norfentanyl

Norfentanyl to główny metabolit fentanylu, powstający w wyniku N-dealkilacji fentanylu przy udziale enzymu CYP3A4 w wątrobie. Jest to związek o słabszej aktywności opioidowej niż fentanyl, około 1/4 do 1/2 siły działania związku macierzystego.

W diagnostyce medycznej i medycynie sądowej norfentanyl jest ważnym markerem służącym do wykrywania niedawnego użycia fentanylu. Jego dłuższy okres półtrwania w porównaniu do fentanylu (około 8-10 godzin) sprawia, że może być wykrywany w moczu i krwi przez dłuższy czas po ekspozycji na fentanyl.

Monitorowanie stężenia norfentanylu ma istotne znaczenie kliniczne w kontekście rosnącego problemu nadużywania opioidów, szczególnie syntetycznych, oraz w ocenie potencjalnego przedawkowania fentanylu. W toksykologii sądowej wykrywanie norfentanylu jest rutynowym elementem analizy w przypadkach podejrzenia zgonu z powodu przedawkowania opioidów.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Matrifen 25 mikrogramów/godzinę system transdermalny 25 mcg/h

Matrifen, transdermalny system dostarczania fentanylu, zapewnia stałe uwalnianie leku w dawkach od 12 do 100 μg/h przez 72 godziny, z biodostępnością około 92%. Po aplikacji plastra stężenie fentanylu w surowicy stabilizuje się między 12 a 24 godziną, a stan równowagi farmakokinetycznej osiągany jest po drugiej aplikacji 72-godzinnej. Fentanyl wykazuje dużą objętość dystrybucji (3-10 l/kg), wysokie wiązanie z białkami osocza (~95%) oraz szybki metabolizm w wątrobie przez CYP3A4 do nieaktywnego norfentanylu. Okres półtrwania po 72-godzinnej aplikacji wynosi 20-27 godzin, co jest 2-3 razy dłuższe niż po podaniu dożylnym. Wchłanianie leku jest wrażliwe na czynniki takie jak temperatura skóry oraz czas wymiany plastra, co może wpływać na stężenia fentanylu w surowicy i ryzyko toksyczności.
bariera krew-mózg, biodostępność fentanylu, całkowity klirens, cytochrom P450, dyfuzja fentanylu, eliminacja nerkowa, farmakokinetyka fentanylu, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, kumulacja leku, kumulacja tkankowa, kumulacja w warstwach skóry, maksymalne stężenie leku, marskość wątroby, matryca polimerowa, metabolizm leku, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, przenikanie przez bariery biologiczne, stan równowagi dynamicznej, stężenie toksyczne, stężenie w surowicy, system transdermalny fentanylu, tolerancja na opioidy, wchłanianie fentanylu, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vellofent 400 mcg

Fentanyl, substancja czynna leku Vellofent, cechuje się wysoką lipofilnością, co wpływa na jego szybkie wchłanianie z błony śluzowej jamy ustnej oraz wolniejsze z przewodu pokarmowego, z istotnym metabolizmem pierwszego przejścia w wątrobie i jelitach. Biodostępność podjęzykowa szacowana jest na około 70%. Po podaniu dawek od 133 do 800 µg, maksymalne stężenia fentanylu w osoczu wynoszą od 360 do 2070 pg/ml, osiągane w czasie 50-90 minut (Tmax). Fentanyl wykazuje dwufazową dystrybucję, wiążąc się z białkami osocza (80-85%), głównie alfa-1 kwaśną glikoproteiną. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, z powstaniem nieaktywnych metabolitów, a eliminacja zachodzi głównie przez mocz. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 12 godzin, co ma znaczenie kliniczne przy stosowaniu wielokrotnych dawek.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, ból przebijający, cytochrom P450, cytrynian fentanylu, działanie niepożądane, enzym CYP3A4, faza eliminacji, faza redystrybucji, fentanyl, klirens fentanylu, końcowy okres półtrwania, lipofilność, metabolizm pierwszego przejścia, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proporcjonalność dawek, stężenie maksymalne, tabletka podjęzykowa, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Matrifen 12 mikrogramów/godzinę system trandermalny 12 mcg/h

System transdermalny Matrifen zapewnia stałe uwalnianie fentanylu przez 72 godziny, z biodostępnością około 92%. Po aplikacji plastra stężenie fentanylu w surowicy osiąga stabilny poziom między 12 a 24 godziną i utrzymuje się przez cały okres działania plastra. Stan równowagi dynamicznej (steady-state) osiągany jest po drugiej aplikacji, przy czym wartości AUC i Cmax są o około 40% wyższe niż po jednorazowym podaniu. Farmakokinetyka fentanylu charakteryzuje się dużą zmiennością osobniczą, zależną od przepuszczalności skóry i szybkości eliminacji. Wchłanianie leku jest wrażliwe na temperaturę skóry, co może znacząco zwiększać stężenia fentanylu (np. poduszka elektryczna podnosi AUC o 2,2 razy). Fentanyl wykazuje dużą objętość dystrybucji (3-10 l/kg), silne wiązanie z białkami osocza (~95%) oraz szybkie przenikanie przez barierę krew-mózg, co warunkuje jego działanie analgetyczne. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie przez CYP3A4, a okres półtrwania po aplikacji transdermalnej wynosi 20-27 godzin, co jest dłuższe niż po podaniu dożylnym.
AUC, bariera krew-mózg, biodostępność fentanylu, Cmax, CYP3A4, dyfuzja fentanylu, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, faza eliminacji, gradient stężeń, klasyfikacja Child-Pugh, klirens fentanylu, marskość wątroby, matryca polimerowa, metabolit fentanylu, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania fentanylu, przepuszczalność skóry, stan stacjonarny, stężenie toksyczne, substancja czynna, tolerancja na opioidy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne, zmienność osobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vellofent 800 mcg

Fentanyl, będący substancją czynną preparatu Vellofent, cechuje się wysoką lipofilnością, co warunkuje szybkie wchłanianie z błony śluzowej jamy ustnej oraz wolniejsze z przewodu pokarmowego, z istotnym metabolizmem pierwszego przejścia w wątrobie i jelitach. Preparat Vellofent, w formie tabletek podjęzykowych, umożliwia szybkie uwolnienie fentanylu, co przekłada się na biodostępność około 70%. Maksymalne stężenia w osoczu (C_max) wahają się od 360 do 2070 pg/ml przy dawkach od 133 do 800 μg, osiągane w czasie 50-90 minut. Fentanyl wykazuje dwufazową dystrybucję, z szybkim osiągnięciem równowagi w tkankach o wysokim przepływie naczyniowym oraz późniejszą redystrybucją z tkanek głębokich. Wiązanie z białkami osocza wynosi 80-85%, głównie z alfa-1 kwaśną glikoproteiną, a w stanach kwasicy obserwuje się wzrost frakcji wolnej leku.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, błona śluzowa jamy ustnej, CYP3A4, cytochrom P450, dealkilacja, dystrybucja leku, faza eliminacji, fentanyl, klirens leku, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, stężenie maksymalne w osoczu, tabletka podjęzykowa, właściwości lipofilne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Durogesic 25 mcg/h

System transdermalny Durogesic dostarcza fentanyl do krążenia ogólnoustrojowego przez 72 godziny, z wysoką biodostępnością około 92%. Po aplikacji plastra stężenie fentanylu w surowicy stabilizuje się między 12 a 24 godziną i utrzymuje przez cały okres aplikacji. W stanie stacjonarnym wartości AUC i Cₘₐₓ są o około 40% wyższe niż po jednorazowym podaniu, co wskazuje na kumulację leku. Farmakokinetyka fentanylu jest liniowa w zakresie stosowanych dawek, a stężenia w surowicy są proporcjonalne do wielkości plastrów (od 12,5 do 100 μg/h). Czynniki takie jak temperatura skóry mogą znacząco zwiększyć wchłanianie (np. wzrost AUC do 2,2 razy), a wcześniejsza wymiana plastra (po 24 h) może podnieść stężenie fentanylu o 14%. Fentanyl wykazuje dużą objętość dystrybucji (3-10 l/kg), silne wiązanie z białkami osocza (~95%) oraz przenika przez barierę krew-mózg, łożysko i do mleka matki. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie przez CYP3A4, a okres półtrwania po aplikacji transdermalnej wynosi 20-27 godzin, co jest 2-3 razy dłuższe niż po podaniu dożylnym.
AUC, bariera krew-mózg, biodostępność, cytochrom CYP3A4, dystrybucja tkankowa, działanie niepożądane, farmakokinetyka liniowa, fentanyl, gradient stężenia, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, kumulacja leku, marskość wątroby, matryca polimerowa, minimalne stężenie skuteczne, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja przez bariery biologiczne, plaster fentanylu, stan równowagi dynamicznej, stężenie maksymalne leku, system transdermalny, tolerancja na opioidy, wiązanie z białkami osocza, wydłużenie okresu półtrwania, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmniejszenie klirensu, zwiększenie stężenia leku
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Durogesic 100 mcg/h

System transdermalny Durogesic dostarcza fentanyl przez 72 godziny, zapewniając wysoką biodostępność około 92%. Po pierwszej aplikacji stężenie fentanylu w surowicy stabilizuje się między 12 a 24 godziną, a stan równowagi dynamicznej osiągany jest po drugiej aplikacji plastra. W stanie stacjonarnym obserwuje się około 40% wzrost AUC i Cₘₐₓ w porównaniu do jednorazowego podania. Fentanyl wykazuje dużą objętość dystrybucji (3-10 l/kg), silne wiązanie z białkami osocza (~95%) oraz szybki metabolizm w wątrobie głównie przez CYP3A4 do nieaktywnego norfentanylu. Okres półtrwania po 72-godzinnej aplikacji wynosi 20-27 godzin, co jest efektem depot skóry. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (około 75%) i kałem (około 9%), z mniej niż 10% leku w formie niezmienionej.
AUC, bariera krew-mózg, biodostępność, CYP3A4, dyfuzja leku, dysfunkcja wątroby, efekt depot, eliminacja nerkowa, farmakodynamika, farmakokinetyka, fentanyl, keratynocyty, klirens, marskość wątroby, metabolizm leku, minimalne stężenie skuteczne, N-dealkilacja, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, opioidowy lek przeciwbólowy, plaster transdermalny, skala Child-Pugh, stan równowagi dynamicznej, system transdermalny, tolerancja na opioidy, uwalnianie leku, wchłanianie leku, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vellofent 267 mcg

Fentanyl, substancja czynna preparatu Vellofent, cechuje się wysoką lipofilnością, co umożliwia szybkie wchłanianie z błony śluzowej jamy ustnej oraz wolniejsze z przewodu pokarmowego. Po podaniu podjęzykowym (dawki 133-800 μg) osiąga średnie stężenie maksymalne w osoczu w zakresie 360-2070 pg/ml w czasie 50-90 minut. Biodostępność szacowana jest na około 70%. Fentanyl wykazuje dwufazową dystrybucję, z szybkim osiągnięciem równowagi stężeń w narządach o wysokim przepływie krwi oraz redystrybucją między tkankami głębokimi a osoczem. Wiąże się z białkami osocza w 80-85%, głównie z alfa-1 kwaśną glikoproteiną, a w stanach kwasicy obserwuje się wzrost frakcji wolnego leku. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie i jelitach przez CYP3A4, prowadząc do nieaktywnego farmakologicznie norfentanylu. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, a okres półtrwania w końcowej fazie wynosi około 12 godzin.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, CYP3A4, dystrybucja leku, fentanyl, frakcja wolna leku, klirens leku, kwasica, liniowość farmakokinetyki, lipofilność, metabolizm pierwszego przejścia, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, proporcjonalność dawki, stężenie maksymalne, tabletka podjęzykowa, wiązanie z białkami
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Durogesic 75 mcg/h

Systemy transdermalne Durogesic zapewniają ciągłe uwalnianie fentanylu przez 72 godziny, z wysoką biodostępnością około 92%. Po aplikacji stężenie fentanylu w surowicy stabilizuje się między 12 a 24 godziną i utrzymuje na stałym poziomie przez kolejne 48 godzin. Stan równowagi dynamicznej osiągany jest po drugiej aplikacji plastra, przy czym AUC i Cmax w stanie stacjonarnym są o około 40% wyższe niż po jednorazowym podaniu. Farmakokinetyka fentanylu charakteryzuje się dużą zmiennością indywidualną, zależną od przepuszczalności skóry i metabolizmu, a także jest wrażliwa na czynniki takie jak temperatura skóry, która może znacząco zwiększyć stężenia leku (np. podgrzewanie plastra poduszką elektryczną zwiększa AUC 2,2-krotnie). Fentanyl wykazuje liniową farmakokinetykę, a jego okres półtrwania po aplikacji transdermalnej wynosi 20-27 godzin, co jest 2-3 razy dłuższe niż po podaniu dożylnym. Lek jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów, a około 75% dawki jest wydalane z moczem, głównie w formie metabolitów.
AUC w stanie stacjonarnym, bariera krew-mózg, biodostępność, CYP3A4, cytochrom P450, dyfuzja fentanylu, keratynocyt, klasyfikacja Child-Pugh, klirens fentanylu, krążenie systemowe, liniowa farmakokinetyka, marskość wątroby, matryca polimerowa, metabolizm skórny, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent pediatryczny, stan równowagi dynamicznej, stan stacjonarny, system transdermalny, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zmienność osobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fenta MX 75 75 mcg/h

Fenta MX to system transdermalny dostarczający fentanyl w dawkach 25, 50, 75 i 100 μg/h, zapewniający ciągłe uwalnianie leku przez 72 godziny z biodostępnością około 92%. Po aplikacji plastra stężenie fentanylu w surowicy stabilizuje się po 12-24 godzinach, a stan stacjonarny osiągany jest po drugim cyklu aplikacji, z kumulacją zwiększającą AUC i Cmax o około 40%. Wchłanianie jest zależne od gradientu stężeń i temperatury skóry – podgrzewanie plastra przez 10 godzin zwiększa AUC 2,2-krotnie i stężenie leku o 61%. Fentanyl wykazuje dużą objętość dystrybucji (3-10 l/kg i.v.), silne wiązanie z białkami osocza (~95%), szybki metabolizm w wątrobie przez CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów oraz długi okres półtrwania po aplikacji transdermalnej (20-27 h), co wynika z powolnego uwalniania z tkanek. Farmakokinetyka jest liniowa i wykazuje dużą zmienność międzyosobniczą, co wymaga indywidualnego dostosowania dawki z uwzględnieniem opóźnienia działania (12-24 h).
AUC, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność fentanylu, cytochrom P450, enzym CYP3A4, fentanyl, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens dostosowany do masy ciała, klirens fentanylu, liniowość farmakokinetyki, marskość wątroby, matryca polimerowa, minimalne skuteczne stężenie, norfentanyl, okres półtrwania, stan stacjonarny, system transdermalny, tkanka tłuszczowa, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Submena 800 mcg

Fentanyl, substancja czynna w tabletkach podjęzykowych Submena, charakteryzuje się wysoką lipofilnością, co umożliwia szybkie wchłanianie przez błony śluzowe jamy ustnej, z biodostępnością bezwzględną wynoszącą 54%. Po podaniu dawek od 100 do 800 μg, maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) wahają się od 0,2 do 1,3 ng/ml, osiągając Tmax w zakresie 22,5 do 240 minut. Fentanyl wiąże się w 80-85% z białkami osocza, głównie α1-glikoproteiną, a jego objętość dystrybucji wynosi 3-6 l/kg, co wskazuje na znaczną penetrację tkanek. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, prowadząc do nieaktywnych metabolitów, z klirensem osoczowym około 0,5 l/h/kg. Eliminacja przebiega dwufazowo, z głównym okresem półtrwania około 7 godzin (zakres 3-12,5 h) i końcowym około 20 godzin (zakres 11,5-25 h).
absorpcja przez błony śluzowe, biodostępność bezwzględna, biorównoważność, Cmax, dwufazowy proces eliminacji, enzym CYP3A4, farmakokinetyka, fentanyl, klirens osoczowy, końcowy okres półtrwania, lipofilność, metabolizm pierwszego przejścia, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie fentanylu w osoczu, stężenie maksymalne, tabletka podjęzykowa, Tmax, wiązanie z białkami osocza, właściwości lipofilne, α1-glikoproteina
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fentanyl Kalceks 0,05 mg/ml

Fentanyl, podawany dożylnie w preparacie Fentanyl Kalceks (0,05 mg/ml fentanylu cytrynianu), charakteryzuje się dwufazowym profilem farmakokinetycznym z bardzo krótkim pierwszym okresem półtrwania wynoszącym 1 minutę oraz drugim okresem półtrwania 18 minut, a końcowa faza eliminacji trwa około 475 minut. Objętość dystrybucji w kompartmencie centralnym (Vc) wynosi 13 litrów, natomiast całkowita objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (Vdss) to 339 litrów, co wskazuje na szerokie rozprzestrzenianie się leku w tkankach. Fentanyl wiąże się z białkami osocza w około 84%, a jego metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzym CYP3A4, prowadząc do powstania norfentanylu. Klirens leku wynosi 574 ml/min, a około 75% dawki jest wydalane z moczem w ciągu 24 godzin, z czego tylko 10% w formie niezmienionej.
białka osocza, biodostępność, biotransformacja, cytochrom P450 3A4, dawka fentanylu, dostępność biologiczna, droga nerkowa, efekt terapeutyczny, fentanyl cytrynian, klirens, kompartment centralny, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, opioidowy lek przeciwbólowy, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, właściwości farmakokinetyczne, wstrzyknięcie dożylne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vellofent 133 mcg

Fentanyl, substancja czynna produktu Vellofent, cechuje się wysoką lipofilnością, co umożliwia szybkie wchłanianie przez błonę śluzową jamy ustnej i znacząco wpływa na jego farmakokinetykę. Po podaniu podjęzykowym w dawkach od 133 do 800 μg, fentanyl osiąga maksymalne stężenie w osoczu (360-2070 pg/ml) w czasie 50-90 minut. Biodostępność szacowana jest na około 70%. Substancja wiąże się z białkami osocza w 80-85%, głównie z alfa-1 kwaśną glikoproteiną, a jej metabolizm zachodzi głównie w wątrobie i jelitach pod wpływem enzymu CYP3A4, prowadząc do powstania nieaktywnego farmakologicznie norfentanylu. Eliminacja fentanylu odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem, z mniej niż 7% dawki wydalanej w postaci niezmienionej z moczem i około 1% z kałem. Okres półtrwania eliminacji wynosi około 12 godzin, a farmakokinetyka wykazuje proporcjonalność dawek w zakresie stosowanych dawek.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność bezwzględna, błona śluzowa jamy ustnej, błona śluzowa jelit, dystrybucja leku, enzym CYP3A4, fentanyl, hydroksylacja, klirens leku, metabolizm leku, metabolizm pierwszego przejścia, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proporcjonalność dawek, redystrybucja leku, stężenie maksymalne, tabletka podjęzykowa, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami, właściwości lipofilne, wolna frakcja leku
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Durogesic 12 mcg/h

Durogesic to transdermalny system dostarczania fentanylu, zapewniający stałe uwalnianie leku przez 72 godziny, dostępny w pięciu mocach: 12, 25, 50, 75 oraz 100 µg/h, z odpowiednio dobranymi rozmiarami plastrów od 5,25 do 42 cm² i zawartością fentanylu od 2,1 do 16,8 mg. Fentanyl jest wchłaniany przez skórę z biodostępnością około 92%, osiągając stabilne stężenia w surowicy między 12 a 24 godziną po aplikacji, utrzymujące się przez cały okres stosowania plastra. Stan równowagi farmakokinetycznej osiągany jest po drugim 72-godzinnym okresie aplikacji, z około 40% wzrostem AUC i Cₘₐₓ w porównaniu do pojedynczej dawki. Wchłanianie leku jest wrażliwe na czynniki zewnętrzne, takie jak temperatura skóry, która może znacząco zwiększyć stężenia fentanylu (np. podgrzewanie plastra poduszką elektryczną zwiększa AUC 2,2-krotnie). Fentanyl wykazuje dużą objętość dystrybucji (3-10 l/kg), wysokie wiązanie z białkami osocza (~95%) oraz przenika przez barierę krew-mózg, łożysko i do mleka matki. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie przez CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów, a okres półtrwania po 72-godzinnej aplikacji wynosi 20-27 godzin, wydłużony w porównaniu do podania dożylnego. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z mniej niż 10% fentanylu wydalanego w postaci niezmienionej.
bariera krew-mózg, biodostępność fentanylu, całkowity klirens, farmakokinetyka leku, gradient stężeń, izoforma CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, klirens metaboliczny, maksymalne stężenie leku, marskość wątroby, minimalne stężenie skuteczne, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania fentanylu, pole pod krzywą stężenia, stan równowagi dynamicznej, stężenie fentanylu w surowicy, system transdermalny fentanylu, tolerancja na opioidy, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność liniowa, zmienność osobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fenta MX 100 100 mcg/h

System transdermalny Fenta MX zapewnia stałe uwalnianie fentanylu przez 72 godziny z biodostępnością około 92%. Po aplikacji plastra stężenie fentanylu w surowicy stabilizuje się po 12-24 godzinach i utrzymuje się na stałym poziomie do końca okresu stosowania. Stan stacjonarny osiągany jest pod koniec drugiego 72-godzinnego cyklu aplikacji, z wartościami AUC i Cmax wyższymi o około 40% w porównaniu do pojedynczej aplikacji. Wchłanianie fentanylu jest zależne od temperatury skóry – podgrzewanie plastra może zwiększyć AUC 2,2-krotnie i stężenie leku o 61%. Fentanyl wykazuje dużą objętość dystrybucji (3-10 l/kg), wysoki stopień wiązania z białkami osocza (średnio 95%) oraz przenika przez barierę krew-mózg, łożyskową i do mleka. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie przez CYP3A4, a okres półtrwania po aplikacji transdermalnej wynosi 20-27 godzin, co jest dłuższe niż po podaniu dożylnym.
AUC, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność, Cmax, dystrybucja tkankowa, fentanyl, gradient stężenia, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens fentanylu, liniowość farmakokinetyczna, marskość wątroby, mięsień szkieletowy, minimalne stężenie skuteczne, norfentanyl, okres półtrwania, pacjent w podeszłym wieku, plaster przezskórny, stan stacjonarny, system transdermalny, tkanka tłuszczowa, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Submena 400 mcg

Submena to podjęzykowa tabletka zawierająca mikronizowany cytrynian fentanylu w dawkach 100, 200, 400 i 800 μg, charakteryzująca się wysoką lipofilnością i szybkim wchłanianiem przez błony śluzowe jamy ustnej. Bezwzględna biodostępność wynosi 54%, co jest znacząco wyższe niż przy podaniu doustnym, dzięki uniknięciu efektu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenia fentanylu w osoczu wahają się od 0,2 do 1,3 ng/ml, osiągane w czasie 22,5-240 minut, zależnie od dawki. Fentanyl wiąże się z białkami osocza w 80-85%, głównie z α1-glikoproteiną, a jego objętość dystrybucji wynosi 3-6 l/kg, co wskazuje na szeroką dystrybucję, w tym przenikanie przez barierę krew-mózg. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, prowadząc do nieaktywnych metabolitów, a klirens osoczowy wynosi około 0,5 l/h/kg.
albuminy, alfa-1-glikoproteina, bariera krew-mózg, biodostępność, biorównoważność, biotransformacja, cytochrom P450, cytrynian fentanylu, dwufazowa eliminacja, działanie przeciwbólowe, enzym CYP3A4, farmakokinetyka, klirens, lipoproteiny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie w osoczu, tabletka podjęzykowa, właściwości lipofilne, wydalanie nerkowe, wyniszczenie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fenta MX 50 50 mcg/h

Produkt leczniczy Fenta MX w postaci systemu transdermalnego zapewnia kontrolowane uwalnianie fentanylu przez 72 godziny, z wysoką biodostępnością wynoszącą 92%. Po aplikacji plastra stężenie fentanylu w surowicy stabilizuje się po 12-24 godzinach i utrzymuje względnie stały poziom przez cały okres stosowania. Pełny stan stacjonarny osiągany jest pod koniec drugiego okresu aplikacji, z kumulacją skutkującą wzrostem AUC i Cmax o około 40%. Wchłanianie jest zależne od gradientu stężeń i temperatury skóry, gdzie podwyższenie temperatury może zwiększyć AUC nawet 2,2-krotnie. Fentanyl wykazuje dużą objętość dystrybucji (3-10 l/kg), silne wiązanie z białkami osocza (średnio 95%) oraz łatwe przenikanie przez barierę krew-mózg, łożyskową i do mleka. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie przez CYP3A4, a okres półtrwania po podaniu transdermalnym wynosi 20-27 godzin, co jest 2-3 razy dłuższe niż po podaniu dożylnym.
AUC, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność, Cmax, cytochrom P450, dystrybucja substancji, działanie niepożądane, enzym CYP3A4, fentanyl, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens fentanylu, maksymalne stężenie, marskość wątroby, matryca polimerowa, niewydolność nerek, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, plaster przezskórny, pole pod krzywą stężenia, stan stacjonarny, stężenie terapeutyczne, system transdermalny, toksyczność fentanylu, tolerancja na opioidy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Submena 100 mcg

