wolny metabolizer

Wolny metabolizer to określenie stosowane w farmakogenetyce dla osób z genetycznie uwarunkowaną obniżoną aktywnością enzymów metabolizujących leki. Osoby te posiadają warianty genów kodujących enzymy cytochromu P450 (najczęściej CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19), które powodują spowolnienie procesu biotransformacji określonych substancji leczniczych.

U wolnych metabolizerów leki metabolizowane przez dany enzym są przekształcane znacznie wolniej niż u osób z normalną aktywnością enzymatyczną. Prowadzi to do podwyższonego stężenia leku we krwi i wydłużonego czasu jego działania, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych i toksyczności przy standardowych dawkach. W praktyce klinicznej u takich pacjentów często konieczna jest redukcja dawki leku o 25-50% lub wybór alternatywnego leku metabolizowanego inną drogą.

Identyfikacja statusu metabolizera ma szczególne znaczenie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak warfaryna, fenytoina, niektóre leki przeciwdepresyjne czy przeciwpsychotyczne. Badania farmakogenetyczne pozwalają na personalizację terapii i optymalizację dawkowania w oparciu o indywidualny profil genetyczny pacjenta, co stanowi istotny element medycyny precyzyjnej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apra 30 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Apra, charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną (87%) po podaniu doustnym oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (3-5 godzin). Wchłanianie nie jest modyfikowane przez spożycie tłustych posiłków. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (pozorna objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, którego stężenie stanowi około 40% AUC arypiprazolu. Eliminacja leku jest zależna od fenotypu metabolizmu CYP2D6, z okresem półtrwania wynoszącym około 75 godzin u szybkich metabolizerów i 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg, a wydalanie odbywa się głównie drogą metaboliczną, z 27% dawki wydalanej z moczem i 60% z kałem, przy minimalnym udziale postaci niezmienionej.
arypiprazol, biotransformacja, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, dystrybucja pozanaczyniowa, faza eliminacji, hydroksylacja, izoenzymy cytochromu P450, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schizofrenia, stężenie w osoczu, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wolny metabolizer, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Depralin ODT 5 mg

Depralin ODT (escytalopram) dostępny jest w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, z maksymalną dawką dobową 20 mg. Lek podaje się raz na dobę, niezależnie od posiłków, umieszczając tabletkę w jamie ustnej do rozpuszczenia bez konieczności popijania. Farmakokinetycznie jest biorównoważny z tabletkami powlekanymi, co umożliwia ich zamienne stosowanie. Standardowe dawkowanie w dużych epizodach depresji to 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg, a efekt terapeutyczny pojawia się po 2-4 tygodniach. W zaburzeniach lękowych z napadami lęku dawka początkowa wynosi 5 mg/dobę przez tydzień, następnie 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg/dobę, a pełna skuteczność obserwowana jest po około 3 miesiącach. W fobii społecznej stosuje się 10 mg/dobę, z możliwością modyfikacji dawki w zakresie 5-20 mg/dobę, a leczenie powinno trwać minimum 12 tygodni, z możliwością przedłużenia do 6 miesięcy.
agorafobia, biorównoważność, dawka dobowa, dawka maksymalna, duży epizod depresji, efekt przeciwdepresyjny, escytalopram, fobia społeczna, izoenzym CYP2C19, klirens kreatyniny, lęk paniczny, objawy odstawienne, odpowiedź terapeutyczna, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, uogólnione zaburzenie lękowe, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metoprolol VP 50 mg

Metoprolol, substancja czynna preparatu Metoprolol VP, charakteryzuje się dobrą absorpcją po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) we krwi po 1,5-2 godzinach (Tmax). Biodostępność leku wynosi około 50% po pojedynczej dawce, natomiast przy dawkowaniu wielokrotnym wzrasta do około 70%, co jest dodatkowo zwiększane przez obecność pokarmu. Metoprolol podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, głównie przez izoenzym CYP2D6, prowadząc do powstania trzech metabolitów pozbawionych istotnej aktywności beta-adrenolitycznej. Biologiczny okres półtrwania (t₁/₂) metoprololu wynosi średnio 3,5 godziny, z szerokim zakresem zmienności między 1 a 9 godzin.
absorpcja z przewodu pokarmowego, biodostępność metoprololu, biotransformacja leku, Cmax, CYP2D6, cytochrom P450, czas osiągnięcia stężenia maksymalnego, działanie beta-adrenolityczne, farmakokinetyka metoprololu, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania biologiczny, szybki metabolizer, wolny metabolizer, zmienność międzyosobnicza, zmienność wewnątrzosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Asduter 30 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Asduter 30 mg, charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną wynoszącą 87% po podaniu doustnym oraz czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu wynoszącym 3-5 godzin. Metabolizm arypiprazolu odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC w stanie stacjonarnym. Pozorna objętość dystrybucji wynosi 4,9 l/kg, a wiązanie z białkami osocza przekracza 99%, co ma znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji lekowych. Okres półtrwania arypiprazolu jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz około 146 godzin u wolnych metabolizerów. Eliminacja leku odbywa się głównie przez metabolizm wątrobowy, z wydalaniem 27% radioaktywności z moczem i 60% z kałem, przy czym mniej niż 1% arypiprazolu jest wydalane w formie niezmienionej z moczem, a około 18% z kałem.
arypiprazol, białka osocza, choroba nerek, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, hydroksylacja, klirens leku, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, modyfikacja dawkowania, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie substancji czynnej, szybki metabolizer, wolny metabolizer, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sertranorm 50 mg

Sertralina, stosowana w dawkach od 50 do 200 mg raz na dobę, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po 4,5-8,4 godzinach, co determinuje czas wystąpienia pełnego efektu terapeutycznego. Lek charakteryzuje się wysokim (około 98%) wiązaniem z białkami osocza oraz intensywnym metabolizmem wątrobowym, głównie przez izoenzymy CYP3A4, CYP2C19 i CYP2B6, a także jest substratem P-glikoproteiny. Okres półtrwania sertraliny wynosi średnio 26 godzin (zakres 22-36 godzin), co umożliwia dawkowanie raz na dobę, natomiast główny metabolit N-desmetylosertralina wykazuje dłuższy okres półtrwania (62-104 godziny). Wydalanie metabolitów odbywa się równomiernie z kałem i moczem, przy minimalnym (<0,2%) wydalaniu niezmienionej substancji z moczem. Farmakokinetyka sertraliny jest proporcjonalna do dawki w zakresie terapeutycznym, co ułatwia dostosowanie dawkowania.
AUC, biodostępność sertraliny, Cmax, cytochrom P450, desmetylosertralina, efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, farmakogenomika, farmakokinetyka proporcjonalna do dawki, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji leku, okres półtrwania leku, P-glikoproteina, stężenie stanu stacjonarnego, szybki metabolizer, uszkodzenie wątroby, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sagalix 40 mg

Omeprazol, substancja czynna preparatu Sagalix, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z jelita cienkiego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 1-2 godzinach, z biodostępnością około 40% po pojedynczej dawce i wzrostem do 60% przy wielokrotnym podawaniu. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (97%) oraz objętość dystrybucji około 0,3 l/kg. Metabolizm omeprazolu odbywa się całkowicie w wątrobie, głównie przez polimorficzny enzym CYP2C19 (tworzący hydroksyomeprazol) oraz CYP3A4 (tworzący sulfon omeprazolu). Polimorfizm CYP2C19 wpływa na farmakokinetykę – u wolno metabolizujących (3% populacji białej, 15-20% azjatyckiej) AUC jest 5-10 razy, a Cmax 3-5 razy wyższe niż u szybko metabolizujących, jednak ze względu na szeroki indeks terapeutyczny nie wymaga to zmiany dawkowania. Okres półtrwania eliminacji wynosi poniżej 1 godziny, a lek jest eliminowany głównie przez nerki (80% dawki w postaci metabolitów) oraz częściowo z kałem (20%).
AUC, biodostępność, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, farmakokinetyka, hepatopatia, hydroksyomeprazol, indeks terapeutyczny, jelito cienkie, kapsułka dojelitowa, klirens ogólnoustrojowy, klirens omeprazolu, metabolizm pierwszego przejścia, nefropatia, nieliniowa farmakokinetyka, objętość dystrybucji, okres półtrwania, omeprazol, peletka dojelitowa, polimorfizm genetyczny, stężenie w osoczu, sulfon omeprazolu, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Escitalopram Symphar 20 mg

Escytalopram charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, niezależnym od spożycia pokarmu, z biodostępnością około 80%. Maksymalne stężenie w osoczu (Tmax) osiągane jest średnio po 4 godzinach, a objętość dystrybucji wynosi 12-26 l/kg masy ciała, co wskazuje na szeroką dystrybucję w tkankach. Wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (<80%). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymów CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do aktywnych metabolitów demetylowanego i didemetylowanego oraz metabolitu N-tlenku. Okres półtrwania escytalopramu wynosi około 30 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, a klirens osoczowy po podaniu doustnym to około 0,6 l/min. Stan stacjonarny osiągany jest po około tygodniu, przy dawce 10 mg/dobę średnie stężenie w osoczu wynosi 50 nmol/l (zakres 20-125 nmol/l).
biodostępność bezwzględna, cytochrom P450, czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia, ekspozycja na lek, eliminacja leku, escytalopram, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolit demetylowany, metabolizm escytalopramu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenie-czas, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – ApoSerta 50 mg

Sertralina, substancja czynna leku ApoSerta, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 4,5-8,4 godzinach od podania doustnego w dawkach 50-200 mg. Biodostępność leku nie jest istotnie modyfikowana przez pokarm, co umożliwia podawanie niezależnie od posiłków. Sertralina wiąże się w około 98% z białkami osocza, co może wpływać na interakcje lekowe. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie z udziałem izoenzymów CYP3A4, CYP2C19 oraz CYP2B6, a lek i jego główny metabolit N-desmetylosertralina są substratami P-glikoproteiny. Okres półtrwania sertraliny wynosi średnio 26 godzin (zakres 22-36 godzin), co pozwala na dawkowanie raz na dobę, natomiast metabolit wykazuje dłuższy okres półtrwania 62-104 godzin. Po tygodniu stosowania osiągany jest stan stacjonarny z około dwukrotną kumulacją leku. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm, z mniej niż 0,2% leku wydalanego niezmienionego z moczem.
AUC, biodostępność sertraliny, Cmax, CYP2B6, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, desmetylosertralina, farmakogenomika, farmakokinetyka sertraliny, główny metabolit, kinetyka eliminacji, klirens kreatyniny, liniowość farmakokinetyki, metabolizm sertraliny, metabolizm wątrobowy, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, okres półtrwania, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, stan stacjonarny, szlak metaboliczny, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zoloft 100 mg

Sertralina, dostępna w dawkach 50 mg i 100 mg, wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek terapeutycznych 50-200 mg, z Tmax wynoszącym 4,5-8,4 godziny oraz okresem półtrwania około 26 godzin (zakres 22-36 godzin), co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Lek charakteryzuje się wysokim (około 98%) wiązaniem z białkami osocza oraz intensywnym metabolizmem wątrobowym, głównie przez izoenzymy CYP3A4, CYP2C19 i CYP2B6. Metabolit N-desmetylosertralina ma dłuższy okres półtrwania (62-104 godziny). Osiągnięcie stężeń stacjonarnych następuje po około tygodniu stosowania, z około dwukrotną kumulacją. Wydalanie sertraliny w formie niezmienionej z moczem jest minimalne (<0,2%), a metabolity usuwane są zarówno z kałem, jak i moczem w podobnych proporcjach. Obecność pokarmu nie wpływa istotnie na biodostępność leku, co pozwala na elastyczność w podawaniu względem posiłków.
AUC, biodostępność, chlorowodorek, CYP2B6, CYP2C19, CYP3A4, desmetylosertralina, farmakokinetyka liniowa, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, P-glikoproteina, pole pod krzywą stężenia leku, polimorfizm genetyczny, sertralina, stężenie leku w osoczu, stężenie maksymalne, stężenie stacjonarne, T1/2, Tmax, uszkodzenie wątroby, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apiprax 15 mg

Apiprax zawiera arypiprazol w dawce 15 mg w formie tabletek powlekanych, charakteryzujący się wysoką biodostępnością (87%) i dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym, z Tmax wynoszącym 3-5 godzin. Lek wykazuje minimalny metabolizm przedukładowy, a spożycie posiłków bogatych w tłuszcze nie wpływa na jego farmakokinetykę. Arypiprazol ma dużą objętość dystrybucji (4,9 l/kg) i wysoki stopień wiązania z białkami surowicy (>99%). Metabolizm wątrobowy odbywa się głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, obejmując dehydrogenację, hydroksylację oraz N-dealkilację. Aktywny metabolit, dehydroarypiprazol, stanowi około 40% AUC arypiprazolu w stanie stacjonarnym, co wskazuje na jego istotny udział w działaniu farmakologicznym. Okres półtrwania arypiprazolu jest zmienny i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów CYP2D6 oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg, z dominującym klirensem wątrobowym.
arypiprazol, biodostępność leku, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, enzymy CYP, farmakokinetyka leku, hydroksylacja, klirens leku, klirens wątrobowy, maksymalne stężenie leku, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie terapeutyczne, substancja czynna, szybki metabolizer, wiązanie z białkami surowicy, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Avedol 25 mg

Karwedylol charakteryzuje się całkowitą biodostępnością około 25% po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po około 1 godzinie. Występuje liniowa zależność między dawką a stężeniem leku, a spożycie posiłków wydłuża czas osiągnięcia Cmax, nie wpływając jednak na biodostępność. Lek jest silnie lipofilny, z wysokim wiązaniem z białkami osocza (98-99%) i objętością dystrybucji około 2 l/kg. Karwedylol podlega intensywnemu efektowi pierwszego przejścia (60-75%) i jest metabolizowany w wątrobie do trzech aktywnych metabolitów beta-adrenolitycznych, z których 4′-hydroksyfenolowy wykazuje 13-krotnie silniejsze działanie beta-adrenolityczne, choć jego stężenia są 10-krotnie niższe niż leku macierzystego. Metabolity hydroksykarbazolowe wykazują silne właściwości przeciwutleniające (30-80 razy silniejsze niż karwedylol), co może przyczyniać się do kardioprotekcji niezależnej od blokady receptorów adrenergicznych.
biodostępność całkowita, blokada receptorów adrenergicznych, czynność nerek, działanie beta-adrenolityczne, efekt pierwszego przejścia, karwedylol, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, marskość wątroby, metabolit aktywny, metabolit hydroksyfenolowy, metabolit hydroksykarbazolowy, metabolizacja, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie maksymalne w osoczu, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, właściwości przeciwutleniające, wolny metabolizer, związek lipofilny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tractiva 10 mg

Arypiprazol charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (87%) oraz osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 3-5 godzin, niezależnie od spożycia posiłków, w tym wysokotłuszczowych. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową z objętością dystrybucji wynoszącą 4,9 L/kg masy ciała oraz bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>99%), głównie albuminami, co ma istotne znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji lekowych. Metabolizm arypiprazolu odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC leku w stanie stacjonarnym i przyczynia się do efektu terapeutycznego.
arypiprazol, AUC, biodostępność, Cmax, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, dystrybucja pozanaczyniowa, dystrybucja w organizmie, efekt pierwszego przejścia, enzymy CYP, faza eliminacji, hydroksylacja, interakcja lekowa, klirens, klirens wątrobowy, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, proces metaboliczny, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, wydalanie żółciowe, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Interakcje leku – Tolzurin 2 mg

Tolterodyna, substancja czynna preparatu Tolzurin, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z silnymi inhibitorami CYP3A4 (erytromycyna, klarytromycyna, ketokonazol, itrakonazol, antyproteazy HIV), które mogą znacząco zwiększać stężenie tolterodyny w surowicy, szczególnie u pacjentów z obniżoną aktywnością CYP2D6, co zwiększa ryzyko przedawkowania i nasilenia działań niepożądanych. Brak klinicznie istotnej interakcji zaobserwowano z fluoksetyną (inhibitor CYP2D6), co wynika z równoważnej aktywności farmakologicznej tolterodyny i jej metabolitu 5-hydroksymetylotolterodyny. Jednoczesne stosowanie tolterodyny z innymi lekami przeciwmuskarynowymi może nasilać działania niepożądane (suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, zaparcia, zatrzymanie moczu), natomiast agonisty receptorów muskarynowych mogą osłabiać jej skuteczność w terapii pęcherza nadreaktywnego. Tolterodyna może również zmniejszać efektywność leków prokinetycznych (metoklopramid, cyzapryd) poprzez przeciwstawny mechanizm działania.
agonista cholinergiczny, antybiotyk makrolidowy, antyproteaza, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, efekt addytywny, erytromycyna, etynyloestradiol, fluoksetyna, funkcja poznawcza, hydroksymetylotolterodyna, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu cytochromu P450, interakcja farmakodynamiczna, ketokonazol, lek prokinetyczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwmuskarynowy, metoklopramid, pęcherz nadreaktywny, senność, suchość jamy ustnej, tolterodyna, Tolzurin, warfaryna, wolny metabolizer, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie poznawcze, zaburzenie widzenia, zakażenie HIV, zaparcie, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripiprazole Medical Valley 30 mg

