ritonavir

Ritonavir to lek przeciwwirusowy z grupy inhibitorów proteazy, pierwotnie opracowany do leczenia zakażeń wirusem HIV. Jego mechanizm działania polega na hamowaniu enzymu proteazy HIV, niezbędnego do tworzenia dojrzałych wirionów, co prowadzi do powstawania niedojrzałych, niezakaźnych cząstek wirusowych.

Obecnie ritonavir rzadko stosuje się w pełnych dawkach terapeutycznych ze względu na profil działań niepożądanych. Zamiast tego wykorzystywany jest głównie jako „booster” (wzmacniacz) innych inhibitorów proteazy w małych dawkach. Działa poprzez hamowanie enzymu CYP3A4 w wątrobie, co spowalnia metabolizm innych leków, zwiększając ich stężenie w osoczu i wydłużając czas działania.

Ritonavir zyskał nowe zastosowanie podczas pandemii COVID-19 jako składnik preparatu Paxlovid (nirmatrelvir/ritonavir), gdzie pełni rolę wzmacniacza farmakokinetycznego dla nirmatrelviru, inhibitora proteazy SARS-CoV-2. W tym połączeniu ritonavir znacząco poprawia skuteczność leczenia COVID-19 u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka.

Lek ten wchodzi w liczne interakcje z innymi substancjami leczniczymi, co wymaga szczególnej ostrożności przy jego stosowaniu. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe, parestezje okołoustne oraz zaburzenia smaku. Długotrwałe stosowanie ritonaviru może prowadzić do zaburzeń metabolicznych, w tym hiperlipidemii i insulinooporności.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl