oporność na kortykosteroidy
Oporność na kortykosteroidy to zjawisko kliniczne, w którym pacjent nie reaguje adekwatnie na leczenie glikokortykosteroidami, mimo stosowania ich w standardowych lub nawet zwiększonych dawkach. Występuje w wielu schorzeniach, w tym w astmie, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, chorobach autoimmunologicznych czy w niektórych nowotworach.
Mechanizmy oporności na kortykosteroidy mogą być różnorodne. Obejmują one mutacje receptora glikokortykosteroidowego, zmniejszoną ekspresję tego receptora, zwiększoną ekspresję czynników transkrypcyjnych prozapalnych (np. NF-κB), zaburzenia szlaków sygnałowych czy zwiększoną aktywność deacetylaz histonowych. Czynniki środowiskowe, takie jak palenie tytoniu czy zanieczyszczenie powietrza, również mogą przyczyniać się do rozwoju oporności.
W praktyce klinicznej, oporność na kortykosteroidy może prowadzić do konieczności stosowania alternatywnych terapii, takich jak leki immunosupresyjne, biologiczne czy cytotoksyczne. W niektórych przypadkach stosuje się strategie mające na celu przezwyciężenie oporności, jak równoczesne podawanie leków działających na szlaki sygnałowe, które mogą przywrócić wrażliwość na kortykosteroidy.
Diagnostyka oporności na kortykosteroidy opiera się na ocenie klinicznej odpowiedzi na leczenie, badaniach genetycznych oraz testach funkcjonalnych komórek odpornościowych. Wczesne rozpoznanie oporności pozwala na szybką modyfikację leczenia i zapobieganie progresji choroby podstawowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Azathioprine VIS 50 mg
Azathioprine VIS to immunosupresyjny lek stosowany głównie w terapii chorób autoimmunologicznych oraz w transplantologii. Preparat dostępny jest w formie tabletek zawierających 50 mg azatiopryny, które można dzielić na równe dawki. Wskazania obejmują m.in. toczeń rumieniowaty układowy, ciężkie reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenia mięśni (skórno-mięśniowe, wielomięśniowe), guzkowe zapalenie okołotętnicze, pęcherzycę zwyczajną, autoimmunologiczną niedokrwistość hemolityczną, przewlekłą oporną plamicę małopłytkową oraz autoimmunologiczne przewlekłe zapalenie wątroby. Azatiopryna jest szczególnie zalecana w przypadkach oporności na kortykosteroidy, przeciwwskazań do ich stosowania lub konieczności długotrwałej terapii steroidowej, umożliwiając redukcję dawek steroidów (efekt oszczędzający steroidy). Pełny efekt terapeutyczny może pojawić się po kilku tygodniach lub miesiącach stosowania.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, azatiopryna, choroba autoimmunologiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, cyklosporyna, działanie immunosupresyjne, guzkowe zapalenie okołotętnicze, IBD, inhibitor kalcyneuryny, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, odrzucanie przeszczepu, oporność na kortykosteroidy, pęcherzyca zwyczajna, piodermia zgorzelinowa, plamica małopłytkowa, przeszczepienie narządu, remisja choroby, reumatoidalne zapalenie stawów, steroid, takrolimus, terapia immunosupresyjna, toczeń rumieniowaty układowy, transplantacja, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zapalna choroba jelit - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Grafalon 20 mg/ml
Grafalon 20 mg/ml to koncentrat immunoglobuliny króliczej przeciwko ludzkim limfocytom T, stosowany w leczeniu immunosupresyjnym po przeszczepach narządów oraz w kondycjonowaniu przed przeszczepem komórek macierzystych. Dawkowanie jest uzależnione od masy ciała i wskazania klinicznego: zapobieganie ostremu odrzuceniu przeszczepu wymaga 2-5 mg/kg/dobę (najczęściej 3-4 mg/kg/dobę) przez 5-14 dni, leczenie ostrego odrzucenia opornego na kortykosteroidy stosuje się w dawce 3-5 mg/kg/dobę przez 5-14 dni, a zapobieganie GVHD u dorosłych po SCT wymaga 20 mg/kg/dobę podawanej od -3 do -1 dnia przed SCT. Dzieci i młodzież nie wymagają modyfikacji dawkowania w porównaniu do dorosłych.
allogeniczny przeszczep komórek macierzystych, choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, dostęp żylny, immunoglobulina królicza przeciwko limfocytom T, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwhistaminowy, metyloprednizolon, nadwrażliwość, oporność na kortykosteroidy, ostre odrzucenie przeszczepu, przeszczep komórek macierzystych, przeszczepienie narządu, reakcja anafilaktyczna, żyła główna