Właściwości farmakokinetyczne leku Vellofent

Fentanyl, substancja czynna preparatu Vellofent, charakteryzuje się wysoką lipofilnością, co determinuje jego szybkie wchłanianie z błony śluzowej jamy ustnej. Wolniejsze wchłanianie następuje również z przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym fentanyl podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie i jelitach, przy czym powstałe metabolity nie wykazują działania terapeutycznego.¹

Unikalna technologia wytwarzania tabletek podjęzykowych Vellofent umożliwia szybkie uwalnianie fentanylu, zwiększając zarówno szybkość, jak i ilość substancji czynnej wchłanianej przez błonę śluzową jamy ustnej. Chociaż nie przeprowadzono dokładnych badań biodostępności bezwzględnej leku Vellofent, szacuje się, że wynosi ona około 70%.²

Wchłanianie

Po podaniu tabletek podjęzykowych Vellofent o mocy od 133 do 800 μg, średnie stężenie maksymalne fentanylu w osoczu waha się od 360 do 2070 pg/ml. Stężenie to osiągane jest stosunkowo szybko – w czasie od 50 do 90 minut po aplikacji leku.³

Dystrybucja

Ze względu na wysoką lipofilność, fentanyl wykazuje dobrą penetrację do przestrzeni pozanaczyniowej i charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji. Po podaniu podjęzykowym preparatu Vellofent, dystrybucja fentanylu przebiega dwufazowo:

• Faza początkowa – szybka dystrybucja z osiągnięciem równowagi stężeń między osoczem a narządami o wysokim przepływie krwi (mózg, serce, płuca)⁴
• Redystrybucja – wymiana fentanylu między tzw. kompartmentem tkanek głębokich (mięśnie, tkanka tłuszczowa) a osoczem⁵

Fentanyl wiąże się z białkami osocza w 80-85%, głównie z alfa-1 kwaśną glikoproteiną, a w mniejszym stopniu również z albuminą i lipoproteinami. Warto zaznaczyć, że w stanie kwasicy dochodzi do zwiększenia frakcji wolnego (niezwiązanego) fentanylu w osoczu.⁶

Metabolizm i eliminacja

Metabolizm fentanylu odbywa się głównie w wątrobie oraz błonie śluzowej jelit przy udziale enzymu CYP3A4, prowadząc do powstania norfentanylu. Badania na zwierzętach wykazały, że norfentanyl nie wykazuje aktywności farmakologicznej. Ponad 90% podanej dawki fentanylu podlega biotransformacji do nieaktywnych metabolitów N-dealkilowanych i hydroksylowanych.⁷

Po podaniu dożylnym mniej niż 7% dawki fentanylu jest wydalane w niezmienionej postaci z moczem, a jedynie około 1% w postaci niezmienionej z kałem. Metabolity są eliminowane przede wszystkim przez nerki (z moczem), podczas gdy wydalanie z kałem odgrywa mniejszą rolę. Końcowa faza eliminacji fentanylu jest związana z procesem redystrybucji między osoczem a tkankami głębokimi. Okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji po podaniu preparatu Vellofent wynosi około 12 godzin.⁸

Liniowość farmakokinetyki

Badania farmakokinetyczne wykazały proporcjonalność dawek fentanylu w zakresie od 133 do 800 mikrogramów, co oznacza, że wzrost dawki powoduje proporcjonalny wzrost stężenia leku w osoczu.⁹

Wpływ zaburzeń czynności narządów na farmakokinetykę leku

U pacjentów z niewydolnością wątroby lub niewydolnością nerek może dojść do zwiększenia stężenia fentanylu w osoczu. Podobnie, klirens fentanylu może ulec zmniejszeniu u pacjentów:

• w podeszłym wieku
• w złym stanie ogólnym
• wyniszczonych

Skutkiem tego może być wydłużenie końcowego okresu półtrwania fentanylu, co ma istotne znaczenie kliniczne i może wymagać dostosowania dawkowania.¹⁰

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych leku Vellofent