izotop węgla

Izotopy węgla to odmiany pierwiastka węgla, które mają tę samą liczbę protonów (6), ale różną liczbę neutronów w jądrze atomowym. W medycynie największe znaczenie mają izotopy węgla C-12 (stabilny, najczęściej występujący w naturze), C-13 (również stabilny) oraz promieniotwórczy C-14.

W diagnostyce medycznej szczególnie istotny jest izotop węgla C-14, wykorzystywany w badaniach radiowęglowych oraz testach oddechowych. Stosuje się go m.in. w diagnostyce zakażeń Helicobacter pylori (test oddechowy z mocznikiem znakowanym C-14), w badaniach metabolizmu wątroby oraz w ocenie wchłaniania jelitowego.

Izotop C-13, mimo że nie jest promieniotwórczy, również znajduje zastosowanie w medycynie, szczególnie w testach oddechowych, gdzie jest bezpieczniejszą alternatywą dla C-14. Test oddechowy z użyciem C-13 jest wykorzystywany do diagnozowania zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego, oceny metabolizmu wątrobowego oraz badania opróżniania żołądka.

W badaniach PET (pozytonowej tomografii emisyjnej) stosuje się izotop węgla C-11, który ze względu na krótki okres półtrwania (około 20 minut) musi być wytwarzany na miejscu wykonywania badania. Znakowane tym izotopem związki umożliwiają obrazowanie procesów metabolicznych, przepływu krwi oraz funkcji receptorów w organizmie.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bloctil 100 mg

Racekadotryl, substancja czynna preparatu Bloctil 100 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z Tmax opóźnionym o 1,5 godziny w obecności pokarmu, bez wpływu na biodostępność. Lek wykazuje umiarkowaną dystrybucję (objętość dystrybucji 66,4 l) i niskie wiązanie z elementami morfotycznymi krwi, natomiast aktywny metabolit tiorfan wiąże się w 90% z białkami osocza, głównie albuminami. Maksymalne zahamowanie aktywności enkefalinazy (75%) następuje po 2 godzinach od podania dawki 100 mg i utrzymuje się około 8 godzin, a biologiczny okres półtrwania wynosi około 3 godziny. Racekadotryl ulega szybkiemu metabolizmowi do tiorfanu, a następnie do nieaktywnych metabolitów, które stanowią ponad 10% ekspozycji ogólnoustrojowej. Nie obserwuje się kumulacji leku przy wielokrotnym podawaniu. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (81,4% dawki), z mniejszym udziałem kału (ok. 8%) i minimalnym przez płuca (<1%).
aktywny metabolit, biodostępność, Bloctil, CYP 2C9, CYP 2D6, CYP 3A4, cytochrom P450, droga eliminacji, ekspozycja ogólnoustrojowa, elementy morfotyczne krwi, enzym UGT, hydroliza, inhibicja enkefalinazy, interakcja enzymatyczna, izotop węgla, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, kwas 2-metanosulfinylometylopropionowy, kwas 2-metylosulfanylometylopropionowy, kwas glukuronowy, marskość wątroby, metabolit nieaktywny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania biologiczny, populacja pediatryczna, profil farmakokinetyczny, racekadotryl, S-metylotiorfan, stężenie maksymalne, stężenie osoczowe, sulfotlenek, tiorfan, wchłanianie, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aricogan 5 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Aricogan dostępnego w dawkach 5, 10, 15 i 30 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością (87%) po podaniu doustnym oraz maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 3-5 godzin. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>99%, głównie albumina). Metabolizm arypiprazolu odbywa się głównie w wątrobie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% całkowitego AUC. Okres półtrwania arypiprazolu jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6: u szybkich metabolizerów wynosi około 75 godzin, a u wolnych metabolizerów około 146 godzin. Eliminacja leku odbywa się głównie drogą wątrobową, z klirensem całkowitym 0,7 ml/min/kg, z wydalaniem 27% radioaktywnego znacznika z moczem i 60% z kałem, przy czym mniej niż 1% arypiprazolu jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem.
Aricogan, arypiprazol, biodostępność, choroba nerek, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, dystrybucja pozanaczyniowa, faza eliminacji, hydroksylacja, izotop węgla, klasyfikacja Child-Pugh, klirens wątrobowy, krążenie ogólnoustrojowe, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, profil farmakokinetyczny, schizofrenia, stężenie w osoczu, szlak metaboliczny, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aribit 30 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Aribit, wykazuje wysoką biodostępność po podaniu doustnym (87%) oraz szybkie osiągnięcie maksymalnego stężenia w osoczu (3-5 godzin). Absorpcja nie jest modyfikowana przez spożycie posiłków wysokotłuszczowych. Lek charakteryzuje się znaczną dystrybucją pozanaczyniową (pozorna objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (>99%), co może mieć implikacje w kontekście interakcji lekowych. Metabolizm arypiprazolu odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC substancji czynnej i istotnie przyczynia się do efektu terapeutycznego.
aripiprazolum, arypiprazol, AUC, biodostępność, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostosowanie dawki, dystrybucja pozanaczyniowa, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, farmakokinetyka arypiprazolu, faza eliminacji, hydroksylacja, interakcja lekowa, izotop węgla, klirens wątrobowy, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, okres półtrwania, proces metaboliczny, stan stacjonarny, szybki metabolizer, wiązanie z białkami, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aricogan 15 mg

