inaktywacja antybiotyku

Inaktywacja antybiotyku to proces biochemiczny, w którym dochodzi do utraty lub zmniejszenia aktywności przeciwbakteryjnej związku chemicznego. Jest to jeden z głównych mechanizmów oporności bakterii na leki przeciwbakteryjne, polegający na enzymatycznej modyfikacji lub degradacji cząsteczki antybiotyku.

Do najważniejszych mechanizmów inaktywacji należy hydroliza wiązań chemicznych (np. beta-laktamaz rozkładających antybiotyki beta-laktamowe), transferazy grup chemicznych (np. enzymy modyfikujące aminoglikozydy poprzez acetylację, fosforylację lub adenylację) oraz oksydoreduktazy. Proces ten może zachodzić wewnątrz komórki bakteryjnej lub w przestrzeni pozakomórkowej.

Geny kodujące enzymy inaktywujące antybiotyki często znajdują się na ruchomych elementach genetycznych, takich jak plazmidy czy transpozony, co umożliwia ich szybkie rozprzestrzenianie się między różnymi szczepami bakterii. Zjawisko to stanowi poważne wyzwanie w leczeniu zakażeń, prowadząc do niepowodzeń terapeutycznych i konieczności stosowania alternatywnych schematów antybiotykoterapii.

W praktyce klinicznej przeciwdziałanie inaktywacji antybiotyków może obejmować stosowanie inhibitorów enzymów bakteryjnych (np. kwas klawulanowy, sulbaktam, tazobaktam jako inhibitory beta-laktamaz), zwiększanie dawki leku, modyfikacje strukturalne cząsteczek antybiotyków utrudniające rozpoznanie przez enzymy bakteryjne lub stosowanie kombinacji leków o synergistycznym działaniu.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl