β-hydroksylaza dopaminy
β-hydroksylaza dopaminy (DBH, dopamine β-hydroxylase) to enzym, który katalizuje konwersję dopaminy do noradrenaliny (norepinefryny). Jest to kluczowy enzym w szlaku biosyntezy katecholamin, zlokalizowany głównie w pęcherzykach synaptycznych neuronów noradrenergicznych oraz w rdzeniu nadnerczy.
Enzym ten należy do rodziny monooksygenaz zawierających miedź i wymaga kwasu askorbinowego (witaminy C) jako kofaktora. DBH katalizuje reakcję hydroksylacji pierścienia benzenowego dopaminy z wykorzystaniem tlenu cząsteczkowego, przekształcając ją w noradrenalinę, która jest ważnym neuroprzekaźnikiem i hormonem.
Nieprawidłowości w aktywności β-hydroksylazy dopaminy wiążą się z różnymi schorzeniami neuropsychiatrycznymi, w tym z zaburzeniami nastroju, zespołem deficytu uwagi z nadaktywnością (ADHD) oraz uzależnieniami. Polimorfizmy genu DBH mogą wpływać na podatność na rozwój tych zaburzeń oraz na odpowiedź na leczenie farmakologiczne.
Pomiar aktywności DBH w osoczu może służyć jako biomarker aktywności układu współczulnego. Niedobór DBH jest rzadkim zaburzeniem genetycznym charakteryzującym się brakiem noradrenaliny i adrenaliny, co prowadzi do objawów takich jak hipotensja ortostatyczna, ptoza powiek i zaburzenia termoregulacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Feochromocytoma – Patofizjologia i mechanizm
Feochromocytoma to rzadki nowotwór neuroendokrynny wywodzący się z komórek chromafinowych rdzenia nadnerczy, charakteryzujący się autonomiczną, nadmierną produkcją katecholamin, głównie noradrenaliny i adrenaliny. Zaburzenia syntezy katecholamin wynikają z podwyższonej aktywności enzymów takich jak hydroksylaza tyrozynowa, co prowadzi do różnych wzorców wydzielania (napadowe, ciągłe lub mieszane) i manifestacji klinicznych, w tym nadciśnienia tętniczego i tachyarytmii. Feochromocytoma wykazuje wysoką dziedziczność (do 40%), często związana z mutacjami germinalnymi w genach takich jak RET, VHL, NF1 oraz podjednostkach dehydrogenazy bursztynianowej (SDHB, SDHC, SDHD). Patogeneza obejmuje trzy główne szlaki molekularne: pseudohipoksji (klaster 1), sygnalizacji kinaz (klaster 2) oraz mutacje somatyczne (klaster 3), z kluczową rolą mutacji SDH prowadzących do stabilizacji czynnika HIF i zmian epigenetycznych sprzyjających transformacji nowotworowej.
adrenalina, białko aktywujące GTPazę, cykl Krebsa, czynnik indukowany hipoksją, degradacja proteasomalna, dehydrogenaza bursztynianowa, dekarboksylaza L-aromatycznych aminokwasów, dihydroksyfenyloalanina, fenoksybenzamina, gruczolakowatość wewnątrzwydzielnicza, hydroksylaza prolilowa, hydroksylaza tyrozynowa, inhibitor kanału wapniowego, insulinooporność, kardiomiopatia katecholaminowa, łańcuch oddechowy, naciek jednojądrzasty, nadprodukcja katecholamin, nerwiakowłókniakowatość typu 1, nikardypina, noradrenalina, prazosyna, protoonkogen RET, pseudohipoksja, reaktywna forma tlenu, receptor adrenergiczny, siarczan magnezu, szlak Ras/Raf/MEK/ERK, transformacja nowotworowa, trzustka, ubikwitynacja, zespół von Hippel-Lindau, zwłóknienie śródmiąższowe, β-hydroksylaza dopaminy