Aripiprazol wykazuje wysoką biodostępność doustną na poziomie 87%, z Tmax wynoszącym 3-5 godzin, co wskazuje na efektywną absorpcję i minimalny efekt pierwszego przejścia. Lek charakteryzuje się znaczną dystrybucją pozanaczyniową (pozorna objętość dystrybucji 4,9 l/kg mc.) oraz bardzo wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99%, głównie albuminami). Metabolizm aripiprazolu odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC w stanie stacjonarnym. Okres półtrwania leku jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens aripiprazolu wynosi 0,7 ml/min/kg mc., a eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm wątrobowy, z wydalaniem 27% radioaktywnego pierwiastka z moczem i 60% z kałem; niezmieniony lek stanowi mniej niż 1% w moczu i około 18% w kale.
arypiprazol, AUC, biodostępność bezwzględna, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, efekt pierwszego przejścia, hydroksylacja, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, schizofrenia, stężenie w osoczu, szybki metabolizer, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Renazol 15 mg

Renazol (lanzoprazol 15 mg) wykazuje szybkie wchłanianie z dwunastnicy, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w czasie 1,5-2 godzin po podaniu doustnym, z biodostępnością na poziomie 80-90%. Obecność pokarmu zmniejsza biodostępność (AUC) o około 25%, co jest istotne przy planowaniu dawkowania. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (~95%) oraz metabolizowany jest głównie w wątrobie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4. Polimorfizm genetyczny CYP2C19 wpływa na farmakokinetykę, szczególnie u osób słabo metabolizujących, u których obserwuje się kilkukrotnie wyższe stężenia leku. Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi 1,0-2,0 godziny, jednak działanie hamujące wydzielanie kwasu solnego utrzymuje się ponad 24 godziny, co wynika z mechanizmu działania na komórki okładzinowe żołądka.
AUC, biodostępność, Cmax, CYP2C19, CYP3A4, działanie hamujące, faza eliminacji, kapsułka dojelitowa twarda, komórki okładzinowe, lanzoprazol, lek zobojętniający kwas solny, marskość wątroby, metabolizm leku, niewydolność nerek, okres półtrwania, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, stężenie w osoczu, sukralfat, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, wydzielanie kwasu solnego
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Explemed 15 mg

Arypiprazol, substancja czynna preparatu Explemed (dostępnego w dawkach 10 mg, 15 mg i 30 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 87%, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 3-5 godzinach. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który odpowiada za około 40% AUC w stanie stacjonarnym. Wchłanianie leku nie jest istotnie modyfikowane przez spożycie tłustych posiłków, co umożliwia podawanie preparatu niezależnie od posiłków.
albuminy osocza, arypiprazol, AUC, biodostępność, biotransformacja, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dystrybucja pozanaczyniowa, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, farmakokinetyka, faza eliminacji, hydroksylacja, klirens, klirens wątrobowy, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, proces metaboliczny, stan stacjonarny, stężenie terapeutyczne, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripsan 15 mg

Aripiprazol, substancja czynna leku Aripsan, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 87%, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 3-5 godzinach. Lek może być przyjmowany niezależnie od posiłków, w tym bogatych w tłuszcze, co ułatwia stosowanie kliniczne. Objętość dystrybucji wynosi 4,9 l/kg, a wiązanie z białkami osocza przekracza 99%, głównie z albuminami. Metabolizm aripiprazolu odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC aripiprazolu. Okres półtrwania leku jest długi i zmienny w zależności od fenotypu metabolizmu CYP2D6: około 75 godzin u szybkich metabolizerów i 146 godzin u wolnych metabolizerów, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
arypiprazol, AUC, biodostępność, Cmax, CYP2D6, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dystrybucja pozanaczyniowa, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, hydroksylacja, klirens, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, wydalanie z żółcią, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia funkcji wątroby, zdolność metaboliczna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Escitalopram LEK-AM 5 mg

Escitalopram LEK-AM, podawany doustnie, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 80% oraz niemal całkowitym wchłanianiem niezależnym od posiłku. Maksymalne stężenie w osoczu (Tmax) osiągane jest średnio po 4 godzinach, a pozorna objętość dystrybucji wynosi 12-26 L/kg masy ciała. Wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (<80%). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymu CYP2C19, a także CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów demetylowanego i didemetylowanego, które mają dłuższy okres półtrwania niż lek macierzysty. Okres półtrwania escytalopramu po wielokrotnym podaniu wynosi około 30 godzin, a klirens osoczowy około 0,6 L/min. Stan stacjonarny osiągany jest po około tygodniu, przy dawce 10 mg/dobę średnie stężenie w osoczu wynosi 50 nmol/L (zakres 20-125 nmol/L).
biodostępność bezwzględna, biotransformacja leku, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytalopram racemiczny, ekspozycja na lek, escytalopram, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolit demetylowany, metabolit didemetylowany, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, szczawian, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wolny metabolizer, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tonicard 300 mg

Propafenon chlorowodorek, substancja czynna leku Tonicard, charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 2-3 godzinach. Lek podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez izoenzym CYP2D6, co powoduje efekt pierwszego przejścia i znaczną zmienność farmakokinetyczną międzyosobniczą. Biodostępność propafenonu jest zależna od dawki, postaci farmaceutycznej oraz obecności pokarmu, który zwiększa stężenie maksymalne i biodostępność przy pojedynczej dawce, ale nie wpływa istotnie przy wielokrotnym podawaniu. Objętość dystrybucji wynosi 1,9-3,0 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza zmniejsza się ze wzrostem stężenia leku (od 97,3% przy 0,25 μg/ml do 81,3% przy 100 μg/ml). Klirens propafenonu wynosi 0,67-0,81 l/h/kg, a stan stacjonarny osiągany jest po 3-4 dniach terapii.
5-hydroksypropafenon, biodostępność leku, dymorfizm genetyczny, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja na lek, farmakokinetyka leku, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klirens propafenonu, kumulacja metabolitów, metabolizm wątrobowy, N-depropylopropafenon, norpropafenon, objętość dystrybucji, propafenon chlorowodorek, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Miravil 100 mg

Sertalina, substancja czynna leku Miravil 100 mg, wykazuje farmakokinetykę proporcjonalną do dawki w zakresie terapeutycznym 50-200 mg, z Tmax wynoszącym 4,5-8,4 h i okresem półtrwania około 26 h (22-36 h), co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Lek jest dobrze wchłaniany doustnie, a pokarm nie wpływa istotnie na jego biodostępność. Sertralina wiąże się w około 98% z białkami osocza, co ma znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Metabolizm zachodzi intensywnie w wątrobie z efektem pierwszego przejścia, a głównym metabolitem jest aktywna N-desmetylosertralina o długim okresie półtrwania 62-104 h. Eliminacja odbywa się równomiernie z kałem i moczem, przy czym mniej niż 0,2% leku wydalane jest w postaci niezmienionej. U pacjentów z niewydolnością nerek nie obserwuje się istotnej kumulacji, natomiast u osób z zaburzeniami czynności wątroby dochodzi do trzykrotnego wzrostu AUC i wydłużenia t1/2, co wymaga modyfikacji dawkowania.
biodostępność sertraliny, cytochrom P450 CYP2C19, czas do stężenia maksymalnego, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka proporcjonalna, farmakokinetyka sertraliny, funkcja wątroby, klirens kreatyniny, metabolizm sertraliny, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą, pole pod krzywą stężenia, sertralina, stężenie maksymalne, stężenie osoczowe, stężenie stanu stacjonarnego, uszkodzenie wątroby, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – ACTI-trin (1,25 mg + 30 mg + 10 mg)/5 ml