Submena to lek zawierający mikronizowany cytrynian fentanylu, dostępny w tabletkach podjęzykowych o dawkach 100, 200, 400 i 800 μg. Fentanyl cechuje się wysoką lipofilnością, co umożliwia szybkie wchłanianie przez błony śluzowe jamy ustnej, z biodostępnością bezwzględną wynoszącą 54%. Maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) wahają się od 0,2 do 1,3 ng/ml, a czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) jest zmienny i wynosi od 22,5 do 240 minut, co wskazuje na proporcjonalność farmakokinetyki do dawki. Fentanyl wiąże się w 80-85% z białkami osocza, głównie α1-glikoproteiną, a jego objętość dystrybucji wynosi 3-6 l/kg. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do powstania nieaktywnych metabolitów, w tym norfentanylu. Klirens osoczowy wynosi około 0,5 l/h/kg, a główny okres półtrwania eliminacji to około 7 godzin (zakres 3-12,5 h), z dłuższym okresem końcowym około 20 godzin (zakres 11,5-25 h).
alfa-1-glikoproteina, białka osocza, biodostępność bezwzględna, biodostępność leku, biorównoważność, dystrybucja leku, działanie niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzym CYP3A4, fentanyl, klirens osoczowy, końcowy okres półtrwania, metabolizm fentanylu, metabolizm pierwszego przejścia, norfentanyl, objętość dystrybucji, półtrwanie eliminacji, proporcjonalność dawki, stężenie fentanylu w osoczu, tabletka podjęzykowa, właściwości lipofilne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vellofent 533 mcg

Fentanyl, substancja czynna produktu leczniczego Vellofent, charakteryzuje się wysoką lipofilnością, co umożliwia szybkie wchłanianie przez błonę śluzową jamy ustnej, podczas gdy wchłanianie z przewodu pokarmowego jest znacznie wolniejsze i obarczone znacznym efektem pierwszego przejścia wątrobowo-jelitowego. Produkt Vellofent wykorzystuje technologię szybkiego uwalniania fentanylu, co zwiększa zarówno szybkość, jak i ilość leku wchłanianego podjęzykowo, z szacowaną biodostępnością około 70%. Po podaniu dawek od 133 do 800 μg, maksymalne stężenie fentanylu w osoczu (Cmax) wynosi od 360 do 2070 pg/ml i osiągane jest w czasie 50-90 minut. Fentanyl wykazuje dwufazową dystrybucję: początkową szybką dystrybucję do tkanek o wysokim przepływie (mózg, serce, płuca) oraz późniejszą redystrybucję do tkanek głębokich (mięśnie, tkanka tłuszczowa). Lek wiąże się z białkami osocza w 80-85%, głównie z alfa-1 kwaśną glikoproteiną, a w warunkach kwasicy zwiększa się frakcja wolnego fentanylu.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, błona śluzowa jamy ustnej, cytochrom P450, dealkilacja, dysfagia, dystrybucja początkowa, enzym CYP3A4, fentanyl, klirens fentanylu, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proporcjonalność dawek, redystrybucja, stężenie fentanylu w osoczu, tabletki podjęzykowe, właściwości lipofilne, wydalanie leku
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Submena 200 mcg

Fentanyl, ze względu na swoje silne właściwości lipofilne, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem przez błony śluzowe jamy ustnej, podczas gdy wchłanianie z przewodu pokarmowego jest wolniejsze i obarczone znacznym efektem pierwszego przejścia w wątrobie i jelitach. Produkt Submena w formie tabletki podjęzykowej zapewnia biodostępność bezwzględną na poziomie 54%, co jest istotnie wyższe niż po podaniu doustnym. Maksymalne stężenia fentanylu w osoczu (Cmax) po dawkach 100-800 μg wynoszą 0,2-1,3 ng/ml, osiągane w czasie od 22,5 do 240 minut (Tmax). Fentanyl wiąże się z białkami osocza w 80-85%, głównie z α1-glikoproteiną, a jego objętość dystrybucji wynosi 3-6 l/kg, co wskazuje na szeroką dystrybucję do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do nieaktywnych metabolitów, z których około 75% dawki jest wydalane z moczem w ciągu 72 godzin, a 9% z kałem. Całkowity klirens osoczowy wynosi około 0,5 l/h/kg.
białko osocza, biodostępność bezwzględna, biorównoważność, błona śluzowa jamy ustnej, Cmax, cytochrom P450, enzym CYP3A4, fentanyl, klirens osoczowy, końcowy okres półtrwania, lipofilność, metabolizm pierwszego przejścia, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, profil farmakokinetyczny, proporcjonalność dawki, redystrybucja leku, stężenie fentanylu, stężenie leku w surowicy, tabletka podjęzykowa, Tmax, wchłanianie jelitowe, α1-glikoproteina
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Matrifen 100 mikrogramów/godzinę system transdermalny 100 mcg/h

