izoforma CYP3A4
Izoforma CYP3A4 to najważniejszy enzym z rodziny cytochromu P450, odpowiedzialny za metabolizm ponad 50% leków stosowanych klinicznie. Występuje głównie w wątrobie oraz jelicie cienkim, gdzie pełni kluczową rolę w biotransformacji ksenobiotyków.
CYP3A4 charakteryzuje się szeroką specyficznością substratową, co oznacza, że metabolizuje związki o różnorodnej strukturze chemicznej, w tym leki z grup przeciwnowotworowych, immunosupresyjnych, przeciwdepresyjnych i statyn. Aktywność tego enzymu podlega znacznym wahaniom międzyosobniczym, co może prowadzić do istotnych różnic w stężeniach leków u poszczególnych pacjentów.
Istotną cechą CYP3A4 jest podatność na indukcję i inhibicję przez liczne substancje, co stanowi podłoże wielu klinicznie istotnych interakcji lekowych. Induktorami są m.in. ryfampicyna, karbamazepina i dziurawiec zwyczajny, zaś inhibitorami ketokonazol, erytromycyna, sok grejpfrutowy czy inhibitory proteazy HIV. Znajomość statusu CYP3A4 u pacjenta ma kluczowe znaczenie przy ustalaniu dawkowania leków o wąskim indeksie terapeutycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Vardenafil Holsten 5 mg
Wardenafil jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z silnymi inhibitorami tego enzymu, takimi jak indynawir, rytonawir, ketokonazol i itrakonazol. Współistniejące stosowanie tych leków może prowadzić do znaczącego wzrostu ekspozycji na wardenafil (AUC wzrasta do 49-krotnie, Cmax do 13-krotnie) oraz wydłużenia okresu półtrwania do 25,7 godziny, co jest przeciwwskazane, szczególnie u pacjentów powyżej 75 roku życia. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, klarytromycyna) również zwiększają stężenia wardenafilu (AUC około 4-krotnie, Cmax około 3-krotnie), co wymaga dostosowania dawki. Sok grejpfrutowy może nieznacznie podnosić stężenie leku, natomiast cymetydyna, ranitydyna, digoksyna, warfaryna, glibenklamid, alkohol (do stężenia 73 mg/dl) oraz leki zobojętniające kwas solny nie wykazują istotnych interakcji farmakokinetycznych.
alfuzosyna, azotan, cymetydyna, cytochrom P-450, digoksyna, donor tlenku azotu, działanie hipotensyjne azotanów, erytromycyna, farmakokinetyka wardenafilu, glibenklamid, hipotonia, indynawir, inhibitor izoenzymu, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoforma CYP3A4, izoforma CYP3A5, ketokonazol, klarytromycyna, klirens wardenafilu, kwas acetylosalicylowy, lek blokujący receptor α-adrenergiczny, lek moczopędny, lek zobojętniający kwas solny, lek α-adrenolityczny, lek β-adrenolityczny, metformina, niedociśnienie ortostatyczne, nifedypina, nikorandyl, nitrogliceryna, okres półtrwania wardenafilu, pochodna sulfonylomocznika, ranitydyna, riocyguat, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, tamsulozyna, terazosyna, umiarkowany inhibitor CYP3A4, wardenafil, warfaryna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu - Leksykon leków
Interakcje leku – Biofibrat 267 mg
Biofibrat, zawierający 267 mg fenofibratu mikronizowanego, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Fenofibrat nasila działanie doustnych antykoagulantów, co wymaga redukcji dawki tych leków o około 1/3 i ścisłego monitorowania INR w celu minimalizacji ryzyka krwawień. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z cyklosporyną, które może prowadzić do odwracalnej niewydolności nerek, co wymaga regularnej kontroli funkcji nerek i natychmiastowego przerwania fenofibratu w przypadku pogorszenia parametrów nerkowych. Ponadto, kojarzenie fenofibratu ze statynami lub innymi fibratami zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego konieczne jest monitorowanie objawów mięśniowych oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK). Współstosowanie z glitazonami może prowadzić do paradoksalnego obniżenia stężenia HDL, co wymaga regularnej kontroli lipidogramu i ewentualnej modyfikacji terapii.
antykoagulant doustny, cholesterol HDL, cyklosporyna, cytochrom P-450, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenofibrat mikronizowany, fibrat, frakcja HDL cholesterolu, glitazon, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoforma CYP2D6, izoforma CYP3A4, kinaza kreatynowa, kwas fenofibrynowy, mikrosom wątroby, miopatia, niewydolność nerek, powikłanie krwotoczne, statyna, suplement diety, tiazolidynedion, toksyczność mięśniowa, wskaźnik INR, wskaźnik terapeutyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Vardenafil Holsten 20 mg
Wardenafil, metabolizowany głównie przez izoformę CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z silnymi inhibitorami tego enzymu, takimi jak rytonawir, indynawir, ketokonazol i itrakonazol. Przykładowo, jednoczesne stosowanie wardenafilu (5-10 mg) z rytonawirem (600 mg dwa razy na dobę) powoduje 13-krotne zwiększenie Cmax oraz 49-krotne zwiększenie AUC0-24, a także wydłużenie okresu półtrwania do 25,7 godziny. Podobne, choć nieco mniejsze, zwiększenia ekspozycji obserwuje się przy stosowaniu indynawiru i ketokonazolu. Z tego względu jednoczesne podawanie wardenafilu z tymi lekami jest przeciwwskazane, zwłaszcza u mężczyzn powyżej 75 lat. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak erytromycyna i klarytromycyna, również zwiększają AUC i Cmax wardenafilu (odpowiednio 4- i 3-krotnie), co może wymagać dostosowania dawki.
cytochrom P-450, częstość rytmu serca, działanie hipotensyjne, działanie niepożądane, działanie przeciwpłytkowe, działanie rozszerzające naczynia, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka wardenafilu, funkcja erekcyjna, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P-450, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakokinetyczna, izoforma CYP2C9, izoforma CYP3A4, izoforma CYP3A5, lek blokujący receptory α-adrenergiczne, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek zobojętniający kwas solny, lek β-adrenolityczny, niedociśnienie ortostatyczne, obniżenie ciśnienia tętniczego, okres półtrwania, pochodna sulfonylomocznika, stężenie w osoczu - Leksykon leków
Interakcje leku – Lipanthyl 267M 267 mg
Fenofibrat mikronizowany (Lipanthyl 267M) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Nasilenie działania doustnych antykoagulantów wymaga redukcji dawki o około 1/3 i monitorowania INR, natomiast współstosowanie z cyklosporyną wiąże się z ryzykiem ciężkiej, odwracalnej niewydolności nerek, co wymaga ścisłej kontroli funkcji nerek i ewentualnego przerwania terapii. Kombinacja fenofibratu ze statynami lub innymi fibratami znacząco zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego konieczne jest regularne monitorowanie objawów mięśniowych oraz aktywności kinazy kreatynowej (CPK). Glitazony mogą powodować paradoksalne obniżenie stężenia HDL, co wymaga kontroli lipidogramu i ewentualnej modyfikacji leczenia. Fenofibrat wykazuje słabe do umiarkowanego hamowanie izoenzymów CYP2C9, CYP2C19 i CYP2A6, co może wpływać na metabolizm leków o wąskim indeksie terapeutycznym, wskazując na konieczność monitorowania i dostosowania dawek.
cholesterol HDL, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, cytochrom P450, doustny antykoagulant, enzym mięśniowy, fenofibrat mikronizowany, glitazon, homocysteina, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoforma CYP3A4, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, kolka żółciowa, kwas fenofibrynowy, lek hepatotoksyczny, lek hipolipemizujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, miopatia, niewydolność nerek, rabdomioliza, ryzyko krwawienia, statyna, tiazolidynodion, toksyczność mięśniowa, wskaźnik INR, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zatorowość płucna