ACTI-trin to lek złożony zawierający triprolidynę (1,25 mg/5 ml), pseudoefedrynę (30 mg/5 ml) oraz dekstrometorfan (10 mg/5 ml), zróżnicowany pod względem farmakokinetyki poszczególnych składników. Triprolidyna charakteryzuje się dobrym wchłanianiem doustnym, osiągając Cmax po około 2 godzinach, z metabolizmem głównie wątrobowym i wydalaniem nerkowym (0,3%-2,3% w postaci niezmienionej) w ciągu 24 godzin. Pseudoefedryna wykazuje szybki początek działania (15-30 minut), maksymalny efekt terapeutyczny po 30-60 minutach, a czas działania wynosi 3-4 godziny; jest częściowo metabolizowana w wątrobie, a 55%-75% dawki wydalane jest z moczem w formie niezmienionej. Dekstrometorfan szybko się wchłania, działa przez 5-6 godzin, podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia przez CYP2D6, co powoduje znaczne zróżnicowanie farmakokinetyczne w populacji; okres półtrwania wynosi 1,4-3,9 godziny dla niezmienionej substancji i 3,4-5,6 godziny dla głównego metabolitu, dekstrorfanu.
3-hydroksymorfinan, 3-metoksymorfinan, absorpcja z przewodu pokarmowego, ACTI-trin, biotransformacja, CYP2D6, cytochrom P450, dekstrometorfan, dekstrorfan, działanie przeciwkaszlowe, efekt terapeutyczny, eliminacja nerkowa, farmakokinetyka dekstrometorfanu, fenotyp metaboliczny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm triprolidyny, metabolizm wątrobowy, O-demetylacja, okres półtrwania, proces metaboliczny, pseudoefedryna, stężenie w osoczu, triprolidyna, wolny metabolizer
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Citabax 10 10 mg

Lek Citabax (cytalopram) dostępny jest w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg w formie tabletek powlekanych. W leczeniu ciężkich zaburzeń depresyjnych u dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 20 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 40 mg/dobę po 3-4 tygodniach, w zależności od odpowiedzi klinicznej. W terapii zaburzeń lękowych z napadami lęku dawkę początkową ustala się na 10 mg/dobę przez pierwszy tydzień, następnie stopniowo zwiększa do 20 mg/dobę, a w razie potrzeby do maksymalnie 40 mg/dobę. U pacjentów powyżej 65 roku życia dawka początkowa powinna być zmniejszona do 10-20 mg/dobę, z maksymalną dawką 20 mg/dobę. U osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby dawka początkowa to 10 mg/dobę przez pierwsze 2 tygodnie, z możliwością zwiększenia do 20 mg/dobę. W przypadku łagodnych lub umiarkowanych zaburzeń czynności nerek nie jest wymagane dostosowanie dawki. Osoby wolno metabolizujące z udziałem CYP2C19 powinny rozpoczynać terapię od 10 mg/dobę przez 2 tygodnie, z możliwością zwiększenia do 20 mg/dobę.
ciężkie zaburzenia depresyjne, Citabax, cytalopram, dawka początkowa, działanie niepożądane, izoenzym CYP2C19, klirens kreatyniny, lęk napadowy, objawy odstawienia, odpowiedź kliniczna, tabletka powlekana, wolny metabolizer, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia lękowe z napadami lęku
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Escitalopram LEK-AM 15 mg

Escitalopram LEK-AM jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, zawierających escytalopram w postaci szczawianu. Lek stosuje się w pojedynczej dawce dobowej, którą można przyjmować niezależnie od posiłków. Maksymalna dawka dobowa wynosi 20 mg. W leczeniu dużych epizodów depresyjnych standardowa dawka wynosi 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg/dobę, a efekt terapeutyczny pojawia się zwykle po 2-4 tygodniach. W zaburzeniach lękowych, takich jak zaburzenie lękowe z napadami lęku, fobia społeczna, zaburzenie lękowe uogólnione oraz zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, dawki początkowe i standardowe wahają się od 5 mg do 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg/dobę, a czas do uzyskania efektu terapeutycznego wynosi od 2 tygodni do 3 miesięcy w zależności od wskazania. U pacjentów powyżej 65 roku życia zaleca się rozpoczęcie terapii od 5 mg/dobę z możliwością zwiększenia do 10 mg/dobę. Dawkowanie wymaga dostosowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek oraz u wolnych metabolizerów CYP2C19, gdzie zaleca się niższe dawki początkowe (5 mg/dobę przez pierwsze 2 tygodnie). Escitalopram nie jest wskazany u osób poniżej 18 roku życia.
agorafobia, dawka dobowa, dawka początkowa, duży epizod depresyjny, efekt przeciwdepresyjny, escytalopram, farmakoterapia, fobia społeczna, izoenzym CYP2C19, klirens kreatyniny, nagłe odstawienie leku, objawy odstawienia, środki ostrożności, tabletka powlekana, ustąpienie objawów, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Citalopram Vitabalans 20 mg

Citalopram w dawce 20 mg charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 80% oraz szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 4 godzinach (zakres 1-7 h). Lek wykazuje znaczną dystrybucję, z pozorną objętością dystrybucji 12-17 L/kg oraz umiarkowanym wiązaniem z białkami osocza (<80%). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymu CYP2C19, a także CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów (demetylocytalopram, didmetylocytalopram, N-tlenek cytalopramu) o słabszym działaniu. Okres półtrwania wynosi średnio 36 godzin (28-42 h), a klirens osoczowy około 0,3-0,4 l/min. Eliminacja odbywa się głównie drogą wątrobową (85%) oraz nerkową (15%), z wydalaniem 12-23% dawki w postaci niezmienionej z moczem. Stężenie w stanie stacjonarnym osiągane jest po 1-2 tygodniach, wykazując liniową zależność od dawki (np. 40 mg/dobę → 300 nmol/L), bez bezpośredniego związku z efektem terapeutycznym lub działaniami niepożądanymi.
biodostępność, bromowodorek cytalopramu, Cmax, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, demetylocytalopram, dysfagia, dystrybucja leku, eliminacja leku, farmakokinetyka cytalopramu, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, klirens wątrobowy, metabolizm leku, N-tlenek cytalopramu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie w stanie stacjonarnym, szybki metabolizer, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Asentra 100 mg

Sertralina, podawana doustnie w dawkach od 50 do 200 mg, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po 4,5-8,4 godzinach, a jej biodostępność nie jest istotnie modyfikowana przez posiłki. Lek charakteryzuje się wysokim (ok. 98%) wiązaniem z białkami osocza oraz intensywnym metabolizmem wątrobowym, głównie przez enzymy CYP3A4, CYP2C19 i CYP2B6. Okres półtrwania sertraliny wynosi średnio 26 godzin (zakres 22-36 h), co prowadzi do około dwukrotnej kumulacji przy codziennym podawaniu i osiągnięciu stanu stacjonarnego po tygodniu terapii. Główny metabolit, N-desmetylosertralina, ma dłuższy okres półtrwania (62-104 h). Wydalanie odbywa się głównie przez kał i mocz, przy czym mniej niż 0,2% leku jest wydalane w formie niezmienionej z moczem. Farmakokinetyka sertraliny jest proporcjonalna do dawki w zakresie terapeutycznym 50-200 mg, co umożliwia przewidywalne dostosowanie dawkowania.
AUC, bariera biologiczna, biodostępność, chlorowodorek sertraliny, CYP2C19, cytochrom CYP2B6, cytochrom CYP2C19, cytochrom CYP3A4, desmetylosertralina, dystrybucja leku, farmakogenomika, faza eliminacji, interakcje lekowe, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, okres półtrwania, P-glikoproteina, polimorfizm genetyczny, proporcjonalność do dawki, stan stacjonarny, stężenie substancji czynnej w osoczu, uszkodzenie wątroby, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Escipram 5 mg

Escytalopram, będący substancją czynną leku Escipram dostępnym w dawkach 5, 10, 15 i 20 mg, charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego niezależnie od posiłku, z Tmax około 4 godzin po podaniu wielokrotnym oraz biodostępnością około 80%. Lek wykazuje pozorną objętość dystrybucji 12-26 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest mniejsze niż 80%, co wskazuje na znaczną ilość aktywnej farmakologicznie frakcji wolnej. Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie w wątrobie, gdzie podlega demetylacji (metabolit demetylowany stanowi 28-31% stężenia leku), didemetylacji (<5%) oraz utlenianiu azotu, a także sprzęganiu z kwasem glukuronowym. Główne izoenzymy cytochromu P450 zaangażowane w metabolizm to CYP2C19 (kluczowy), CYP3A4 i CYP2D6. Okres półtrwania leku wynosi około 30 godzin, a klirens osoczowy 0,6 l/min. Eliminacja odbywa się głównie drogą metaboliczną i nerkową, z wydalaniem głównie metabolitów, przy farmakokinetyce liniowej i osiąganiu stanu stacjonarnego po około tygodniu stosowania (przy dawce 10 mg stężenia w osoczu wynoszą średnio 50 nmol/l, zakres 20-125 nmol/l).
AUC, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, escytalopram, glukuronid, glukuronidacja, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolit demetylowany, metabolit didemetylowany, metabolit N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, racemat cytalopramu, stan stacjonarny, Tmax, wolny metabolizer, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – DEXApico (1625 mg + 6,5 mg)/5 ml