Fentanyl podawany przez system transdermalny Matrifen charakteryzuje się stałym, kontrolowanym uwalnianiem przez 72 godziny, z wysoką biodostępnością około 92%. Po aplikacji plastra stężenie fentanylu w surowicy stabilizuje się między 12 a 24 godziną i utrzymuje względnie stały poziom przez cały czas aplikacji. W przypadku wielokrotnego stosowania obserwuje się kumulację leku, co skutkuje wzrostem AUC i Cmax o około 40% w porównaniu do pojedynczej dawki. Czynniki takie jak temperatura skóry znacząco wpływają na farmakokinetykę – podgrzewanie miejsca aplikacji przez 10 godzin może zwiększyć AUC fentanylu 2,2-krotnie, a stężenie w surowicy o 61%. Fentanyl wykazuje dużą objętość dystrybucji (3-10 l/kg), wysokie wiązanie z białkami osocza (~95%) oraz szybkie przenikanie przez barierę krew-mózg, łożysko i do mleka matki. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie przez CYP3A4, a metabolity są nieaktywne farmakologicznie. Okres półtrwania po aplikacji transdermalnej wynosi 20-27 godzin, co jest 2-3 razy dłuższe niż po podaniu dożylnym, ze względu na depot w skórze.
aplikacja plastra, AUC, bariera krew-mózg, biodostępność, cytochrom P450 3A4, fentanyl transdermalny, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, krążenie systemowe, kumulacja leku, marskość wątroby, Matrifen, matryca polimerowa, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stan równowagi dynamicznej, stężenie w surowicy, tolerancja na opioidy, właściwości farmakokinetyczne, zmienność osobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vellofent 67 mcg

Fentanyl, substancja czynna produktu Vellofent, wykazuje wysoką lipofilność, co wpływa na jego szybkie i efektywne wchłanianie podjęzykowe, z szacowaną biodostępnością około 70%. Po podaniu dawek od 133 do 800 μg, maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) mieszczą się w zakresie 360-2070 pg/ml, osiągane w czasie 50-90 minut (Tmax). Fentanyl charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji i wiąże się z białkami osocza (80-85%), głównie z alfa-1 kwaśną glikoproteiną. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie i jelitach, z udziałem enzymu CYP3A4, prowadząc do powstania nieaktywnego norfentanylu. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z mniej niż 7% dawki wydalanej w postaci niezmienionej z moczem oraz około 1% z kałem. Okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji wynosi około 12 godzin.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, błona śluzowa jamy ustnej, cytochrom P450, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, enzym CYP3A4, fentanyl, frakcja farmakologicznie aktywna, klirens leku, kwasica, metabolit hydroksylowany, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, proporcjonalność dawki, przestrzeń pozanaczyniowa, przewód pokarmowy, stężenie maksymalne, tabletka podjęzykowa
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – AuroFena 200 mcg

Fentanyl w tabletkach podpoliczkowych AuroFena charakteryzuje się wysoką lipofilnością, co umożliwia szybkie wchłanianie przez śluzówkę jamy ustnej i biodostępność bezwzględną na poziomie 65% (±20%). Po podaniu dawki 400 μg, około 50% fentanylu jest szybko absorbowane przez błonę śluzową policzka, a pozostała część ulega powolnemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego, z czego 30% unika metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi średnio 1,02 ng/ml (±0,42) i osiągane jest w czasie około 47 minut (zakres 20-240 minut). W porównaniu do doustnego cytrynianu fentanylu (OTFC), tabletki podpoliczkowe wykazują o 30-50% wyższą ekspozycję, co wymaga indywidualnego dostosowania dawki przy zmianie terapii. W badaniach klinicznych u pacjentów z zapaleniem błony śluzowej stopnia 1 obserwowano wzrost Cmax i AUC0-8 odpowiednio o 1% i 25%, jednak bez konieczności modyfikacji dawkowania.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, AUC0-8, biodostępność bezwzględna, biotransformacja leku, błona śluzowa policzka, Cmax, cytrynian fentanylu, działanie terapeutyczne, enzym CYP3A4, fentanyl, hydroksylacja, klirens leku, kwasica, lipofilność, metabolizm pierwszego przejścia, N-dealkilacja, niewydolność narządowa, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie podjęzykowe, podanie podpoliczkowe, proporcjonalność dawki, redystrybucja leku, równowaga kwasowo-zasadowa, stężenie osoczowe, trudność w połykaniu, upośledzona czynność nerek, upośledzona czynność wątroby, wiązanie z białkami osocza, zapalenie błony śluzowej
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Matrifen 75 mikrogramów/godzinę system transdermalny 75 mcg/h

System transdermalny Matrifen umożliwia stałe uwalnianie fentanylu przez 72 godziny, z biodostępnością około 92%. Po pierwszej aplikacji stężenie fentanylu w surowicy stabilizuje się między 12 a 24 godziną i utrzymuje przez cały okres aplikacji. W stanie stacjonarnym, osiąganym po drugiej aplikacji, wartości AUC i Cmax są o około 40% wyższe niż po jednorazowym podaniu, co wynika z kumulacji leku. Farmakokinetyka fentanylu charakteryzuje się dużą zmiennością indywidualną, zależną od przepuszczalności skóry i szybkości eliminacji. Istotnym czynnikiem wpływającym na wchłanianie jest temperatura skóry – podgrzewanie plastra zwiększa AUC 2,2-krotnie i stężenie leku o 61%. Fentanyl wykazuje dużą objętość dystrybucji (3-10 l/kg), silne wiązanie z białkami osocza (~95%) oraz szybki metabolizm wątrobowy przez CYP3A4, z głównym nieaktywnym metabolitem norfentanylem. Okres półtrwania po aplikacji transdermalnej wynosi 20-27 godzin, co jest 2-3 razy dłuższe niż po podaniu dożylnym, a klirens mieści się w zakresie 34-66 l/h. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolity, z mniej niż 10% dawki w postaci niezmienionej.
aplikacja transdermalna, AUC, bariera krew-mózg, biodostępność, dawkowanie pediatryczne, działania niepożądane, enzymy CYP3A4, farmakokinetyka, fentanyl, keratynocyty, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, marskość wątroby, model farmakokinetyczny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norfentanyl, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, przepuszczalność skóry, stan równowagi dynamicznej, stężenie toksyczne, stężenie w surowicy, system transdermalny, tolerancja na opioidy, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – AuroFena 100 mcg

