnej terapii, oporność na azole, ostra białaczka szpikowa, polimorfizm genu, posakonazol, pozaustrojowe utlenowanie krwi, profilaktyka przeciwgrzybicza, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep narządu miąższowego, przewlekła aspergiloza płucna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozstrzenie oskrzeli, sarkoidoza, worykonazol, zakażenie szpitalne