Produkt leczniczy DexaPico w postaci syropu zawiera 6,5 mg dekstrometorfanu bromowodorku na 5 ml oraz wyciąg wodny z kwiatu lipy. Dekstrometorfan charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (94-97%) oraz szybkim początkiem działania przeciwkaszlowego w ciągu 10-30 minut, utrzymującym się przez 6-8 godzin. Substancja podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez enzym CYP2D6, gdzie głównym szlakiem jest O-demetylacja prowadząca do powstania aktywnego metabolitu dekstrorfanu (3-hydroksy-N-metylomorfinan), który również wykazuje działanie przeciwkaszlowe. Okres półtrwania dekstrometorfanu wynosi 5-8 godzin, co determinuje schemat dawkowania leku.
3-hydroksy-N-metylomorfinan, 3-hydroksymorfinan, 3-metoksymorfinan, absorpcja z przewodu pokarmowego, biodostępność substancji, biotransformacja, CYP2D6, cytochrom P450 2D6, dekstrometorfanu bromowodorek, dekstrorfan, działanie niepożądane, działanie przeciwkaszlowe, fenotyp metaboliczny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, N-demetylacja, O-demetylacja, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, proces biotransformacji, schemat dawkowania, wolny metabolizer, wyciąg z kwiatu lipy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripilek 15 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Aripilek, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 87%, co wynika z minimalnego metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiąga w ciągu 3-5 godzin po podaniu, a jego farmakokinetyka nie jest istotnie modyfikowana przez spożycie posiłków wysokotłuszczowych, co ułatwia stosowanie leku. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (4,9 l/kg) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, zarówno arypiprazolu, jak i aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% pola pod krzywą stężenia (AUC) w stanie stacjonarnym. Metabolizm arypiprazolu odbywa się głównie w wątrobie z udziałem izoenzymów CYP3A4 i CYP2D6, obejmując dehydrogenację, hydroksylację oraz N-dealkilację. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg, a eliminacja zachodzi głównie przez przewód pokarmowy (60% radioaktywności) i nerki (27%). Niezmieniony lek jest wydalany w niewielkim stopniu: <1% z moczem i około 18% z kałem.
arypiprazol, białko osocza, biodostępność leku, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka arypiprazolu, hydroksylacja, klirens, klirens wątrobowy, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, polimorfizm genetyczny, stężenie w osoczu, szybki metabolizer, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wolny metabolizer, zaburzenie psychiczne
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atomoxetine NeuroPharma 25 mg

Atomoksetyna, substancja czynna leku Atomoxetine NeuroPharma, jest selektywnym inhibitorem presynaptycznego transportera noradrenaliny, bez istotnego wpływu na transportery serotoniny i dopaminy, co odróżnia ją od klasycznych psychostymulantów. Metabolizowana jest do 4-hydroksyatomoksetyny, wykazującej podobne działanie na nośnik noradrenaliny oraz minimalne hamowanie transportera serotoniny, oraz do N-desmetyloatomoksetyny o znacznie mniejszej aktywności farmakologicznej. Atomoksetyna nie wykazuje właściwości stymulujących ani euforyzujących, co potwierdzono w randomizowanym badaniu kontrolowanym placebo u dorosłych. W klasyfikacji ATC lek oznaczony jest kodem N06BA09 i zaliczany do ośrodkowo działających sympatykomimetyków.
atomoksetyna, desmetyloatomoksetyna, działanie inhibicyjne, farmakoterapia ADHD, hydroksyatomoksetyna, klasyfikacja ATC, klasyfikacja DSM-IV, metabolit oksydacji, nośnik noradrenaliny, nośnik serotoniny, pochodna amfetaminy, psychoanaleptyk, receptor neuroprzekaźnika, receptor noradrenergiczny, równowaga dynamiczna, skala CGI-S, środek psychostymulujący, sympatykomimetyk, transporter noradrenaliny, właściwość euforyzująca, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Auroxetyn 25 mg

Atomoksetyna, klasyfikowana jako ośrodkowo działający sympatykomimetyk (ATC: N06BA09), jest selektywnym inhibitorem presynaptycznego transportera noradrenaliny, bez bezpośredniego wpływu na transportery serotoniny czy dopaminy. W organizmie ulega metabolizmowi do 4-hydroksyatomoksetyny (aktywny metabolit o minimalnym wpływie na transporter serotoniny) oraz N-desmetyloatomoksetyny (o znacznie mniejszej aktywności). Lek nie wykazuje właściwości psychostymulujących ani potencjału nadużywania, co potwierdzono w badaniach kontrolowanych placebo. Skuteczność atomoksetyny w leczeniu ADHD u dzieci, młodzieży i dorosłych została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych, wykazując istotną statystycznie redukcję objawów oraz poprawę funkcjonowania, zarówno w krótkoterminowym (6-16 tygodni), jak i długoterminowym (do 12 miesięcy) okresie terapii. W badaniach z udziałem ponad 5000 dzieci i młodzieży oraz ponad 4800 dorosłych wykazano przewagę atomoksetyny nad placebo w parametrach takich jak CGI-S, CAARS-Inv:SV oraz AAQoL, z odsetkiem odpowiedzi na leczenie sięgającym 62,7% (CGI-S) i 43,4% (CAARS-Inv:SV) w badaniach krótkoterminowych (p<0,001).
4-hydroksyatomoksetyna, ADHD, atomoksetyna, Auroxetyn, badanie randomizowane, biotransformacja, choroba alkoholowa, fobia społeczna, inhibitor nośnika noradrenaliny, inhibitor transportera noradrenaliny, metabolit oksydacyjny, metylofenidat o przedłużonym uwalnianiu, N-desmetyloatomoksetyna, nośnik serotoniny, odstęp QT/QTc, pochodna amfetaminy, psychoanaleptyk, receptor noradrenergiczny, skala ogólnej oceny klinicznej, społeczne zaburzenie lękowe, stan równowagi dynamicznej, sympatykomimetyk, transporter serotoniny, wolny metabolizer, współistniejące zaburzenie
Leksykon substancji czynnych
Arypiprazol – Właściwości farmakokinetyczne

Arypiprazol wykazuje wysoką biodostępność doustną na poziomie 87% oraz czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) wynoszący 3-5 godzin. Charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (4,9 l/kg) i silnym (>99%) wiązaniem z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm leku zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC arypiprazolu. Okres półtrwania leku jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg, a eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm wątrobowy, z wydalaniem 27% radioaktywnego znacznika w moczu i 60% w kale, przy czym mniej niż 1% leku jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem.
aktywność CYP2D6, AUC, biodostępność, choroba nerek, Cmax, CYP2D6, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, dostępność biologiczna, dystrybucja pozanaczyniowa, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, induktor CYP1A2, klirens, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenie-czas, schizofrenia, skala Child-Pugh, stężenie osoczowe, szybki metabolizer, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności wątroby, znakowanie radioizotopowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Esomeprazole SUN 40 mg

Esomeprazol (Esomeprazole SUN, 40 mg) wykazuje specyficzny profil farmakokinetyczny charakteryzujący się pozorną objętością dystrybucji około 0,22 l/kg oraz wysokim (97%) wiązaniem z białkami osocza. Metabolizm leku odbywa się głównie przez enzym CYP2C19, z udziałem CYP3A4, co prowadzi do powstania hydroksylowanych, demetylowanych oraz sulfonowanych metabolitów. Całkowity klirens osoczowy wynosi około 17 l/godz. po jednorazowym podaniu i 9 l/godz. po wielokrotnym, a okres półtrwania to około 1,3 godziny. Po podaniu doustnym 40 mg, około 80% dawki jest wydalane z moczem w postaci metabolitów, a mniej niż 1% w formie niezmienionej. Występuje nieliniowy wzrost AUC po wielokrotnym podaniu, związany z hamowaniem CYP2C19 przez esomeprazol i jego metabolity. Maksymalne stężenia w osoczu po dożylnym podaniu 40 mg wynoszą około 13,6 µmol/l, a po doustnym 4,6 µmol/l. U osób wolno metabolizujących (2,9% populacji) ekspozycja na lek jest dwukrotnie wyższa, jednak nie wymaga to zmiany dawkowania. Różnice płciowe w ekspozycji na lek są obserwowane po pojedynczej dawce, ale nie po wielokrotnym podaniu.
AUC, choroba refluksowa przełyku, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzym CYP2C19, enzym CYP3A4, esomeprazol, farmakokinetyka nieliniowa, inhibitor CYP3A4, klirens osoczowy, krwawienie z wrzodu, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, roztwór do wstrzykiwań, stężenie w osoczu, sulfonowa pochodna esomeprazolu, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aricogan 30 mg

