Właściwości farmakokinetyczne
Escytalopram

Właściwości farmakokinetyczne escytalopramu – wchłanianie

Escytalopram charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, niezależnie od spożycia pokarmu. Średni czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) wynosi 4 godziny po wielokrotnym podaniu dawki.¹²

Bezwzględna biodostępność escytalopramu szacowana jest na około 80%, podobnie jak w przypadku mieszaniny racemicznej cytalopramu.³⁴

Dystrybucja escytalopramu

Po podaniu doustnym escytalopramu, pozorna objętość dystrybucji (Vd,β/F) wynosi około 12 do 26 l/kg masy ciała.⁵⁶

Wiązanie escytalopramu i jego głównych metabolitów z białkami osocza jest stosunkowo niskie – poniżej 80%.⁷⁸

Metabolizm escytalopramu

Escytalopram ulega metabolizmowi w wątrobie, gdzie głównie powstają dwa metabolity:

• Metabolit demetylowany⁹
• Metabolit didemetylowany¹⁰

⁹

Obydwa metabolity są farmakologicznie czynne.¹¹ Istnieje również możliwość utlenienia azotu, prowadząca do powstania metabolitu w postaci N-tlenku.¹²

Zarówno substancja macierzysta jak i metabolity są częściowo wydalane w postaci glukuronidów.¹³¹⁴

Po wielokrotnym podaniu dawki, średnie stężenia metabolitu demetylowanego i didemetylowanego wynoszą zazwyczaj odpowiednio 28-31% i <5% stężenia escytalopramu.<sup data-drug="Aciprex" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Po wielokrotnym podaniu dawki, średnie stężenia metabolitu demetylowanego i didemetylowanego wynoszą zazwyczaj odpowiednio 28-31% i 15<sup data-drug="Escitalopram Aurovitas" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Po wielokrotnym podaniu dawki średnie stężenia metabolitu demetylowanego i didemetylowanego wynoszą zazwyczaj odpowiednio 28-31% i 16

Enzymy odpowiedzialne za metabolizm

Biotransformacja escytalopramu do metabolitu demetylowanego zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP2C19.¹⁷¹⁸

Możliwy jest również pewien udział izoenzymów CYP3A4 oraz CYP2D6 w procesie metabolizmu escytalopramu.¹⁹²⁰

Eliminacja escytalopramu

Okres półtrwania w fazie eliminacji (t½β) po wielokrotnym podaniu dawki wynosi około 30 godzin.²¹²²

Klirens osoczowy po podaniu doustnym (Cloral) wynosi około 0,6 l/min.²³²⁴

Okres półtrwania głównych metabolitów jest znamiennie dłuższy niż związku macierzystego.²⁵²⁶

Escytalopram i jego główne metabolity są eliminowane zarówno drogą wątrobową (metaboliczną) jak i nerkową, przy czym większa część dawki wydalana jest w postaci metabolitów z moczem.²⁷²⁸

Liniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka escytalopramu ma charakter liniowy.²⁹³⁰

Stan stacjonarny stężenia w osoczu osiągany jest po około tygodniu stosowania leku.³¹³²

Średnie stężenia w stanie stacjonarnym wynoszące 50 nmol/l (zakres 20 do 125 nmol/l) osiągane są podczas podawania dawki dobowej wynoszącej 10 mg.³³³⁴

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku (powyżej 65 lat)

U pacjentów w podeszłym wieku eliminacja escytalopramu zachodzi wolniej w porównaniu z młodszymi pacjentami.³⁵³⁶

Wartość pola pod krzywą stężenie-czas (AUC) jest o około 50% większa u osób w podeszłym wieku w porównaniu z młodymi zdrowymi ochotnikami.³⁷³⁸

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (kryterium A i B według klasyfikacji Childa i Pugha) obserwuje się istotne zmiany farmakokinetyki escytalopramu:

• Okres półtrwania escytalopramu jest około dwa razy dłuższy³⁹⁴⁰
• Ekspozycja (AUC) jest około 60% większa niż u osób z prawidłową czynnością wątroby⁴¹⁴²

⁴³

Zaburzenia czynności nerek

W przypadku podawania racemicznej mieszaniny cytalopramu (a nie bezpośrednio escytalopramu) pacjentom z zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny 10-53 ml/min) obserwowano:

• Dłuższy okres półtrwania⁴⁴⁴⁵
• Niewielkie zwiększenie ekspozycji⁴⁶⁴⁷

⁴⁸

Stężenia metabolitów w osoczu nie były badane, ale mogą być one zwiększone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.⁴⁹⁵⁰

Polimorfizm genetyczny

Zaobserwowano istotne różnice w farmakokinetyce escytalopramu u osób z polimorfizmem genetycznym dotyczącym enzymów metabolizujących:

• U osób wolno metabolizujących leki z udziałem izoenzymu CYP2C19, stężenie escytalopramu w osoczu było dwa razy większe niż u osób o szybkim metabolizmie⁵¹⁵²
• U osób z wolniejszym metabolizmem leków przy udziale izoenzymu CYP2D6 nie zaobserwowano istotnej zmiany ekspozycji na escytalopram⁵³⁵⁴

⁵⁵