Właściwości farmakokinetyczne leku Aribit

Lek Aribit, zawierający substancję czynną arypiprazol (Aripiprazolum), występuje w postaci tabletek o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 30 mg. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tej substancji, czyli procesów, jakim podlega ona w organizmie po podaniu.¹

Wchłanianie arypiprazolu

Arypiprazol charakteryzuje się dobrą absorpcją po podaniu doustnym. Po przyjęciu leku maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu krwi jest osiągane w czasie od 3 do 5 godzin. Istotną cechą jest minimalny stopień metabolizmu przedukładowego, co przekłada się na wysoką biodostępność. Bezwzględna dostępność biologiczna po doustnym podaniu jednej tabletki wynosi 87%. Warto zaznaczyć, że spożywanie posiłków zawierających dużą ilość tłuszczu nie wpływa na parametry farmakokinetyczne arypiprazolu, co oznacza, że lek może być przyjmowany niezależnie od posiłków.²

Dystrybucja w organizmie

Po wchłonięciu arypiprazol jest dystrybuowany w całym organizmie. Pozorna objętość dystrybucji wynosi 4,9 l/kg, co wskazuje na znaczącą dystrybucję pozanaczyniową substancji czynnej. W zakresie stężeń terapeutycznych zarówno arypiprazol, jak i jego aktywny metabolit – dehydroarypiprazol – charakteryzują się wysokim stopniem wiązania z białkami surowicy (ponad 99%), głównie z albuminami. Ten wysoki stopień wiązania z białkami może mieć wpływ na interakcje z innymi lekami konkurującymi o te same miejsca wiązania.³

Metabolizm leku

Arypiprazol podlega intensywnym procesom metabolicznym przebiegającym głównie w wątrobie. Metabolizm substancji czynnej zachodzi trzema głównymi szlakami biochemicznymi:

• Dehydrogenacja – proces katalizowany przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6
• Hydroksylacja – również przy udziale enzymów CYP3A4 i CYP2D6
• N-dealkilacja – katalizowana wyłącznie przez enzymy CYP3A4

Główną cząsteczką aktywną krążącą w organizmie pozostaje niezmieniony arypiprazol. Aktywny metabolit – dehydroarypiprazol – stanowi w stanie stacjonarnym około 40% wartości AUC (pole pod krzywą stężenia) arypiprazolu w osoczu, co wskazuje na jego istotny udział w działaniu terapeutycznym leku.⁴

Eliminacja z organizmu

Średni okres półtrwania arypiprazolu w fazie eliminacji jest zróżnicowany i zależy od aktywności enzymu CYP2D6 u pacjenta:

• U osób z podwyższoną aktywnością CYP2D6 (tzw. szybkich metabolizerów) wynosi około 75 godzin
• U osób z obniżoną aktywnością CYP2D6 (tzw. wolnych metabolizerów) jest znacznie dłuższy i wynosi około 146 godzin

Całkowity klirens arypiprazolu wynosi 0,7 ml/min/kg i jest to głównie klirens wątrobowy. Po doustnym podaniu pojedynczej dawki arypiprazolu znakowanego izotopem węgla [¹⁴C], obserwuje się następujący rozkład wydalania podanego pierwiastka radioaktywnego: 27% jest wydalane z moczem, natomiast 60% z kałem. Warto zauważyć, że mniej niż 1% niezmienionego arypiprazolu jest wydalane z moczem, podczas gdy około 18% wydala się z kałem w postaci niezmienionej. Wskazuje to na znaczący udział metabolizmu wątrobowego w procesie eliminacji leku.⁵

Farmakokinetyka w populacji pediatrycznej

Badania przeprowadzone w populacji pediatrycznej wykazały, że farmakokinetyka arypiprazolu i jego aktywnego metabolitu – dehydroarypiprazolu – u dzieci i młodzieży w przedziale wiekowym od 10 do 17 lat jest zasadniczo podobna do obserwowanej u dorosłych, po uwzględnieniu różnic w masie ciała. Oznacza to, że procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku u młodszych pacjentów przebiegają w sposób analogiczny do obserwowanego u osób dorosłych, przy zachowaniu odpowiedniego dostosowania dawki do masy ciała pacjenta.⁶