Aripiprazol, substancja czynna leku Aricogan, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (87%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w czasie 3-5 godzin. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (pozorna objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>99% dla aripiprazolu i jego aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu). Metabolizm aripiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu, który stanowi około 40% AUC leku w stanie stacjonarnym. Okres półtrwania aripiprazolu jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz około 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens leku wynosi 0,7 ml/min/kg i jest głównie klirensem wątrobowym.
arypiprazol, AUC, biodostępność, Cmax, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, dystrybucja pozanaczyniowa, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, hydroksylacja, indukcja enzymatyczna, klirens, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, powinowactwo do białek, procesy metaboliczne, schizofrenia, szybki metabolizer, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aribit ODT 10 mg

Aripiprazol w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Aribit ODT) charakteryzuje się wysoką biodostępnością bezwzględną wynoszącą 87% oraz umiarkowanym czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) w osoczu, wynoszącym 3-5 godzin po podaniu doustnym. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową z objętością dystrybucji około 4,9 l/kg oraz bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm aripiprazolu odbywa się głównie w wątrobie poprzez dehydrogenację, hydroksylację i N-dealkilację, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6. Aktywny metabolit, dehydroarypiprazol, stanowi około 40% pola pod krzywą stężenia (AUC) i ma istotny udział w efekcie terapeutycznym. Okres półtrwania leku jest długi i zależy od fenotypu metabolizmu CYP2D6: około 75 godzin u szybkich metabolizerów i 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg, co wskazuje na dominujący klirens wątrobowy. Wydalanie niezmienionego leku z moczem jest minimalne (<1%), natomiast około 18% dawki jest wydalane z kałem w postaci niezmienionej.
albumina, arypiprazol, białko osocza, biodostępność bezwzględna, całkowity klirens, ciężka choroba nerek, CYP2D6, CYP3A4, czas do osiągnięcia Cmax, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dystrybucja pozanaczyniowa, hydroksylacja, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens wątrobowy, krążenie ogólnoustrojowe, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, schizofrenia, stężenie substancji czynnej w osoczu, szlak metaboliczny, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sastium 50 mg

Sertralina wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 4,5-8,4 godzinach od podania doustnego w dawkach 50-200 mg/dobę. Biodostępność leku nie jest istotnie modyfikowana przez pokarm, a około 98% sertraliny wiąże się z białkami osocza. Lek podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez enzymy CYP3A4, CYP2C19 i CYP2B6, a także jest substratem P-glikoproteiny. Okres półtrwania sertraliny wynosi średnio 26 godzin (zakres 22-36 h), a jej główny metabolit N-desmetylosertralina cechuje się dłuższym okresem półtrwania 62-104 godzin. Sertralina i jej metabolity są wydalane z kałem i moczem, przy czym mniej niż 0,2% leku jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem. Farmakokinetyka sertraliny jest proporcjonalna do dawki w zakresie terapeutycznym 50-200 mg, co ułatwia przewidywanie stężeń w osoczu.
badanie farmakogenomiczne, badanie farmakokinetyczne, biodostępność tabletek, cytochrom CYP2B6, cytochrom CYP2C19, cytochrom CYP3A4, desmetylosertralina, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka proporcjonalna do dawki, farmakokinetyka sertraliny, klirens kreatyniny, kumulacja leku, liniowość farmakokinetyczna, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, okres półtrwania, podanie doustne sertraliny, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm enzymatyczny, procesy farmakokinetyczne, stężenie leku w osoczu, stężenie stacjonarne, substrat P-glikoproteiny, uszkodzenie wątroby, wartość AUC, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, wydalanie z kałem i moczem
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abilium 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Abilium (10 mg i 15 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną wynoszącą 87% oraz czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) 3-5 godzin, niezależnym od przyjmowania posiłków. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu odbywa się głównie w wątrobie za pośrednictwem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, obejmując dehydrogenację, hydroksylację oraz N-dealkilację. Aktywny metabolit, dehydroarypiprazol, odpowiada za około 40% pola pod krzywą (AUC) arypiprazolu w stanie stacjonarnym, co ma istotne znaczenie dla farmakodynamicznego efektu leku. Okres półtrwania arypiprazolu jest zależny od polimorfizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów, co wpływa na indywidualizację dawkowania.
Abilium, arypiprazol, białka surowicy, biodostępność, Cmax, dealkilacja, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, efekt pierwszego przejścia, enzymy CYP3A4, hydroksylacja, induktor enzymu, klasyfikacja Child-Pugh, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą, powinowactwo do białek, schizofrenia, stężenie w osoczu, szybki metabolizer, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Bosentan Sandoz GmbH 125 mg

Bozentan jest induktorem izoenzymów CYP2C9, CYP3A4 oraz prawdopodobnie CYP2C19, co prowadzi do zmniejszenia stężenia w osoczu leków metabolizowanych przez te enzymy, wymagając często dostosowania ich dawkowania. Metabolizm bozentanu odbywa się głównie przez CYP2C9 i CYP3A4, a hamowanie tych enzymów, np. przez flukonazol lub ketokonazol, może znacząco zwiększyć jego stężenie w osoczu (np. ketokonazol podwaja stężenie bozentanu). Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie bozentanu z cyklosporyną A, które powoduje wzrost stężenia bozentanu nawet 30-krotnie początkowo i 3-4-krotnie w stanie stacjonarnym, co jest przeciwwskazane. Podobne ryzyko dotyczy takrolimusu i syrolimusu, gdzie zaleca się ścisłe monitorowanie. Indukcja enzymów przez bozentan obniża stężenia leków takich jak glibenklamid (o 40%), warfaryna (S-warfaryna o 29%, R-warfaryna o 38%), symwastatyna (o 34%) oraz tadalafil (ekspozycja o 42%), co może wymagać korekty dawkowania i monitorowania efektów terapeutycznych.
aminotransferazy, beta-hydroksykwas, bozentan, cyklosporyna A, digoksyna, epoprostenol, etynyloestradiol, flukonazol, glibenklamid, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hormonalny środek antykoncepcyjny, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2C9, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzymy cytochromu P450, ketokonazol, lopinawir z rytonawirem, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, newirapina, noretysteron, ryfampicyna, rytonawir, syldenafil, symwastatyna, syrolimus, tadalafil, takrolimus, tętnicze nadciśnienie płucne, warfaryna, wolny metabolizer, worykonazol
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Escitalopram LEK-AM 20 mg

Escytalopram LEK-AM, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego niezależnie od przyjmowania pokarmu, z Tmax około 4 godzin po dawce wielokrotnej oraz biodostępnością około 80%. Pozorna objętość dystrybucji wynosi 12-26 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza jest stosunkowo niskie (<80%), co umożliwia znaczną dostępność wolnej frakcji leku. Escytalopram ulega metabolizmowi w wątrobie głównie przez CYP2C19, z udziałem CYP3A4 i CYP2D6, tworząc farmakologicznie czynne metabolity demetylowany (28-31% stężenia leku) i didemetylowany (<5%). Okres półtrwania po dawce wielokrotnej wynosi około 30 godzin, a klirens osoczowy około 0,6 l/min. Stan stacjonarny osiągany jest po około tygodniu, przy dawce 10 mg średnie stężenie w osoczu wynosi 50 nmol/l (zakres 20-125 nmol/l), z dużą zmiennością międzyosobniczą.
AUC, biodostępność, biodostępność bezwzględna, biotransformacja wątrobowa, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytalopram racemiczny, droga nerkowa, droga wątrobowa, ekspozycja na lek, escytalopram, farmakokinetyka escytalopramu, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens osoczowy, metabolit demetylowany, metabolit didemetylowany, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, stężenie osoczowe, szybki metabolizer, tabletka powlekana, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Priligy 30 mg

