saponozyd
Saponozydy to naturalne glikozydy, występujące w różnych gatunkach roślin, które składają się z aglikonu (sapogeniny) połączonego z cząsteczkami cukrów. Charakteryzują się zdolnością do tworzenia piany po wytrząsaniu z wodą, co wynika z ich właściwości amfifilowych – posiadają zarówno hydrofobowe (część sapogeninowa), jak i hydrofilowe (część cukrowa) fragmenty cząsteczki.
Pod względem strukturalnym saponozydy dzieli się na dwie główne grupy: steroidowe, występujące np. w rdestowatych i liliowatych, oraz triterpenowe, obecne m.in. w pierwiosnkowatych i bobowatych. W medycynie wykazują szereg aktywności biologicznych, w tym działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe oraz immunomodulujące.
Saponozydy znalazły zastosowanie w farmacji jako składniki leków wykrztuśnych, moczopędnych, adaptogennych oraz preparatów o działaniu przeciwzapalnym. Są wykorzystywane również w produkcji szczepionek jako adiuwanty zwiększające odpowiedź immunologiczną. Mimo korzystnych właściwości leczniczych, niektóre saponozydy wykazują działanie hemolityczne i cytotoksyczne, co ogranicza ich zastosowanie w niektórych formach farmaceutycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Scaldex –
Produkt leczniczy SCALDEX to maść o zabarwieniu od żółto-beżowego do ciemnobrązowego, zawierająca w 1 g substancje czynne: nalewkę z kwiatów nagietka (90 mg, ekstrakt 1:5 w 70% etanolu), wyciąg z propolisu (30 mg), bacytracynę (10 mg) oraz syntetyczną witaminę A (0,3 mg, stabilizowaną tokoferolem). Formuła zawiera również substancje pomocnicze, w tym 364,5 mg lanoliny, olej lniany, cholesterol, parafinę stałą, wazelinę białą. Składniki naturalne wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i antyoksydacyjne, co wspiera procesy regeneracyjne skóry. Bacytracyna, jako antybiotyk, nie ulega inaktywacji w obecnej formule, co potwierdzono w badaniach stabilności trwających 3 miesiące.
alfa-tokoferol, bacytracyna, cholesterol, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, flawonoid, inaktywacja antybiotyku, karotenoid, koncentrat olejowy, kwas benzoesowy, kwas salicylowy, kwas trójchlorooctowy, lanolina, maść, nalewka z nagietka, olej lniany, saponozyd, tanina, terpen, terpenoid, tokoferol, witamina A syntetyczna, wyciąg z propolisu, związek fenolowy