Arypiprazol wykazuje wysoką biodostępność doustną na poziomie 87%, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 3-5 godzin po podaniu. Wchłanianie leku nie jest modyfikowane przez spożycie posiłków o wysokiej zawartości tłuszczu. Substancja czynna charakteryzuje się znaczną dystrybucją pozanaczyniową (pozorna objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz wysokim (>99%) wiązaniem z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, które katalizują dehydrogenację, hydroksylację oraz N-dealkilację. Aktywny metabolit, dehydroarypiprazol, stanowi około 40% AUC arypiprazolu, co podkreśla jego istotną rolę farmakodynamiczną. Okres półtrwania leku jest zależny od aktywności CYP2D6 i wynosi średnio 75 godzin u osób z podwyższoną aktywnością oraz 146 godzin u osób z obniżoną aktywnością tego enzymu.
arypiprazol, AUC, biodostępność biologiczna, biotransformacja, ciężka choroba nerek, Cmax, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, enzymy CYP, farmakokinetyka, hydroksylacja, izotop węgla, klasyfikacja Child-Pugh, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, procesy metaboliczne, profil farmakokinetyczny, schizofrenia, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fingolimod Richter 0,5 mg

Fingolimod charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną wynoszącą 93% (95% CI: 79-111%) oraz powolnym wchłanianiem z Tmax 12-16 godzin. Po podaniu dawki 0,5 mg raz na dobę stężenia w stanie stacjonarnym osiągane są po 1-2 miesiącach i są około 10-krotnie wyższe niż po dawce początkowej. Lek wykazuje szeroką dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji około 1200±260 l) oraz wysokie wiązanie z białkami (>99%). Fingolimod ulega odwracalnej fosforylacji do farmakologicznie czynnego metabolitu – fosforanu fingolimodu, który wykazuje niższy stopień dystrybucji do erytrocytów (<17%) w porównaniu do substancji macierzystej (86%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP4F2 i CYP3A4, a eliminacja odbywa się głównie przez wydalanie nieaktywnych metabolitów z moczem (81% dawki) oraz w mniejszym stopniu z kałem (<2,5% dawki). Okres półtrwania fingolimodu i jego fosforanu wynosi 6-9 dni, a klirens z krwi to 6,3±2,3 l/h.
analog ceramidowy, AUC, biodostępność bezwzględna, biotransformacja oksydacyjna, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, czas osiągnięcia stężenia maksymalnego, dawkowanie dobowe, dysfunkcja wątroby, dystrybucja w krwinkach czerwonych, enancjomer S, farmakokinetyka liniowa, fosforan fingolimodu, fosforylacja stereoselektywna, izoenzym CYP4F2, izotop węgla, klirens, metabolit farmakologicznie czynny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pozorny okres półtrwania, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne, stężenie w stanie stacjonarnym, stopień wchłaniania, stwardnienie rozsiane, szlak metaboliczny, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fingolimod Aurovitas 0,5 mg