Dapoksetyna, dostępna w dawkach 30 mg i 60 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin, z biodostępnością wynoszącą średnio 42% (zakres 15-76%). Występuje proporcjonalny wzrost ekspozycji (AUC i Cmax) między dawkami 30 mg i 60 mg. Po podaniu wielokrotnym AUC dapoksetyny i jej aktywnego metabolitu demetylodapoksetyny (DED) wzrasta o około 50%. Spożycie tłustych posiłków powoduje niewielkie zmiany farmakokinetyczne (Cmax ↓10%, AUC ↑12%), które nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Dapoksetyna wiąże się z białkami osocza w ponad 99%, a jej metabolit DED w 98,5%. Objętość dystrybucji wynosi 162 L, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie i nerkach, z udziałem enzymów CYP2D6, CYP3A4 i FMO1, obejmując N-oksydację, N-demetylację, hydroksylację, glukuronizację i siarczanowanie. Dapoksetyna ulega intensywnemu efektowi pierwszego przejścia, a głównymi formami krążącymi w osoczu są substancja macierzysta i nieaktywny N-tlenek dapoksetyny. DED wykazuje aktywność farmakologiczną porównywalną z dapoksetyną, a jej udział w efekcie terapeutycznym jest istotny. Eliminacja następuje głównie przez metabolity sprzężone wydalane z moczem, z okresem półtrwania około 1,5 godziny (początkowy) i 19 godzin (końcowy) dla dapoksetyny i DED.
biodostępność, ciężkie zaburzenia czynności nerek, ciężkie zaburzenia wątroby, dapoksetyna, demetylodapoksetyna, dializoterapia, efekt pierwszego przejścia, glukuronizacja, hydroksylacja, inhibitor CYP3A4, intensywny metabolizer, kinetyka eliminacji, klirens kreatyniny, łagodne zaburzenia wątroby, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm leku, N-demetylacja, N-oksydacja, N-tlenek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm CYP2D6, Priligy, siarczanowanie, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, umiarkowane zaburzenia wątroby, wolny metabolizer, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Escitalopram Bluefish 10 mg

Escitalopram Bluefish jest podawany w pojedynczej dawce dobowej, z możliwością przyjmowania z posiłkiem lub niezależnie od niego. Maksymalna dawka dobowa wynosi 20 mg. Dawkowanie różni się w zależności od wskazań terapeutycznych: w epizodach dużej depresji, fobii społecznej, uogólnionych zaburzeniach lękowych oraz zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych standardowa dawka wynosi 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg/dobę. W lęku napadowym z agorafobią dawka początkowa to 5 mg/dobę przez pierwszy tydzień, następnie 10 mg/dobę. U pacjentów w podeszłym wieku (>65 lat) zaleca się dawkę początkową 5 mg/dobę, z maksymalną dawką 10 mg/dobę. Efekt terapeutyczny pojawia się zwykle po 2-4 tygodniach (depresja, fobia społeczna) lub po około 3 miesiącach (lęk napadowy). Czas trwania terapii jest zróżnicowany, od minimum 6 miesięcy po ustąpieniu objawów depresji do długotrwałego leczenia w zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych.
agorafobia, choroba przewlekła, dawka dobowa, działanie przeciwdepresyjne, epizod dużej depresji, escitalopram, farmakoterapia, fobia społeczna, izoenzym CYP2C19, klirens kreatyniny, korzyść terapeutyczna, lęk napadowy z agorafobią, nieśmiałość, objaw odstawienny, uogólnione zaburzenie lękowe, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zespół odstawienny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Elicea Q-Tab 15 mg

Escytalopram, substancja czynna produktu leczniczego Elicea Q-Tab, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 80% oraz Tmax wynoszącym około 4 godziny po wielokrotnym podaniu. Objętość dystrybucji wynosi 12-26 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (<80%). Metabolizm wątrobowy obejmuje głównie demetylację i didemetylację, prowadząc do aktywnych metabolitów, których stężenia w osoczu stanowią odpowiednio 28-31% i poniżej 5% stężenia substancji macierzystej. Klirens osoczowy wynosi około 0,6 l/min, a okres półtrwania eliminacyjnego to około 30 godzin. Farmakokinetyka escytalopramu jest liniowa, a stan stacjonarny osiągany jest po około tygodniu stosowania, przy dawce 10 mg/dobę stężenia w osoczu wynoszą średnio 50 nmol/l (zakres 20-125 nmol/l).
biodostępność, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytalopram, cytochrom P450, demetylacja, didemetylacja, Elicea Q-Tab, escytalopram, farmakokinetyka, glukuronidacja, interakcje lekowe, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolit demetylowany, metabolit didemetylowany, metabolizm wątrobowy, N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenie-czas, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, szczawian, utlenianie azotu, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ranozek 375 mg

Ranolazyna, podawana doustnie w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 4,5 godzinie, a stan stacjonarny jest zwykle osiągany po 3 dniach przy dawkowaniu 500-1000 mg dwa razy na dobę. Biodostępność bezwzględna wynosi 35-50%, z dużym zróżnicowaniem międzyosobniczym, a ekspozycja na lek (AUC0-12) wynosi średnio 13 700 ng×godz./ml (SD 8290) przy dawce 500 mg 2×/dobę. Ranolazyna wiąże się z białkami osocza w około 62%, głównie z kwaśną alfa-1 glikoproteiną, a jej objętość dystrybucji (Vss) wynosi 180 l, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm jest intensywny i zachodzi głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, z wieloma metabolitami, a eliminacja niezmienionej substancji jest minimalna (<5% dawki). Okres półtrwania po podaniu doustnym wynosi około 7 godzin, co jest efektem tzw. flip-flop.
bezpieczeństwo kardiologiczne, biodostępność ranolazyny, ciężkie zaburzenie czynności nerek, CYP2D6, CYP3A4, farmakologicznie aktywny metabolit, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, kwaśna alfa-1-glikoproteina, mikrosomy wątrobowe, objętość dystrybucji, parametr farmakokinetyczny, ranolazyna, stężenie w osoczu, szybki metabolizer, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia nerkozastępcza, wolny metabolizer, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność krążenia
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Escitalopram Actavis 15 mg

Escytalopram, substancja czynna preparatu Escitalopram Actavis, charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego niezależnie od obecności pokarmu, z biodostępnością około 80%. Maksymalne stężenie w osoczu (tmax) osiągane jest po około 4 godzinach od podania wielokrotnego, a pozorna objętość dystrybucji wynosi 12-26 l/kg masy ciała. Lek i jego metabolity wiążą się z białkami osocza w stopniu do 80%. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, gdzie powstają aktywne metabolity demetylowane (28-31% stężenia leku macierzystego) oraz didemetylowane (<5%). Głównym enzymem metabolizującym jest CYP2C19, z udziałem CYP3A4 i CYP2D6. Okres półtrwania escytalopramu po wielokrotnym podaniu wynosi około 30 godzin, a klirens osoczowy około 0,6 l/min. Stan stacjonarny osiągany jest po około tygodniu, przy dawce 10 mg średnie stężenie w osoczu wynosi 50 nmol/l (zakres 20-125 nmol/l).
AUC, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, eliminacja nerkowa, eliminacja wątrobowa, escytalopram, farmakokinetyka liniowa, klirens osoczowy, metabolit demetylowany, metabolit didemetylowany, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, wolny metabolizer
Leksykon substancji czynnych
Dapoksetyna – Właściwości farmakokinetyczne

Dapoksetyna, substancja czynna preparatu Priligy, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin, z biodostępnością wynoszącą średnio 42% (zakres 15-76%). Ekspozycja na lek (AUC i Cmax) rośnie proporcjonalnie do dawki (30 mg vs 60 mg), a wielokrotne podawanie powoduje kumulację, zwiększając AUC dapoksetyny i jej aktywnego metabolitu demetylodapoksetyny (DED) o około 50%. Wysokotłuszczowy posiłek nie wpływa klinicznie istotnie na farmakokinetykę, zmniejszając Cmax o 10% i zwiększając AUC o 12%. Dapoksetyna wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (>99%), a jej objętość dystrybucji wynosi 162 L. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie i nerkach, z udziałem enzymów CYP2D6, CYP3A4 i FMO1, obejmując szlaki N-oksydacji, N-demetylacji, hydroksylacji, glukuronizacji i siarczanowania. W osoczu dominują dapoksetyna i nieaktywny N-tlenek dapoksetyny, a aktywny metabolit DED wykazuje 50% aktywności farmakologicznej dapoksetyny, odpowiadając za 50% AUC i 23% Cmax niezwiązanej frakcji. Eliminacja jest dwufazowa, z początkowym t1/2 około 1,5 godziny i końcowym około 19 godzin, podobnie jak u metabolitu DED.
białka osocza, biodostępność, ciężkie zaburzenia czynności nerek, demetylodapoksetyna, dializoterapia, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, enzymy CYP, glukuronizacja, hydroksylacja, inhibitor CYP3A4, intensywny metabolizer, klirens kreatyniny, monooksygenaza flawinowa, N-demetylacja, N-oksydacja, N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, parametry farmakokinetyczne, polimorfizm enzymu, proces metaboliczny, siarczanowanie, stężenie w osoczu, wolny metabolizer, wysokotłuszczowy posiłek, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Arpixor 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Arpixor dostępnego w dawkach 5-30 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 87% oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax 3-5 godzin). Lek wykazuje minimalny efekt pierwszego przejścia i nie jest istotnie wpływany przez spożycie tłustych posiłków, co umożliwia podawanie niezależnie od jedzenia. Arypiprazol ma dużą objętość dystrybucji (4,9 l/kg) oraz bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami, co może mieć znaczenie w kontekście interakcji lekowych. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC arypiprazolu w stanie stacjonarnym. Okres półtrwania leku jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg, a eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm, z wydalaniem 27% radioaktywności z moczem i 60% z kałem; niezmieniony arypiprazol stanowi mniej niż 1% w moczu i około 18% w kale.
absorpcja doustna, albuminy surowicy, arypiprazol, AUC, białka osocza, biodostępność bezwzględna, biotransformacja wątrobowa, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dystrybucja tkankowa, efekt pierwszego przejścia, hydroksylacja, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schizofrenia, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne w osoczu, szybki metabolizer, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sertralina Krka 50 mg