Fentanyl zawarty w tabletkach podpoliczkowych AuroFena charakteryzuje się wysoką lipofilnością i szybkim wchłanianiem przez śluzówkę jamy ustnej, co zapewnia biodostępność bezwzględną na poziomie 65% (±20%). Po podaniu dawki 400 µg, tmax wynosi średnio 46,8 minut (zakres 20-240 minut), a Cmax osiąga 1,02 ng/ml (±0,42). Wchłanianie przebiega dwutorowo: około 50% dawki jest szybko absorbowane przez błonę śluzową jamy ustnej, natomiast pozostała część jest połykana i wolniej wchłaniana z przewodu pokarmowego, z około 30% tej części unikającej efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Farmakokinetyka wykazuje proporcjonalność dawki w zakresie 100–1000 µg. W porównaniu do doustnego cytrynianu fentanylu (OTFC), tabletki podpoliczkowe AuroFena wykazują o 30–50% wyższą ekspozycję, co wymaga indywidualnego dostosowania dawki przy zmianie preparatu.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność bezwzględna, cytochrom CYP3A4, cytrynian fentanylu, czas osiągnięcia stężenia maksymalnego, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, fentanyl podpoliczkowy, klirens leku, lipofilność, metabolit fentanylu, metabolizm fentanylu, metabolizm pierwszego przejścia, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania eliminacji, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, profil wchłaniania, proporcjonalność dawki, stężenie maksymalne, stężenie szczytowe, wchłanianie jelitowe, wchłanianie przez śluzówkę, właściwości farmakokinetyczne, wolna frakcja leku, zapalenie błony śluzowej
Leksykon substancji czynnych
Fentanyl – Właściwości farmakokinetyczne

Fentanyl, będący wysoce lipofilną substancją, wykazuje zróżnicowaną farmakokinetykę zależną od drogi podania. Po aplikacji przezskórnej (systemy transdermalne) biodostępność wynosi około 92%, a stężenie w surowicy stabilizuje się między 12 a 24 godziną, utrzymując się przez 72 godziny. W stanie stacjonarnym AUC i Cmax są o około 40% wyższe niż po jednorazowym podaniu. Wchłanianie jest zależne od temperatury skóry, co może znacząco zwiększać stężenia fentanylu (np. podgrzewanie plastra poduszką elektryczną zwiększa AUC 2,2-krotnie). Tabletki podpoliczkowe i podjęzykowe charakteryzują się biodostępnością odpowiednio około 65% i 70%, z maksymalnym stężeniem fentanylu w osoczu osiąganym w ciągu 50-90 minut (Cmax dla dawek 133-800 μg wynosi 360-2070 pg/ml). Po podaniu dożylnym fentanyl wykazuje dwufazowy spadek stężenia w osoczu z okresem półtrwania 1 min i 18 min, a faza eliminacji końcowej trwa około 475 minut.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, bariera krew-mózg, biodostępność bezwzględna, dystrybucja pozanaczyniowa, działanie niepożądane, farmakokinetyka, fentanyl, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, kwasica, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, norfentanyl, okres półtrwania, plaster przezskórny, redystrybucja, stan stacjonarny, substancja lipofilna, system transdermalny, tabletka podjęzykowa, tabletka podpoliczkowa, wchłanianie przez błony śluzowe, zapalenie błony śluzowej
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Durogesic 50 mcg/h

System transdermalny Durogesic zapewnia ciągłe uwalnianie fentanylu przez 72 godziny z wysoką biodostępnością około 92%. Po aplikacji stężenie fentanylu w surowicy stabilizuje się między 12 a 24 godziną i utrzymuje względnie stały poziom przez cały okres działania plastra. W stanie stacjonarnym wartości AUC i Cmax są około 40% wyższe niż po jednorazowym podaniu, co wynika z kumulacji leku w tkankach, zwłaszcza mięśniach szkieletowych i tkance tłuszczowej. Fentanyl wiąże się z białkami osocza w 95% i charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (3-10 l/kg). Metabolizowany jest głównie przez CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów, a okres półtrwania po aplikacji transdermalnej wynosi 20-27 godzin, co jest 2-3 razy dłuższe niż po podaniu dożylnym. Farmakokinetyka jest liniowa i proporcjonalna do dawki plastra (12-100 µg/h), a parametry nie zmieniają się podczas wielokrotnej aplikacji. Istotne jest opóźnienie działania leku wynoszące 12-24 godziny, co należy uwzględnić przy zmianie dawki.
bariera krew-mózg, biodostępność, CYP3A4, dyfuzja, fentanyl, keratynocyty, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, krążenie ogólnoustrojowe, liniowość farmakokinetyki, marskość wątroby, mięśnie szkieletowe, modelowanie farmakokinetyczne, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, równowaga dynamiczna, stężenie toksyczne, stężenie w surowicy, system transdermalny Durogesic, tkanka tłuszczowa, tolerancja na opioidy, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne, zmienność osobnicza