Fingolimod wykazuje powolne wchłanianie z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie (tmax) po 12-16 godzinach, z biodostępnością doustną wynoszącą 93% (95% CI: 79-111%). Lek charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (>99%) oraz znaczną dystrybucją do erytrocytów (86%) i tkanek (objętość dystrybucji około 1200 ± 260 l). Aktywnym metabolitem jest fosforan fingolimodu, który wykazuje mniejszy wychwyt do komórek krwi (<17%). Farmakokinetyka leku jest liniowa w dawkach 0,5 mg i 1,25 mg podawanych raz na dobę, a stężenia w stanie stacjonarnym osiągane są po 1-2 miesiącach. Pokarm nie wpływa istotnie na ekspozycję (AUC) fingolimodu, co umożliwia podawanie leku niezależnie od posiłków. Okres półtrwania fingolimodu wynosi 6-9 dni, a klirens z krwi to 6,3 ± 2,3 l/h. Eliminacja zachodzi głównie przez metabolizm oksydacyjny (CYP4F2 i prawdopodobnie CYP3A4) oraz wydalanie metabolitów nieaktywnych z moczem (81% dawki) i kałem.
bariera krew-mózg, biodostępność bezwzględna, biotransformacja oksydacyjna, ciężkie zaburzenie wątroby, dystrybucja leku, dystrybucja w krwinkach czerwonych, farmakologicznie czynny metabolit, fosforan fingolimodu, izotop węgla, klirens fingolimodu, łagodne zaburzenie wątroby, liniowa farmakokinetyka, objętość dystrybucji, okres półtrwania, powolne wchłanianie, proporcjonalność dawki, skala Child-Pugh, stereoselektywna fosforylacja, stężenie stacjonarne, stężenie w stanie stacjonarnym, stwardnienie rozsiane, umiarkowane zaburzenie wątroby, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abiraterone Olainfarm 250 mg

Abirateron octan, po doustnym podaniu na czczo, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w około 2 godziny, jednak jego biodostępność jest silnie zależna od obecności pokarmu, co skutkuje nawet 10-krotnym wzrostem AUC i 17-krotnym wzrostem Cmax przy jednoczesnym spożyciu tłustego posiłku. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (99,8%) oraz dużą pozorną objętością dystrybucji (~5630 L), co wskazuje na szeroką dystrybucję do tkanek. Metabolizm abirateronu obejmuje hydrolizę do aktywnej formy, a następnie sulfuryzację, hydroksylację i utlenianie w wątrobie, z dominującymi metabolitami siarczanem abirateronu i siarczanem N-tlenku abirateronu (każdy stanowi około 43% całkowitej radioaktywności). Okres półtrwania u osób zdrowych wynosi około 15 godzin, a eliminacja odbywa się głównie z kałem (88%), z czego 55% w postaci niezmienionego abirateronu octanu i 22% jako abirateron, natomiast z moczem wydalane jest około 5% dawki.
AUC, biosynteza androgenów, dystrybucja leku, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, hepatotoksyczność, izotop węgla, krańcowe stadium choroby nerek, łagodne zaburzenie czynności wątroby, metabolizm leku, objętość dystrybucji, octan abirateronu, okres półtrwania, pacjent dializowany, rak gruczołu krokowego z przerzutami, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, skala Child-Pugh, stężenie osoczowe, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aflavic Max 1000 mg

Produkt leczniczy Aflavic Max zawierający 1000 mg zmikronizowanej diosminy charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym, z dwufazowym profilem absorpcji. Faza szybkiego wchłaniania rozpoczyna się po 2 godzinach, a maksymalne stężenie w surowicy krwi osiągane jest po 5 godzinach. Diosmina wykazuje specyficzny wzorzec dystrybucji, z akumulacją w nerkach, wątrobie, płucach oraz naczyniach żylnych, gdzie stężenie maksymalne osiągane jest po 9 godzinach i utrzymuje się do 96 godzin, co zapewnia długotrwały efekt terapeutyczny.
diosmina zmikronizowana, dystrybucja leku, efekt terapeutyczny, eliminacja nerkowa, eliminacja z kałem, eliminacja z żółcią, farmakokinetyka, izotop węgla, naczynia żylne, profil dystrybucji, stężenie leku, stężenie leku w surowicy, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie z moczem, zaburzenia funkcji nerek