Sertralina, lek z grupy SSRI, wykazuje po podaniu doustnym w dawkach terapeutycznych 50-200 mg/dobę maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po 4,5-8,4 godzinach, z okresem półtrwania około 26 godzin (zakres 22-36 godzin), co umożliwia dawkowanie raz na dobę i prowadzi do dwukrotnej kumulacji do stanu stacjonarnego po około tygodniu. Biodostępność leku nie jest istotnie modyfikowana przez pokarm, a sertralina wiąże się z białkami osocza w około 98%, co może wpływać na interakcje lekowe. Metabolizm zachodzi intensywnie w wątrobie, głównie przez enzymy CYP3A4, CYP2C19 i CYP2B6, a lek i jego główny metabolit N-desmetylosertralina (okres półtrwania 62-104 godziny) są substratami P-glikoproteiny. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm, z minimalnym wydalaniem niezmienionej substancji (<0,2%) z moczem, co tłumaczy brak konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością nerek.
biodostępność, biodostępność sertraliny, desmetylosertralina, enzym CYP2B6, enzym CYP2C19, enzym CYP3A4, farmakogenomika, lek przeciwdepresyjny, liniowość farmakokinetyki, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, okres półtrwania, P-glikoproteina, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm enzymu, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie stanu stacjonarnego, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne
Leksykon substancji czynnych
Escytalopram – Właściwości farmakokinetyczne

Escytalopram charakteryzuje się wysoką, około 80% bezwzględną biodostępnością po podaniu doustnym, niezależnie od spożycia pokarmu, oraz średnim Tmax wynoszącym 4 godziny po wielokrotnym podaniu. Objętość dystrybucji wynosi 12-26 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza jest stosunkowo niskie (<80%). Lek ulega metabolizmowi w wątrobie głównie przez izoenzym CYP2C19, z udziałem CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów demetylowanego (28-31% stężenia escytalopramu) i didemetylowanego (<5%). Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 30 godzin, a klirens osoczowy po podaniu doustnym to około 0,6 l/min. Farmakokinetyka escytalopramu jest liniowa, a stan stacjonarny osiągany jest po około tygodniu stosowania, przy dawce 10 mg/dzień osiągając średnie stężenie 50 nmol/l (zakres 20-125 nmol/l).
AUC, biodostępność escytalopramu, biotransformacja, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytalopram, eliminacja escytalopramu, eliminacja nerkowa, eliminacja wątrobowa, escytalopram, farmakokinetyka escytalopramu, glukuronidy, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, maksymalne stężenie w osoczu, metabolit demetylowany, metabolit didemetylowany, metabolizm wątrobowy, N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, utlenienie azotu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Fosforan kodeiny półwodny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Fosforan kodeiny półwodny, będący składnikiem Sirupus Pini compositus w dawce 0,05 g/100 g syropu (9,6 mg fosforanu kodeiny w 15 ml), wymaga ograniczenia stosowania do maksymalnie 7 dni ze względu na ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego. Kodeina jest metabolizowana przez enzym CYP2D6 do morfiny, co determinuje jej skuteczność i profil działań niepożądanych. U około 7% populacji kaukaskiej, będących wolnymi metabolizerami, efekt terapeutyczny może być niewystarczający, natomiast u szybkich i bardzo szybkich metabolizerów istnieje podwyższone ryzyko toksyczności opioidowej, objawiającej się m.in. splątaniem, sennością, depresją oddechową i niewydolnością krążenia. Częstość fenotypu bardzo szybkiego metabolizmu różni się etnicznie, osiągając do 29% w populacji afrykańskiej/etiopskiej.
aktywny metabolit, choroba alkoholowa, choroba wątroby, depresja oddechowa, działanie przeciwbólowe i przeciwkaszlowe, enzym CYP2D6, fenotyp szybkiego metabolizmu, fosforan kodeiny półwodny, metabolizm kodeiny, niedobór enzymu CYP2D6, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność krążenia, padaczka, płytki oddech, splątanie, szybki metabolizer, toksyczność opioidów, toksyczność opioidowa, uzależnienie fizyczne i psychiczne, wolny metabolizer, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie źrenic
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atomoksetyna Medice 40 mg

Atomoksetyna, będąca selektywnym inhibitorem presynaptycznego transportera noradrenaliny (ATC: N06BA09), jest stosowana w leczeniu ADHD u dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Lek dostępny jest w tabletkach powlekanych o dawkach 10 mg, 18 mg, 25 mg i 40 mg. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu wychwytu zwrotnego noradrenaliny, bez istotnego wpływu na transportery serotoniny i dopaminy. Metabolizm atomoksetyny przebiega głównie z udziałem CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu 4-hydroksyatomoksetyny oraz mniej aktywnego N-desmetyloatomoksetyny, których stężenia różnią się w zależności od fenotypu metabolizmu. Atomoksetyna nie wykazuje właściwości psychostymulujących ani euforyzujących, co potwierdzono w badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą.
4-hydroksyatomoksetyna, ADHD, badanie kontrolowane placebo, choroba alkoholowa, CYP2D6, fobia społeczna, inhibitor nośnika noradrenaliny, jakość życia w ADHD, kryteria diagnostyczne ADHD, leczenie podtrzymujące, lek stymulujący, metabolizm atomoksetyny, metoda LOCF, metylofenidat o przedłużonym uwalnianiu, N-desmetyloatomoksetyna, nawrót choroby, nośnik serotoniny, odstęp QT, próba podwójnie ślepa, psychoanaleptyk, receptor noradrenergiczny, skala CGI-S, skala Connersa, sympatykomimetyk, szybki metabolizer, transporter noradrenaliny, wolny metabolizer, zaburzenie lękowe społeczne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metocard ZK 23,75 mg

Metocard ZK to tabletki o przedłużonym uwalnianiu zawierające metoprololu bursztynian, charakteryzujące się kontrolowanym uwalnianiem substancji czynnej przez około 20 godzin dzięki technologii peletek pokrytych otoczką polimerową. Po podaniu doustnym metoprolol jest całkowicie wchłaniany, jednak biodostępność wynosi około 50%, co jest efektem pierwszego przejścia przez wątrobę. Biodostępność tabletek Metocard ZK jest o 20-30% mniejsza niż tradycyjnych form, ale AUC pozostaje porównywalne, co zapewnia stabilny poziom terapeutyczny przy dawkowaniu raz na dobę. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga dwukrotność stężenia minimalnego, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (5-10%). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP2D6, z wyraźnym wpływem polimorfizmu genetycznego na tempo metabolizmu i eliminację, która odbywa się głównie przez nerki (ponad 95% dawki). Okres półtrwania wynosi średnio 3,5 godziny (zakres 1-9 h), a całkowity klirens około 1 l/min. Farmakokinetyka u osób starszych jest zbliżona do młodszych, co zwykle nie wymaga modyfikacji dawkowania.
AUC, biodostępność, CYP2D6, cytochrom P450, działanie beta-adrenolityczne, efekt pierwszego przejścia, filtracja kłębkowa, klirens metoprololu, klirens pozorny, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, metoprololu bursztynian, niewydolność nerek, okres półtrwania, peletki o kontrolowanym uwalnianiu, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wolny metabolizer, zespolenie wrotno-żylne, zespolenie żyły wrotnej