łańcuch oddechowy

Łańcuch oddechowy to kluczowy element procesu oddychania komórkowego, zlokalizowany w błonie wewnętrznej mitochondriów. Składa się z pięciu kompleksów białkowych (I-V) oraz dwóch przenośników elektronów – ubichinonu (koenzymu Q) i cytochromu c.

Główną funkcją łańcucha oddechowego jest transport elektronów pochodzących z utleniania związków organicznych (głównie NADH i FADH2) na tlen cząsteczkowy, co prowadzi do wytworzenia gradientu protonów i syntezy ATP. Proces ten stanowi ostatni etap oddychania komórkowego i odpowiada za produkcję około 90% całkowitej energii metabolicznej organizmu.

Zaburzenia funkcjonowania łańcucha oddechowego prowadzą do szeregu chorób mitochondrialnych, które mogą dotyczyć wielu układów i narządów, szczególnie tych o wysokim zapotrzebowaniu energetycznym, jak mięśnie, serce czy układ nerwowy. Diagnostyka obejmuje badania biochemiczne, genetyczne oraz mikroskopowe tkanki mięśniowej.

W praktyce klinicznej dysfunkcje łańcucha oddechowego wiążą się z takimi jednostkami chorobowymi jak zespół MELAS, MERRF, zespół Leigha czy neuropatia nerwu wzrokowego Lebera. Ich leczenie pozostaje głównie objawowe, choć prowadzone są badania nad terapiami ukierunkowanymi na poprawę funkcji mitochondriów.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl